VII SA/Wa 2339/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. i .K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i K. P. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z wniosku małżonków P. dotyczącej legalności i zgodności z przepisami prawa budowlanego istniejących obiektów budowlanych na działce o nr ewid. [...] należącej do małżonków R. a położonej przy ul. [...] w [...], umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. Organ powiatowy wskazał, że budynek mieszkalny z dobudowanym garażem zrealizowany został na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego z dnia [...] lipca 1977 roku w oparciu o zatwierdzony projekt. Wyżej wymieniony budynek w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego z dnia [...] marca 1983 roku został rozbudowany o budynek murowany parterowy (rozlewnia wód gazowanych), zblokowany z budynkiem mieszkalnym od strony północnej, z usytuowaniem bezpośrednio przy granicy działki nr [...] i [...] a z dokumentacji wynika, że sąsiedzi T. T. (działka [...]) i A. T. (działka [...]) wyrazili zgodę na pobudowanie w granicy ich działek. Z kolei nadbudowa, kondygnacja mieszkalna nad dobudowanym budynkiem na granicy sąsiednich działek od strony północnej zrealizowana została na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lipca 1990 roku udzielonej właścicielowi działki nr [...] J. R.. Ponieważ właściciel nie posiadał decyzji i projektu budowlanego na powyższą nadbudowę, organ powiatowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdził, że w żadnym z dokumentów nie ma zapisu odnoście wyglądu ściany zachodniej nadbudowy, wobec czego nadzór budowlany nie miał podstaw do stwierdzenia czy naruszone zostały przepisy prawa budowlanego. Zważywszy, że budowa budynku mieszkalnego oraz jego rozbudowa nastąpiła w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę właściwych w sprawie organów i za zgodą właścicieli sąsiednich działek, a wody opadowe z całego obiektu z nadbudową i garażem odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych na teren własnej posesji, zaś odległość obiektu od granicy działki [...] wynosi 2,20m, przy czym od części zachodniej nadbudowy znajduje się jedynie otwór okienny z drzwiami balkonowymi, organ powiatowy umorzył postępowanie wszczęte z wniosku właścicieli działki nr [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania zainteresowanych, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 roku utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego podkreślając, że usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego oraz wybudowanie garażu przy granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] nastąpiło w oparciu i zgodnie z prawomocnymi decyzjami o pozwoleniu na budowę, jak również nadbudowa nad budynkiem garażowym. Usytuowanie otworów okiennych i drzwi balkonowych w ścianie tej nadbudowy od strony działki nr [...] zostało uwidocznione w projekcie techniczno-roboczym z 1993 roku, stanowiącym załącznik do decyzji z dnia [...] października 1993 roku o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. W zakresie prawidłowości odprowadzania wód opadowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że opinia techniczna zawiera wniosek o zgodności z warunkami technicznymi i nie stwierdza, aby wykonane odprowadzenie powodowało zalewanie sąsiedniej działki wodami opadowymi. Mając na uwadze legalność i prawidłowość utrzymania przedmiotowych obiektów, organ odwoławczy stwierdził, iż brak było podstaw prawnych do ingerencji nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie a tym samym prawidłowe było umorzenie postępowania. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli właściciele działki nr [...] zarzucając naruszenie art. 4 i 5 oraz art. 7 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 73 i 74 Kodeksu postępowania administracyjnego a także art. 79 i 105 oraz 123 Kodeksu postępowania administracyjnego przez odmowę wydania kserokopii dokumentów dowodowych w sprawie i odmowę dokonania ponownej wizji na gruncie a także nie powołania biegłego rzeczoznawcy. Skarżący wnieśli o uchylenie obu decyzji, podkreślając że pobudowanie tarasu na granicy działek oraz umieszczenie otworów okiennych i drzwiowych narusza art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego i rażąco narusza warunki techniczne zabudowy. Co do opinii technicznej skarżący uznali ją za niepełną i ogólnikową. Ponadto zarzucili, iż organy obu instancji nie dołożyły należytej staranności w gromadzeniu dowodów w sprawie i do dziś nie ma pozwolenia na budowlanego z 1990 dotyczącego nadbudowy (projekt techniczno-roboczy instalacji pochodzący z decyzji wydanej 3 lata później nie może być dowodem na zgodność nadbudowy z projektem budowlanym). W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przepisu art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kontroli sądowej poddane zostały decyzje związane z postępowaniem wszczętym na wniosek małżonków P. w sprawie legalności i zgodności z przepisami prawa budowlanego istniejących obiektów na działce nr [...]. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W sprawach z zakresu prawa budowlanego rozstrzygnięciem merytorycznym (rozstrzygnięciem co do istoty) jest wydanie pozwolenia na budowę, nakazanie przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego lub wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W sytuacji kiedy obiekt budowlany został wybudowany można mówić jedynie o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok SN z [...] marca 1993 [...], nie publ.), nie oznacza to jednak, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w ogóle. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (vide wyrok NSA z [...] września 1998 IV SA 1634/96). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego o której stanowi art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z różnych przyczyn, dzielących się na podmiotowe oraz przedmiotowe. Klasyczną postać bezprzedmiotowości postępowania stanowi przypadek, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Przesłanka umorzenia postępowania może wystąpić w trybie zwykłym postępowania albo też w postępowaniach nadzwyczajnych. Orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienie przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie zainteresowani wnosili o interwencję w określonych kwestiach dotyczących legalności zabudowy na sąsiedniej działce i obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było merytoryczne ustosunkowanie się do tego wniosku i zbadanie czy istotnie przepisy budowlane nie zostały naruszone. Nie wnikając w wartość argumentacji zawartej w przedmiotowej decyzji Sąd stwierdza, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i organ musi ustosunkować się do wszelkich zarzutów, wydając stosowną decyzję merytoryczną. Pomimo obszernego uzasadnienia, którego Sąd obecnie nie ocenia, należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że organ I instancji zastosował błędnie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś organ odwoławczy mający zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, nie dopełnił tego obowiązku przyjmując prawidłowość rozstrzygnięcia opartego na błędnej podstawie prawnej. Naruszenie przepisów proceduralnych art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji z art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).