II SA/Po 33/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Spółdzielni "A" w P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę100 zł (sto złotych) tytułem zawrotu uiszczonego wpisu od skargi oraz kwotę 2415 zł (dwa tysiące czterysta piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. - wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59 f, g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz art. 123 kpa - wymierzył Spółdzielni "A" w P. karę w wysokości [...] zł za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego "F" z garażami w piwnicy budynku zlokalizowanego na Osiedlu [...] w P. przy ul. [...], na działce o numerze geod. [...]. Na uzasadnienie przytoczył następujące ustalenia faktyczne i wynikające z nich wnioski: Po zawiadomieniu dnia 21 czerwca [...] r. przez Spółdzielnię o zakończeniu budowy przedmiotowego bloku mieszkalnego organ nadzoru przeprowadził dnia 7 lipca [...] r. kontrolę, która wykazała, że lokale mieszkalne nie posiadają posadzek, ani zamurowanych drzwi wewnętrznych, kuchenek i osprzętu sanitarnego. Nie opracowano też możliwości dostępu na parter osobom niepełnosprawnym, a w szczególności poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Z tych względów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgłosił sprzeciw. Od tej decyzji nr [...] Spółdzielnia wniosła odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w przedmiocie sprzeciwu i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 września [...] r. ponownie zgłosił sprzeciw od zawiadomienia o zakończeniu budowy. Spółdzielnia wniosła odwołanie od tej decyzji informując, że rozpoczęła użytkowanie obiektu. Organ drugiej instancji dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kontrola przeprowadzona w dniu 23 listopada [...] r. wykazała, że w obiekcie mieszkalnym "F", mającym w budynku przy ul. [...] i [...] łącznie 16 lokali mieszkalnych - 10 z nich było użytkowanych. Zameldowań dokonano łącznie w 12 lokalach. W ocenie organu orzekającego, oznacza to przystąpienie do użytkowania budynku bez spełnienia wymogów art. 54 prawa budowlanego. Nadto kontrola wykazała jeszcze inne istotne nieprawidłowości, uniemożliwiające użytkowanie budynku ze względu na naruszenie obowiązujących warunków technicznych w stopniu stanowiącym zagrożenie dla użytkowników budynku (zasłonięte lub zabudowane kratki wentylacyjne w kuchniach z zamontowaną kuchnią gazową, przesłonięcie kratki wentylacyjnej w WC, brak nawiewu w drzwiach łazienki). Przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego odsyła przy wyliczeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku lub jego części do uregulowania zawartego w art. 59 f ust. 1 ustawy. Kierując się wskazaniami tego przepisu i mając na uwadze, że przedmiotowy budynek został w załączniku do ustawy zaliczony do XIII kategorii, a jego kubatura wynosi [...] m3 oraz stosując dziesięciokrotne podwyższenie organ wyliczył, że kara wynosi [...] zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując sprawę na skutek zażalenia Spółdzielni "A", postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zawiadomienie o zakończeniu budowy wpłynęło do organu nadzoru budowlanego w dniu 21 czerwca [...] r., łącznie w 12 lokalach mieszkalnych obiektu budowlanego "F" dokonano zameldowania przed dniem złożenia zawiadomienia. Ten fakt - zdaniem organu odwoławczego - "stanowi o nielegalnym przystąpieniu do użytkowania przedmiotowego budynku". Legalnie można było przystąpić do użytkowania w 22 dniu od zawiadomienia. W tym jednak dniu Spółdzielni doręczono decyzję z dnia 8 lipca [...] r. o zgłoszeniu sprzeciwu od zawiadomienia. Zatem zasadne było wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez Spółdzielnię "A" - z wnioskiem o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła, że nie dopuściła się uchybienia terminu wskazanego w art. 54 prawa budowlanego. Sprzeciw od zawiadomienia o zakończeniu budowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgłosił w decyzji z dnia 8 lipca [...] r., doręczonej skarżącej dnia 13 lipca [...] r., czyli w 22 dniu po otrzymaniu przez organ nadzoru budowlanego zawiadomienia. Zatem, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu przewidzianego w art. 54 "decyzja ta nie wywarła skutków prawnych i tym samym nie wywołała skutku związania jej treścią ani skarżącej jako strony, ani też organu wydającego. Po upływie 21-dniowego terminu oczekiwania na doręczenie ewentualnego sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego zasadnie przystąpiono do użytkowania budynku". Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwałę składu 7 sędziów NSA z 4.12.2000 r. sygn. FPS 10/200, ONSA 2001/2 poz. 56 skarżąca twierdziła, iż organ mógł skutecznie zgłosić sprzeciw wtedy, gdyby doręczył Spółdzielni decyzję w terminie określonym w art. 54 prawa budowlanego. W konsekwencji, skoro organ nie dochował terminu, gdyż Spółdzielnia nie otrzymała sprzeciwu do upływu 21 dnia terminu oczekiwania, to nie można kwestionować prawa Spółdzielni do przystąpienia do użytkowania obiektu od 22 dnia od daty złożenia zawiadomienia "i dalej nakładać w związku z tym kary pieniężne na stronę". Nadto skarżąca uznała za bezzasadne zarzuty merytoryczne co do stanu budynku, uniemożliwiających zdaniem organów obu instancji, jego użytkowanie. Meldunek dokonany we wskazanych lokalach jeszcze przed zawiadomieniem o zakończeniu budowy sam przez się nie oznacza zamieszkania, a także nie stanowi o rozpoczęciu użytkowania lokalu, czy budynku. Zameldowanie lokatorów następowało w związku z ich indywidualnymi wnioskami, składanymi w organie ewidencji ludności - bez udziału i wiedzy Spółdzielni. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że skoro przedmiotowy blok mieszkalny "F" został zaliczony do kategorii XIII, to przed przystąpieniem do użytkowania inwestor powinien był uzyskać ostateczną decyzję pozwalającą na użytkowanie (art. 55 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania). Wybór niewłaściwego trybu (zgłoszenia) wywołał w niniejszej sprawie określone skutki prawne, bowiem przez fakt, że nie spotkał się w terminie określonym w art. 54 prawa budowlanego z reakcją organu wyrażoną w decyzji o sprzeciwie - doszło do tzw. "milczącej zgody" organu na użytkowanie obiektu. Należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż organ może zgłosić sprzeciw, o którym mowa w art. 54, jeżeli doręczy stronie decyzję w terminie określonym w tym przepisie. Takie też stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku dnia 13 września 2006 r. sygn. II SA/Po 43/06 - uchylającym decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o zgłoszeniu w trybie art. 54 sprzeciwu od zawiadomienia inwestora o zakończeniu budynku wielomieszkaniowego segmentu "F". Wyrok ten stał się prawomocny, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił wskazaną wyżej decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzące do jej wydania (kserokopia decyzji - k. 49 akt sądowych). Argumentację prawną przytoczoną w powołanym ostatnio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela. Z ustaleń organów orzekających wynikało, że jeszcze przed zgłoszeniem przez Spółdzielnię zakończenia budowy w kilku mieszkaniach budynku "F" dokonano zameldowań. Jednak ta okoliczność nie może być uznana za potwierdzenie użytkowania. Meldunek określonych osób pod oznaczonym adresem służy celom ewidencyjnym (art. 6 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 96 ze zm.). Także w Komentarzu do Prawa budowlanego pod red. prof. Z. Niewiadomskiego podkreślono, że przystąpienie do użytkowania obiektu nie jest uzależnione od meldunku w tym obiekcie (C.H. BECK, W-wa 2006 r. teza 7 do art. 57 str. 550 i 551). Powyższe wywody organ odwoławczy będzie miał na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 152 i 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Wysokość kosztów zastępstwa radcy prawnego ustalono przyjmując stawkę minimalną od wartości przedmiotu sprawy (należność pieniężna) na zasadzie § 14 ust. 2 pkt a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska MK