I FSK 729/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-06
Skład orzekający: Artur Mudrecki, Maria Dożynkiewicz, Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynny podatnik VAT nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego ma obowiązek udokumentowania tej transakcji fakturą VAT RR, nawet jeśli nie zamierza odliczać zryczałtowanego zwrotu podatku?Ratio decidendi
Czynny podatnik VAT nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego (lub osoby podającej się za takiego rolnika) jest zobowiązany do udokumentowania tej transakcji fakturą VAT RR oraz do spełnienia pozostałych obowiązków wynikających z przepisów ustawy o VAT, niezależnie od tego, czy zamierza skorzystać z prawa do odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku. Rezygnacja z uprawnienia do odliczenia nie zwalnia z obowiązków dokumentacyjnych.Stan faktyczny
Spółka jawna U. H. zwróciła się o pisemną interpretację podatkową dotyczącą dokumentowania zakupu żywych zwierząt od osób podających się za rolników ryczałtowych, które odmawiały podania danych niezbędnych do wystawienia faktury VAT RR. Spółka dokumentowała te zakupy dowodami wewnętrznymi, nie odliczając zryczałtowanego zwrotu podatku. Organy podatkowe uznały takie postępowanie za nieprawidłowe, nakładając obowiązek wystawienia faktury VAT RR. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia NSA Jan Zając Protokolant Iwona Wtulich po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. H. Spółka Jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3992/06 w sprawie ze skargi U.H. Spółka Jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 października 2005 r., [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1.1. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3992/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki jawnej – U. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 października 2005 r., nr [...].
1.2. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, pismem z dnia 4 maja 2005 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o udzielenie w trybie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) (dalej; Ordynacji podatkowej) pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Wskazała, że w ramach swej działalności dokonuje zakupu zwierząt żywych, od osób, które twierdzą, że są rolnikami i nie są zainteresowane otrzymaniem faktur "VAT RR" oraz zapłatą za pośrednictwem banku. Osoby te odmawiają jednocześnie podania danych niezbędnych do wystawienia faktur, stąd też zakupy te Spółka dokumentuje dowodami wewnętrznymi i nie dokonuje odliczenia od podatku należnego zryczałtowanego zwrotu podatku zawartego w tych zakupach. Zdaniem Spółki, skoro nie korzysta ona z tego uprawnienia, to tym samym brak jest podstaw do oceny dokonywanych przez nią zakupów produktów rolnych z punktu widzenia art. 115 i art. 116 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) (dalej; ustawa o VAT), co oznacza, że Spółka przepisów tych nie narusza. Spółka podniosła, że z tych samych powodów brak udokumentowania zakupów produktów rolnych fakturami "VAT RR", przy jednoczesnym ich nieuwzględnianiu w rozliczeniu podatku od towarów i usług nie narusza art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. Spółka wyraziła jednocześnie stanowisko, że wskazany przez nią sposób dokumentowania zakupów jest zgodny z art. 20 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Odmowa udziału w procesie wystawienia faktury "VAT RR" przez rolnika ryczałtowego powoduje, że Spółka nie ma możliwości, zakupu tego w ten właśnie sposób udokumentować. Oznacza to, że prowadzone przez Spółkę księgi rachunkowe nie mogą być uznane za wadliwe.
1.3. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że brak możliwości odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku przy nabyciu produktów rolnych od rolnika ryczałtowego nie zwalnia Spółki z obowiązku potwierdzenia tej czynności fakturą "VAT RR". Dokumentowanie tych zakupów dowodami wewnętrznymi narusza zatem przepisy art. 115 i art. 116 ustawy o VAT. Organ zwrócił także uwagę na wprowadzony ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 91, poz. 872, z późn. zm.) obowiązek posiadaczy zwierząt, zarówno dokonujących sprzedaży, jak i zakupu zwierząt żywych, w tym także na targowiskach, zgłoszenia nabycia zwierzęcia kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we wskazanym w ustawie terminie. Z tej przyczyny, w ocenie organu, zakup zwierzęcia od osoby nieujawniającej swoich danych osobowych, jak i numeru identyfikacyjnego gospodarstwa, nie powinien mieć miejsca. Przeciwnie, omówiony wyżej obowiązek nie stoi na przeszkodzie w uzyskaniu danych od rolników dla celów wystawienia faktury "VAT RR". Brak natomiast niektórych danych może być jedynie powodem braku możliwości odliczenia podatku od towarów i usług przez podatnika -nabywcę żywca. Organ zaznaczył ponadto, że w ewidencji zakupu Spółka może ewidencjonować tylko te faktury "VAT RR", z których zryczałtowany zwrot będzie zwiększał kwotę podatku naliczonego.
1.4. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie. Zarzuciła w nim naruszenie art. 109 ust. 3, art. 115 i art. 116 ustawy o VAT oraz art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zażalenia odwołała się do argumentacji zawartej we wniosku o pisemną interpretację. Wskazała również, że organ nie dokonał wykładni przepisów ustawy o VAT zgodnie z zasadami prawa europejskiego. Takie zaś zaniechanie narusza art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
1.5. Decyzją z dnia 25 października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że opisana we wniosku o interpretację sytuacja, w której czynny podatnik podatku od towarów i usług nabywający od rolnika ryczałtowego produkty rolne nie wystawia na tę okoliczność faktury "VAT RR", narusza przepisy art. 115 i art. 116 ustawy o VAT, a w konsekwencji również art. 109 ust. 3 tej ustawy. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że co prawda z przepisów ustawy o VAT nie wynika wprost obowiązek ewidencjonowania przez nabywcę zakupów produktów rolnych i kwot zryczałtowanego zwrotu podatku, niemniej na podatniku podatku od towarów i usług ciąży, wynikający z cytowanego wyżej art. 109 ust. 3, obowiązek ewidencjonowania, m. in. kwot podatku naliczonego obniżającego podatek należny w celu prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa europejskiego organ odwoławczy zauważył, że ustawa o VAT wypełnia dyspozycje przepisów obu przywołanych przez Spółkę Dyrektyw Rady w zakresie zryczałtowanego zwrotu podatku, czego wyrazem jest regulacja zawarta w dziale 2 tej ustawy.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji
2.1. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie art. 115 i art. 116 ustawy o VAT, a także przepisów wymienionych we wniosku o pisemną interpretację i zażaleniu. W uzasadnieniu skargi strona odwołała się do argumentacji zawartej w składanych wcześniej pismach.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Sąd I instancji podniósł, że pytanie podatnika odnosi się do transakcji dokonywanych z rolnikami ryczałtowymi. Sąd podał, że zgodnie art. 117 ustawy o VAT, rolnik ryczałtowy posiadając ten status obowiązany jest, m.in. do przyjmowania od nabywców jego produktów wystawianych przez nich faktur "VAT RR" dokumentujących dokonane przez niego dostawy, podawania tym nabywcom danych umożliwiających wystawianie tych faktur. Szczególne rozwiązania prawne dotyczące rolników ryczałtowych nakładają również określone obowiązki na ich kontrahentów nabywających bezpośrednio od tychże rolników produkty rolne lub usługi rolnicze. Dotyczy to zwłaszcza konieczności uwzględnienia w cenie towaru, przysługującego rolnikowi ryczałtowemu zryczałtowanego zwrotu podatku, według stawki określonej w art. 115 ust. 2 ustawy o VAT oraz obowiązku wystawienia w dwóch egzemplarzach faktury oznaczonej jako "faktura VAT RR" dokumentującej nabycie produktów rolnych od rolnika ryczałtowego, jak również przekazaniu mu oryginału tej faktury. Niewykonanie tych obowiązków sprawia, że status dostawcy towarów pozostaje nieznany, co z kolei powoduje, że nie można uznać, iż dostawa taka podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT. Nie jest więc tak, jak twierdzi w swoim stanowisku Spółka, że zakupy od osób, które twierdzą tylko, iż są rolnikami ryczałtowymi, nie mogą być uznane za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż korzystają ze zwolnienia od tego podatku na podstawie powyższego przepisu. W przypadku transakcji dokonywanych pomiędzy podatnikiem podatku od towarów i usług a rolnikiem ryczałtowym strony takiej transakcji powinny poddać się więc ustanowionemu w ustawie o VAT reżimowi prawnemu wynikającemu ze szczególnych procedur dotyczących rolników ryczałtowych. W przypadku zaś, jeżeli osoba podająca się za rolnika ryczałtowego nie chce ujawnić swoich danych umożliwiających wystawienie faktury, to podatnik VAT - potencjalny nabywca towarów, chcąc być w zgodzie z przepisem, tj. art. 116 ust. 1 ustawy o VAT powinien od transakcji odstąpić.
Według WSA analizując treść art. 115 i art. 116 ust. 1-3 ustawy o VAT należy dojść do wniosku, że fakt, iż podatnik VAT nie będzie ubiegał się o możliwość zwiększenia podatku naliczonego z tytułu nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowego, nie stanowi sam w sobie okoliczności zwalniającej go zarówno od obowiązku wypłacenia rolnikowi ryczałtowemu kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku, jak i wystawienia faktur dokumentujących to nabycie.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut spółki, odnoszący się do nieuwzględnienia przez organy podatkowe regulacji zawartych w przepisach wspólnotowych, tj. przepisach I i VI Dyrektywy. Zdaniem WSA z art. 25 ust. 1 VI Dyrektywy nie wynika, że zryczałtowany zwrot podatku ma charakter rekompensaty udzielonej przez ustawodawcę podatnikowi dokonującemu zakupów u rolnika ryczałtowego, ponieważ w rzeczywistości przepis ten dotyczy samych rolników ryczałtowych i możliwości zastosowania wobec nich przez Państwa Członkowskie takiego systemu opodatkowania, który umożliwi im, tj. rolnikom ryczałtowym, odzyskanie podatku od wartości dodanej od dokonanych przez nich zakupów towarów i usług. Stanowi o tym również art. 115 ust. 1 ustawy o VAT. Natomiast kwestia dotycząca podatników nabywających produkty od rolników ryczałtowych jest przedmiotem regulacji art. 25 ust. 6 VI Dyrektywy, który to przepis stanowi, min., że w przypadku dostaw produktów rolnych i usług rolniczych, o których mowa w ust. 5, Państwa Członkowskie wprowadzą przepisy, zgodnie z którymi wypłata zryczałtowanego zwrotu podatku dokonywana jest przez nabywcę towarów bądź usługobiorcę. W tym przypadku podatnik, któremu dostarczane są towary lub na rzecz którego świadczone są usługi, uprawniony jest na podstawie art. 17, pod warunkiem przestrzegania procedury określonej przez Państwa Członkowskie, do odliczenia od podatku należnego na terytorium kraju kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku zapłaconej rolnikowi ryczałtowemu. Polskie przepisy dotyczące zryczałtowanego opodatkowania rolników, zawarte w rozdziale 2 działu XII ustawy o VAT realizują wskazania wynikające z VI Dyrektywy.
Sąd I instancji końcowo zaznaczył, że nie zostało przez Spółkę wyjaśnione na jakiej podstawie oparty jest sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej.
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości. Wniesiono o jego uchylenie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
4.2. Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.) w związku z:
- art. 115 ust. 1 i 2 i art. 116 ust. 1 i ust. 6 pkt 1-3, art. 109 ust. 3 i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez błędne uznanie, że powołane normy nakładają na podatnika bezwzględny obowiązek dokumentowania zakupu produktów rolnika ryczałtowego fakturami VAT RR,
- art. 2, 7 i 22 Konstytucji RP przez uznanie przez Sąd I instancji w stosunku do skarżących będących przedsiębiorcami istnienia obowiązku, którego nie przewidywały przepisy, o których interpretację podatnicy wystąpili do organu podatkowego,
- art. 17 - 20 i art. 25 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. (77/388/EWG) w
sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków
obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej, przez nie uwzględnienie
faktu, że skoro polski ustawodawca przyjął system zwrotu podatku zryczałtowanego
rolnikom określony w art. 17 ust. 4 Dyrektywy, to organy kwestie związane z tym
zwrotem winy były oceniać również z zastosowaniem przepisów art. 17 - 20
Dyrektywy dotyczących prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. u.p.p.s.a. w związku z art. 14a § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej przez błędną akceptację wykładni powyższych przepisów w sposób uprawniający organ udzielający interpretacji do kwestionowania stanu faktycznego opisanego we wniosku.
4.3. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie mógł w oparciu o wymienione wyżej przepisy ustawy o VAT uznać, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, iż przepisy te nakładają na podatnika obowiązek dokumentowania wszystkich zakupów dokonywanych u rolników ryczałtowych fakturami VAT RR niezależnie od tego czy podatnik korzysta z prawa do odliczenia od podatku należnego zryczałtowanego zwrotu podatku czy też nie. Ogólną zasadą funkcjonowania podatku VAT jest to, że obowiązek posiadania przez podatnika faktury występuje tylko w sytuacji gdy podatnik ten na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT odlicza podatek naliczony przy zakupie którego faktura ta dotyczy. Zasada ta ma zastosowanie również w przypadku zakupów dokonywanych u podatników ryczałtowych, gdyż odliczenie przez podatnika zryczałtowanego zwrotu podatku w przypadku zakupów dokonanych u tych podatników jest odpowiednikiem odliczenia podatku naliczonego przy zakupach dokonanych u zwykłych podatników.
Według autora skargi kasacyjnej taką konstrukcję podatku VAT w zakresie opodatkowania rolnictwa przewidują wiążące władze polskie i Sądy przepisy art. 17 - 20 i art. 25 VI Dyrektywy
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zawarł stwierdzenie, że każdy podatnik VAT, który nabywa towary od osób podających się za podatnika ryczałtowego musi uzyskać od niego fakturę VAT RR nawet wówczas, gdy nie korzysta z prawa odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku. Należy jednak podkreślić, że sąd nie wykazał w uzasadnieniu wyroku, że powołane na wstępie niniejszego uzasadnienia przepisy ustawy o VAT zawierają treści nakładające ten obowiązek na podatników VAT. Zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, że dokonanie przez podatnika VAT zakupu na targowisku u osoby podającej się za rolnika ryczałtowego bez udokumentowania tej transakcji fakturą VAT RR prowadzi do tego, że status dostawcy pozostaje nieznany i nie wiadomo czy dostawa ta korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, nie może stanowić podstawy do nałożenia na podatnika obowiązku dokumentowania tego zakupu fakturą VAT RR. Argumentacja ta nie ma podstaw w przepisach prawa. Skarżący dalej podkreślił, że przepisy art. 115-117 ustawy o VAT określają warunki do skorzystania przez podatnika VAT z prawa do odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku VAT, a zatem nie mogą te przepisy być stosowane do podatnika, który nie dokonuje odliczenia tego zwrotu od kwoty podatku należnego. Przepisy te nie mogą być interpretowane jako normy nakazujące osobom sprzedającym produkty rolne korzystanie ze zryczałtowanego zwrotu podatku VAT. Zwrot ten jest uprawnieniem sprzedawcy i jeżeli nie chce on z niego korzystać to nabywca towaru nie ma obowiązku przymuszać go do skorzystania z tego zwrotu. Zupełnym błędne jest twierdzenie, że przepisy art. 115-117 ustawy o VAT mają służyć także kontroli podmiotów dokonujących dostawy towarów w zakresie prawa do zwolnienia ich od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Organy podatkowe mają uprawnienia do prowadzenia kontroli w tym również osób handlujący na targowiskach i w oparciu o te uprawnienia mogą eliminować podmioty podające się w sposób bezprawny za rolników ryczałtowych. Sąd nie zauważył, że brak jest normy, która stwierdzałaby, że podatnik nie ma prawa dokonać zakupu zwierzęcia na targowisku od osoby, która twierdzi, że jest rolnikiem oraz, iż nie jest zainteresowana wystawieniem na jej rzecz faktury. W sytuacji, gdy osoba ta dysponuje odpowiednim dokumentem weterynaryjnym - paszport zwierzęcia, to nabywca nie ma podstaw do sądzenia, że osoba ta nie jest właścicielem sprzedawanego zwierzęcia i zakup od takiej osoby należy uznać za transakcję legalną. Sąd w sposób nieuprawniony stwierdził, że podatnik powinien w ogóle odstąpić od takiej transakcji. Zdaniem strony Sąd pierwszej instancji orzekł w stosunku do skarżących będących przedsiębiorcami o obowiązku, którego nie przewidywały przepisy, o których interpretację podatnicy wystąpili do organu podatkowego. Z tego względu należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok narusza art. 2 , 7 i 22 Konstytucji RP.
Autor skargi kasacyjnej końcowo zaznaczył, że nie zasadne było stanowisko Sądu, iż nieudokumentowanie przez podatnika zakupu fakturą VAT RR będzie naruszało art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. Wykładnia przepisów art. 109 ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że ewidencje dla celów podatku VAT muszą wykazywać cały podatek należny oraz zakupy i dokumentujące je dowody z tytułu, których podatnik odlicza od podatku należnego podatek naliczony lub zryczałtowany zwrot podatku. Zatem nie są wadliwe ewidencje, w których brak jest zapisów dotyczących zakupów z tytułu których podatnik nie korzysta z odliczenia od podatku należnego.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.). Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, o ile nie zachodzą przypadki nieważności postępowania, wymienione w § 2 tego przepisu, które bierze się pod rozwagę z urzędu. Zatem w świetle powyższego przepisu art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach tych podstaw kasacyjnych, które w tej skardze zostały przytoczone.
Na użytek badanej sprawy należy przypomnieć o fundamentalnej zasadzie w podatku VAT jaką jest zasada powszechności. Wynika ona z zakresu przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem, który obejmuje wszelkie dostawy towarów i świadczenia usług za wynagrodzeniem, niezależnie od tego na jakim etapie obrotu są realizowane, tzn. czy mają one np. charakter zaopatrzeniowy, inwestycyjny, czy też konsumpcyjny oraz z zakresu podmiotowego, z uwagi na bardzo szeroko określany krąg podmiotów uznawanych za podatników VAT. Konsekwencją tej zasady jest m. in. przestrzeganie prowadzenia odpowiedniej ewidencji, która dotyczy również podatku VAT występującego w rolnictwie. Ewidencja ta powinna być przejrzysta, zawierać odpowiednie dane sprzedawcy, które pozwolą na jego identyfikację, co w rezultacie zapewni kontrole obrotu. Konsekwencją zasady powszechności są również pozostałe obowiązki wynikające ze wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego. I tak przepis, tj. art. 116 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje na czynności, które powinien wykonać czynny podatnik VAT, w związku z nabyciem produktów rolnych od rolnika ryczałtowanego. Przepis ten wprost stwierdza, że zarejestrowany podatnik jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowanego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Nie można zatem zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej jakoby norma ta nie nakładała na podatnika obowiązku dokumentowania zakupu produktów od rolnika ryczałtowanego. Konstatacji tej nie zmienia również fakt, że czynny podatnik VAT nie będzie się ubiegał o możliwość zwiększenia podatku naliczonego z tytułu nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowanego. Nie znajduje bowiem uzasadnienia w przepisach ustawy o VAT pogląd, że rezygnacja z przysługującego uprawnienia do odliczenia od podatku należnego zryczałtowanego zwrotu podatku, pozwala na wyłączenie się od obowiązków jakie stawiają przed czynnym podatnikiem VAT przepisy tej ustawy. W kontekście tych uwag za prawidłową należało uznać wykładnie przepisów, tj. art. 115 ust. 1 i 2, art. 116 ust. 1 i ust. 6 pkt 1-3, art. 109 ust. 3 i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, dokonaną przez Sąd I instancji. W przypadku zatem gdy czynny podatnik VAT nabywa towary od rolnika ryczałtowego ( czy od rolnika podającego się za ryczałtowego ) obowiązany jest do udokumentowania takiej transakcji fakturą VAT RR, jak również spełnienia pozostałych obowiązków wynikających z kwestionowanych przepisów.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, tj. art. 2, 7 i art. 22 Konstytucji RP. Konstatacje Sądu I instancji do której odnoszą się te zarzuty należało uznać za słuszną. Mając bowiem na uwadze zasadę powszechności, a co za tym idzie regulacje działu XII ( procedury szczególne ) rozdziału 2 ( szczególne procedury dotyczące rolników ryczałtowych ) ustawy o VAT, nie powinna mieć miejsca w obrocie gospodarczym sytuacja, w której rolnik ryczałtowany odmawia podania nabywcom jego towarów danych umożliwiających wystawienie faktur VAT RR. W przeciwnym bowiem razie status takiego sprzedawcy pozostaje nie znany co w konsekwencji prowadziłoby do przyjęcia, że dostawa taka nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Dlatego też, gdy nabywca towarów, będący czynnym podatnikiem VAT, nie chce – w takim przypadku - uchybić ciążącym na nim obowiązków wynikających z przepisów ustawy o VAT powinien od takiej transakcji odstąpić.
Nie mogło również dojść do naruszenia wskazanych przepisów prawa europejskiego, tj. art. 17-20 i art. 25 VI Dyrektywy Rady. Prawidłowe było tutaj stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy dotyczące zryczałtowanego opodatkowania rolników zawarte w rozdziale 2 działu XII ustawy o VAT realizują wskazania wynikające z VI Dyrektywy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 14a § 1, 2, 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie tut. Sądu w sprawie organy podatkowe wydały interpretacje podatkową w zgodzie z przytoczonymi regulacjami. Prawdą jest - jak podnosi autor skargi kasacyjnej – że organ podatkowy wskazał na system kontroli weterynaryjnej obrotu zwierzętami, niemniej jednak, zdaniem tut. Sądu, nie przesądza to by organ podatkowy zakwestionował stan faktyczny. Oprócz tego wskazania organy udzielające interpretacji dokonały oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa. Interpretacja zawierała wyjaśnienie dotyczące sposobu stosowania prawa podatkowego w zakresie wynikającym z wniosku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło