VI SA/Wa 1099/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-15
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Marcinkowska, Magdalena Bosakirska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości położonych w granicach obszaru górniczego, utworzonego decyzją koncesyjną, posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji, mimo że nie byli stronami pierwotnego postępowania koncesyjnego?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości położonych w granicach obszaru górniczego, utworzonego decyzją koncesyjną, posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji, nawet jeśli nie byli stronami pierwotnego postępowania koncesyjnego. Samo istnienie koncesji na nieruchomości ogranicza prawa podmiotowe właściciela, w tym możliwość pełnego korzystania z nieruchomości i ubiegania się o własną koncesję. Skutki stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej dotyczą niewątpliwie właściciela nieruchomości, ponieważ odzyskuje on pełne prawo dysponowania nieruchomością.Stan faktyczny
A. M. i K. M., właściciele nieruchomości położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "Z. II", wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r., która zmieniała wcześniejszą decyzję koncesyjną na wydobywanie marmuru. Minister Środowiska odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy posiadają jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Ministra Środowiska, A. M. i K. M. wnieśli skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji i wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006r.; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
A. M. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. M. wniósł skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r. nr [...].
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. udzielił P. "A." Sp. z o.o. z siedzibą w B. koncesji na wydobywanie marmuru ze złoża "Z. I" położonego w miejscowości Z. gm. K. W obowiązującym wówczas stanie prawnym marmur był tzw. kopaliną "nie podlegającą prawu górniczemu", koncesjonowaną przez wojewodów (art. 12b dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze, Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12 ze zm.).
W dniu 2 września 1994 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. (Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. Nr 27, poz. 96) marmur zaliczony został do tzw. kopalin podstawowych, w stosunku do których organem koncesyjnym stał się Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1995 r. Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zmienił decyzję koncesyjną Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. ustanawiając obszar górniczy "Z. I". Kolejna zmiana do przedmiotowej decyzji została wprowadzona przez Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia [...] marca 1999 r. W wyniku tej zmiany utworzony został obszar górniczy "Z. II" oraz teren górniczy "Z. II".
W dniu 1 stycznia 2002 r. (wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. Nr 110, poz. 1190) dokonana została kolejna zmiana właściwości organów koncesyjnych, w wyniku czego właściwym organem koncesyjnym dla opisanego złoża stał się Wojewoda D. (art. 16 ust. 2 w.w. ustawy).
Pismem z dnia [...] maja 2005 r., (uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lipca 2005 r.), A. M. i K. M. skierowali do Ministra Środowiska wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r. zmieniającej koncesję Nr [...] zarzucając, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej oraz innych wymagań prawa. We wniosku zarzucili, że o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany koncesji, jego przebiegu i zakończeniu organ nie zawiadomił żadnego właściciela gruntów położonych w granicach projektowanego obszaru górniczego "Z. II".
Wnioskodawcy swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uzasadnili tym, że są właścicielami działek gruntu położonych w granicach obszaru górniczego "Z. II" oraz terenu górniczego "Z. II tj. działek gruntu oznaczonych numerami geodezyjnymi – [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Minister Środowiska rozpoznając wniosek decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999r..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż stosownie do art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne może być wszczęte tylko na wniosek strony. Stroną zaś jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym dominuje natomiast zapatrywanie, iż postępowanie w sprawie wygaśnięcia koncesji może toczyć się wyłącznie w stosunku do jej adresata i nie może go skutecznie inicjować właściciel objętej nią nieruchomości. Na poparcie tego stanowiska organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA 966/01 oraz z dnia 14 września 2001 r. II SA 1230/01).
Organ podkreślił jednocześnie, że interes prawny to interes kwalifikowany, a więc musi posiadać odpowiednie cechy. Ma to być interes indywidualny, wiążący się z konkretnym podmiotem (nie może to być interes o charakterze ogólnym), musi być własny, osobisty. Wymaga to istnienia bezpośredniego związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny. Nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu nawet, jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet gdyby związki te miały nie tylko charakter fizyczny, ale i prawny. Interes prawny musi być ponadto realny, konkretny, czyli dający się obiektywnie stwierdzić, musi rzeczywiście istnieć a nie być tylko hipotetycznym, potencjalnym. Interes musi być nadto aktualny. Nie można mówić o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., jeżeli ma on być przewidywalny dopiero w przyszłości.
Minister Środowiska uznał, iż wnioskodawcy A. M. i K. M. nie wykazali się takim interesem prawnym lecz wyłącznie interesem faktycznym, w dodatku odnoszącym się tylko do części obszaru objętego decyzją administracyjną, a w związku z tym musiał odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjne.
Organ uznał za chybione także argumenty wnioskodawców dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, co miałoby uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie wskazując, iż w dacie podejmowania decyzji koncesyjnych wnioskodawcy nie mięli żadnych praw do nieruchomości objętych przedmiotową koncesją, a ponadto przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być powoływane jako uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. (uzupełnionym dodatkowo pismem z dnia [...] lutego 2006 r.) A. M. i K. M. wystąpili do Ministra Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
We wniosku tym zarzucili, że nie zostali poinformowani, dlaczego:
- koncesja udzielona została na działkach nie należących do wnioskodawcy;
- procedura koncesyjna była trzymana w tajemnicy, a w szczególności nie zostali o niej powiadomieni właściciele nieruchomości położonych na obszarze górniczym, Zarząd Dróg Powiatowych oraz Starosta Powiatowy w K.;
- podjęta decyzja nie zawiera uzasadnienia i koncesja nie określa terminu rozpoczęcia działalności;
nie zbadano zgodności koncesji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania złoża nie zawiadomiono właścicieli nieruchomości położonych w granicach obszaru i terenu górniczego;
pomimo braku raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie wstrzymano eksploatacji złoża;
plan ruchu zakładu górniczego został zatwierdzony bez zawiadamiania stron.
Odnosząc się do kwestii interesu prawnego wnioskodawcy powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 wskazując, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślili przy tym, że wykładnia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP. Ponownie powołali się na fakt, że są właścicielami działek gruntu położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "Z. II", co legitymuje ich do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności koncesji na eksploatację marmuru metodą odkrywkową ze złoża "Z. I" w obszarze górniczym "Z. II". Ponadto stwierdzili, że ich interes prawny wywodzi się z publicznego prawa podmiotowego o charakterze negatywnym, a konkretnie z faktu ustanowienia w decyzji koncesyjnej obszaru i terenu górniczego "Z. II", z uwagi na oddziaływanie tego przedsięwzięcia na nieruchomości położone w granicach tego obszaru i terenu górniczego. W tej sytuacji interes prawny "refleksowy" daje im status strony postępowania z możliwością wykonywania wszelkich uprawnień procesowych przysługujących stronie na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. Według wnioskodawców interes prawny "refleksowy" nie ma samodzielnego bytu prawnego, lecz aktualizuje się wtedy, gdy zostaje wszczęte postępowanie administracyjne o wydanie koncesji, a po wydaniu koncesji uzyskuje pewną samodzielność dając stronie "refleksowej" prawo do wnoszenia zwyczajnych i nadzwyczajnych środków prawnych. Wnioskodawcy podkreślili jednocześnie, że z uwagi na upływ terminu, nie mogli wystąpić z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego.
Minister Środowiska, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie wskazał, iż postępowanie administracyjne, w tym także o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek strony bądź z urzędu. Jeżeli zaś wniosek o wszczęcie postępowania złożony został przez podmiot, który nie jest stroną postępowania, obowiązkiem organu administracji jest odmowa wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.). Organu zgodził się przy tym ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92, że stroną postępowania w przedmiocie nieważności decyzji jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże w jego ocenie brak podstaw by przyjąć, że wspomniane skutki mogłyby dotyczyć interesu prawnego wnioskodawców. Za okoliczność niesporną organ uznał fakt, że wnioskodawcy w latach 2000-2003 nabyli prawo własności niektórych nieruchomości objętych obszarem górniczym oraz położonych w granicach terenu górniczego "Z. II". W ocenie organu opisana koncesja nie narusza jednak przysługujących im praw. Nie jest zatem trafna ocena wnioskodawców, że przedmiotowa koncesja ogranicza prawo ich własności. Wnioskodawcy nie wykazali zresztą, na czym polega to ograniczenie i jakie miałyby być jego skutki. Brak nadto dowodów świadczących o tym, że koncesjonariusz narusza prawo własności przysługujące wnioskodawcom.
Organ podkreślił też, że nie jest trafne stanowisko wnioskodawców, jakoby ich interes prawny wynikał z publicznego prawa podmiotowego o charakterze negatywnym, jakim jest przedmiotowa koncesja "z uwagi na oddziaływanie (...) przedsięwzięcia na (...) nieruchomości położone w granicach (...) obszaru i terenu górniczego". Nie wykazali oni bowiem na czym miałoby polegać to oddziaływanie, a zwłaszcza czy ma ono charakter rzeczywisty, czy też hipotetyczny (przyszły). Praw strony nie daje im także ogólnikowe stwierdzenie o braku kontroli społecznej nad procesem podejmowania przedmiotowej decyzji, czy też zarzut podjęcia tej decyzji bez udziału wszystkich stron postępowania. Ta okoliczność mogłaby stać się ewentualną przesłanką wznowienia postępowania w sprawie, ale przesłanki stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania nie mogą być stosowane zamiennie, co odnosi się również do trybu postępowania w tych sprawach.
Minister Środowiska stwierdził nadto, iż nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko wnioskodawców o podstępnym pozbawieniu ich prawa skutecznego wnioskowania o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, iż wnioskodawcy nie ubiegali się o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. działając w imieniu własnym oraz w imieniu K. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania celem wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r.
W uzasadnieniu skargi ponownie podniósł, że K. M. jest właścicielką działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] położonych w obszarze górniczym "Z. II" oraz właścicielką działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...] i [...] położonych w terenie górniczym "Z. II", natomiast on jest właścicielem działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] położonych w granicach terenu górniczego "Z. II".
Skarżący zarzucił, że przeprowadzona w dniu [...] marca 1999 r. zmiana decyzji koncesyjnej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. polegająca na powiększeniu obszaru i terenu górniczego oraz przedłużeniu okresu obowiązywania koncesji w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji została przeprowadzona z rażącym naruszeniem nowej kompleksowej regulacji prawnej. W szczególności nie uwzględniono zmian wprowadzonych w art. 143 k.c. i art. 7 ust 1 i 2 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, a wniosek koncesyjny z dnia 20 lipca 1998 r. nie spełniał wymogów określonych w art. 18 pkt 3 tej ustawy.
Według niego zmiana decyzji koncesyjnej w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, jednak pod warunkiem zachowania wszelkich wymagań proceduralnych przewidzianych zarówno w Prawie geologicznym i górniczym, jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przed wydaniem koncesji na eksploatację marmuru metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w widokowej części pasma gór "K.", pokrytych lasem, w bezpośrednim sąsiedztwie domów, organ koncesyjny miał więc szczególny obowiązek zbadania prawa wnioskodawcy do nieruchomości położonych w obszarze górniczym, ustalenia i dopuszczenia do udziału w postępowaniu wszystkich właścicieli nieruchomości położonych w granicach obszaru i terenu górniczego, wszechstronnego zbadania wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i przeanalizowania na ten temat opinii Nadleśnictwa B. a w szczególności w zakresie eksploatacji marmuru na działkach nr [...], [...], [...]. W przedmiotowej sprawie te wymogi nie zostały jednak spełnione.
A. M. zarzucił ponadto, że organ nie podał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej. Według niego status strony postępowania administracyjnego wynika z przepisów prawa materialnego, z publicznego prawa podmiotowego ustanawiającego prawa i obowiązki, a nie z faktu uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracji. Wnioskodawcy wykazali natomiast dostatecznie wyraźnie podstawę prawną swoich roszczeń i interes prawny kształtujący ich prawo do określonego postępowania zmierzającego do wydania orzeczenia eliminującego z obrotu prawnego decyzję koncesyjną wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. M. z uwagi na nie uzupełnienie przez pełnomocnika skarżącej A. M. w wyznaczonym terminie braków formalnym skargi w zakresie złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
K. M. ma w związku z tym w postępowaniu sądowoadministarcyjnym status uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia
A. M. i K. M. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r. uzasadniając swój interes prawny tym, że są właścicielami działek gruntu położonych w granicach obszaru górniczego "Z. II" oraz terenu górniczego "Z. II", utworzonych tą decyzją. K. M. jest właścicielką działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] położonych w obszarze górniczym "Z. II" oraz właścicielką działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...] i [...] położonych w terenie górniczym "Z. II", natomiast A. M. jest właścicielem działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] położonych w granicach terenu górniczego "Z. II".
Minister Środowiska uznał za okoliczność niesporną, że wnioskodawcom A. M. oraz K. M. przysługuje prawo własności do działek gruntu położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "Z. II", które to prawo własności nabyli na przełomie lat 2000-2003, po wydaniu kwestionowanej decyzji koncesyjnej.
Minister Środowiska odmówił jednak wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji koncesyjnej uznając, iż wnioskodawcy nie wykazali się interesem prawnym do wystąpienia z takim wnioskiem, lecz wyłącznie interesem faktycznym, a w dodatku odnoszącym się tylko do części obszaru objętego decyzją koncesyjną, nie przedstawili też żadnych dowodów świadczących o tym, że udzielenie koncesji narusza ich prawo własności.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Art. 28 k.p.a. stanowi natomiast, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W niniejszej sprawie skuteczność wniosku A. M. i K. M. o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej uzależniona była więc od przesądzenia kwestii, co do posiadania przez te osoby przymiotu strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi, więc nie o interes faktyczny, ile o interes, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu (interes prawny). Ponadto interes ten musi by interesem indywidualnym strony, a więc dotyczyć jej bezpośrednio. O tym więc, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony decydować będzie norma prawna, z której dla danego podmiotu będą wynikały określone prawa lub obowiązki. Chodzi przy tym o normę konkretną, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego podmiotu jako strony postępowania.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego źródłem interesu prawnego, o którym mowa jest w art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, w szczególności prawo rzeczowe. Uzasadnia, więc przymiot strony w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin fakt posiadania tytułu własności do części nieruchomości, której dotyczy koncesja. Koncesja udzielona innej osobie nie ogranicza wprawdzie uprawnienia właściciela do rozporządzania nieruchomością, ale inne uprawnienia związane z prawem własności, jak korzystanie z nieruchomości, a w szczególności pobieranie pożytków i innych dochodów zostają ograniczone lub wręcz wyłączone. Właściciel nie może bowiem w pełni realizować swoich uprawnień właścicielskich, w tym chociażby ubiegać się o koncesję na wydobywanie kopaliny, z uwagi na istnienie innej koncesji na jego gruncie. Samo istnienie koncesji na nieruchomości ogranicza więc prawa podmiotowe właściciela. Właściciel nieruchomości ma w związku z tym interes prawny zarówno w postępowaniu w sprawie przyznania koncesji, jak i w innych postępowaniach np. o zmianę, uchylenie, wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności koncesji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. VI SA/Wa 1733/05 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27 czerwca 2006r. II GSK 100/06 i z dnia 4 października 2006 r. II GSK 146/06). Jak podkreślił przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. bez znaczenia jest, jakie zamiary ma wnioskodawca po ewentualnym wzruszeniu decyzji koncesyjnej.
A. M. i K. M. nie byli stronami postępowania koncesyjnego. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej może być jednak nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem koncesji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1999 r., IV SA 2520/98). Skutki stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej dotyczą natomiast niewątpliwie właściciela nieruchomości położonej w granicach obszaru i terenu górniczego, albowiem odzyskuje on prawo dysponowania nieruchomością, której jest właścicielem w pełnym zakresie.
A. M. i K. M. mają więc interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 1999 r. ustanawiającej obszar górniczy i teren górniczy "Z. II", a więc mogli skutecznie wszcząć to postępowanie.
Przyznanie im pozycji strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie przesądza jednak wyniku tego postępowania, a więc czy ich wniosek zostanie uznany za uzasadniony.
Rozpoznają ponownie sprawę Minister Środowiska oceni bowiem dopiero, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji koncesyjnej.
Ustosunkowywanie się przez Sąd do zarzutów skargi odnośnie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, na tym etapie postępowania, byłoby więc przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło