V SA/Wa 2065/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na import obuwia z Chińskiej Republiki Ludowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Minister Gospodarki i Pracy, stosowanie do treści art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2004 r., którą odmówił udzielenia A. Sp. z o.o. pozwolenia na przywóz obuwia pochodzenia chińskiego. Uzasadniając takie rozstrzygniecie organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji stwierdził, że wniosek Spółki o udzielenie pozwolenia na przywóz na obszar celny Unii Europejskiej obuwia pochodzenia chińskiego w ramach rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 2044/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. ustanawiającego procedury zarządzania dla drugiej transzy kontyngentów ilościowych w roku 2004 na niektóre produkty pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 303 z 21.11.2003 r. str. 3) został złożony po upływie terminu określonego w art. 3 ww. rozporządzenia. Orzekający w wyniku skargi Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 maja 2005 r. sygn. V SA/Wa 2357/04 uchylił powołaną powyżej decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd wyjaśnił, że w sprawie naruszono art. 36 §1 k.p.a. nie zawiadamiając strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. W aktach sprawy brakowało ponadto potwierdzenia doręczenia decyzji organu I instancji, co uniemożliwiło ocenę, czy złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął w terminie. Sąd zwrócił także uwagę, iż w decyzji drugoinstancyjnej nie powołano żadnych przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. Nr 97, poz. 963 ze zm.), które legły przecież u podstaw rozstrzygnięcia. Uczyniono to wprawdzie w decyzji pierwszoinstancyjnej, jednak obowiązujący model dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego obligował organ do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Na powołany powyżej wyrok Minister Gospodarki i Pracy złożył skargę kasacyjną, która wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. I GSK 2474/05 została oddalona. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 §1 k.p.a., art. 5 i 41 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. Nr 97, poz. 963 ze zm.) w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 2044/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. ustanawiającego procedury zarządzania dla drugiej transzy kontyngentów ilościowych w roku 2004 na niektóre produkty pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 303 z 21.11.2003 r. str. 3), Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2004 r. W motywach wskazano, że strona złożyła wniosek o udzielenie licencji importowej z naruszeniem terminu wskazanego w art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 2044/2003, istniała zatem podstawa do odmowy udzielenia licencji z uwagi na niespełnienie istotnego wymogu określonego w przepisach wspólnotowych. Odnośnie zarzutów podniesionych przez Spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w późniejszej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ zwrócił uwagę, iż art. 41 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą uznaje za zgodne z przepisami tej ustawy wszelkie działania organów państwowych, związane z zapewnieniem polskim przedsiębiorcom udziału we wspólnotowych kontyngentach ilościowych, ustalanych przez Komisję Europejską w tzw. procesie przedakcesyjnym. Działania podjęte zatem przez organ, mające na celu realizację rozporządzenia 2044/2003, polegające na przyjęciu wniosków w ustalonym terminie i przesłanie informacji o prawidłowo złożonych wnioskach do Komisji Europejskiej są zgodne z przepisami ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i rodzą skutki prawne. Złożenie przez stronę wniosku po upływie terminu przewidzianego w prawie wspólnotowym rodzi więc skutek prawny w postaci obowiązku wydania przez organ decyzji o odmowie udzielenia licencji importowej zgodnie z art. 5 ww. ustawy. Organ zauważył ponadto, że działania w okresie przedakcesyjnym podjęte w celu wykonania rozporządzenia Komisji Europejskiej były jedynym sposobem zapewnienia polskim importerom obuwia z Chin udziału we wspólnotowym kontyngencie. Zastosowany w sprawie art. 41 powoływanej powyżej ustawy miał usankcjonować działania organów, podjęte w celu wykonania prawa wspólnotowego w okresie przedakcesyjnym i umożliwienie wydania decyzji administracyjnych. W skardze z dnia 20 listopada 2006 r. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2006 r. A.. Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie tejże decyzji w całości z uwagi na wydanie jej bez podstawy prawnej lub o jej ewentualne uchylenie ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż w jej ocenie zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności. Zgodnie bowiem z polskim prawem do dnia 1 maja 2004 r. nie obowiązywały na terenie RP żadne przepisy stanowione przez organy Unii Europejskiej - w tym rozporządzenie Komisji nr 2044/2003, które ustanawiało termin do składania wniosków o udzielenie licencji na dzień 31 grudnia 2003 r. Nie może zatem - w ocenie skarżącej - stanowić przesłanki do wydania jakiejkolwiek decyzji dochowanie terminu przez nieobowiązujący w Polsce przepis prawny. Taka decyzja jest wydana bez podstawy prawnej. Polemizując ze stanowiskiem organu skarżąca twierdzi, że nie sposób podzielić poglądu jakoby art. 41 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą pozwalał na wydanie decyzji odmownej w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 2044/2003. Zarówno bowiem niniejsza ustawa jak i jakiekolwiek przepisy stanowione przez organy Unii Europejskiej obowiązują w Polsce od 1 maja 2004 r. Wydając więc decyzję pierwotną z dnia [...] maja 2004 r. w oparciu o przepisy zamieszczone w obu ww. aktach prawnych złamano zasadę nieretroakcji, ponieważ termin do złożenia wniosku wyznaczony został na dzień 31 grudnia 2003 r., czyli przed 1 maja 2004 r. Zdaniem skarżącej art. 41 powoływanej ustawy uznaje jedynie za przyjęte zgodnie przepisami ustawy wnioski o udzielenie pozwolenia na obrót towarami z krajami trzecimi przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, w celu wykonania prawa wspólnotowego. Przepis ten nie stanowi przy tym w ocenie skarżącej, że przepisy prawa wspólnotowego wydane przed akcesją są podstawą do wydania decyzji odmownej. Jak podkreślono w skardze odmowa udzielenia pozwolenia zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy, następuje, jeżeli organ udzielający pozwoleń otrzyma wniosek po upływie terminu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 tejże ustawy. Żadne przepisy wykonawcze określające te terminy nie zostały jednak wydane. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Rozważając w tym zakresie zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Ustalenia organu i interpretacja zastosowanych przepisów są prawidłowe. Ma rację organ, że obie decyzje zarówno drugoinstancyjna jak i pierwszoinstancyjna oparte są na obowiązującym prawie w chwili ich wydania. Odnoszą się do czynności opartych na przepisach prawa wspólnotowego przeprowadzonych przed 1 maja 2004 r., tj. przed akcesją ale usankcjonowanych przepisem zawartym w art. 41 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą z 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. 97/04 poz. 963 z późn. zm.). Poza sporem jest, że wniosek skarżącej z dnia 30 stycznia 2004 r. dotyczył udzielenia licencji importowej na przywóz niektórych towarów z Chin na okres kontyngentowy od 1 maja 2004 r. do 31 maja 2004 r. (k. 10 akt adm.). Wyszczególniony we wniosku okres dotyczył kontyngentów ilościowych zarządzanych wg prawa unijnego. Okresem tym obejmowano drugą transzę kontyngentów ilościowych w 2004 r. na niektóre produkty pochodzące z ChRL. Sposób zarządzania tą transzą regulowało rozporządzenie Komisji (WE) nr 2044/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. ustanawiające procedury zarządzania nią (Dz.U. UE L 303 z 21.11.2003 r.). Rozporządzenie to regulowało przydzielenie kontyngentu również dla importerów z krajów, które staną się państwami członkowskimi począwszy od maja 2004 r. (pkt 3 i 5 preambuły rozporządzenia). Stanowiło ono, że ze względu na właściwości gospodarki chińskiej, sezonowy charakter niektórych produktów, czas potrzebny na transport i aby nie wpływać szkodliwe na ciągłość przepływów handlowych, uzgodnienia dotyczące przydzielenia i zarządzania drugą transzą kontyngentów za 2004 r. należy przyjąć przed majem 2004 r. (pkt 7 preambuły). Regulowało termin składania wniosków o pozwolenie na przywóz - do 31 grudnia 2003 r. godz. 15:00 oraz wskazywało organy przyjmujące wnioski (art. 3 oraz załącznik nr III rozporządzenia pkt 8, listy właściwych organów krajowych w państwach przystępujących - Polska Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. W art. 5 stanowiło, że państwa członkowskie oraz państwa przystępujące poinformują Komisję m.in. o liczbie oraz o łącznej ilości wniosków złożonych o wydanie pozwoleń do dnia 23 stycznia 2004 r. g. 10:00, a następnie Komisja przyjmuje kryteria ilościowe stosowane przez właściwe organy krajowe, w celu rozpatrzenia wniosków nie później niż do 10 lutego 2004 r. Rozporządzeniem z dnia 6 lutego 2004 r. nr 215/2004 (Dz.U. UE L 36 z 7 lutego 2004 r.) Komisja ustanowiła ilości przewidziane dla przydzielenia importerom z drugiej transzy wspólnotowych kontyngentów ilościowych w 2004 r. Zgodnie z twierdzeniem organu (k. 11 akt adm.) od początku listopada 2003 r. na stornach internetowych MGPiPS zamieszczono ogłoszenie dotyczące możliwości składania wniosków o przydział licencji importowych ze szczegółowymi wyjaśnieniami istotnych okoliczności opierając się początkowo na projekcie rozporządzenia, a następnie na treści rozporządzenia nr 2044/2003 oraz przedstawiając formularz wniosku. Było też spotkanie przedsiębiorców zorganizowane w Ministerstwie przy udziale Stowarzyszenia [...]. Ogłoszenie i rozpowszechnienie informacji skutkowało napływem ok. 600 wniosków złożonych przez importerów w terminie przewidzianym rozporządzeniem nr 2044/2003 (k. 11 akt adm.). Wniosków, o których została poinformowana Komisja przed 23.01.2004 r., tj. przed wydaniem rozporządzenia nr 215/2004. W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie zarówno ustawa z dnia 16.04.2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą jak i przepisy prawa unijnego. Artykuł 5 wymienionej ustawy z 16.04.2004 r. stanowi o kompetencji ministra właściwego do spraw gospodarki do wydawania na wniosek importera decyzji administracyjnej w przedmiocie udzielenia pozwolenia bądź odmowy jego udzielenia na obrót towarami z krajami trzecimi, jeżeli przepisy prawa wspólnotowego nie stanowią inaczej. Art. 1 tejże ustawy wyraźnie stanowi, iż ustawa określa w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zasady obrotu towarami z krajami trzecimi dokonywanego na podstawie przepisów tego prawa. Natomiast art. 41 tejże ustawy w sposób szczególny i celowy postanowił, że "wnioski o udzielenie pozwolenia na obrót towarami z krajami trzecimi przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, w celu wykonania prawa wspólnotowego, uznaje się za przyjęte zgodnie z przepisami ustawy. Za zgodne z przepisami ustawy uznaje się również działanie organów państwa zmierzające do wykonania w tym zakresie przepisów prawa wspólnotowego". Regulacja ta w sposób jednoznaczny zatwierdza i uznaje za ustawowo prawidłowe wszystkie czynności organu państwa zmierzające do wykonania rozporządzeń Komisji (WE), o których mowa wyżej oraz zatwierdza prawidłowość złożenia wniosków o pozwolenie na obrót towarami z krajami trzecimi w celu wykonania prawa wspólnotowego. Użyte w przepisie określenie "wnioski... w celu wykonania prawa wspólnotowego" odnosi się niewątpliwie do tych wniosków, które wypełniły przesłanki wymagane prawem unijnym tj. zostały złożone w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej do dnia 31 grudnia 2003 r. godz. 15:00 w myśl rozporządzenia Komisji (WE) nr 2044/2003. Tylko takie wnioski stanowią wykonanie prawa unijnego. Wnioski złożone po terminie nie osiągają celu wykonania prawa unijnego. Zatem słusznie organ uznał, że art. 41 wymienionej ustawy daje mu prawo do odwoływania się do przesłanki z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2044/2003 w przedmiocie terminowości złożenia rozstrzyganego wniosku i uznania, że został on złożony po terminie, co skutkowało odmową udzielenia pozwolenia na import towarów. Dokonana przez organ interpretacja przepisu art. 41 cytowanej ustawy jest prawidłowa. Przepis jako szczególny zatwierdza czynności, procedury zaistniałe wcześniej ale określone jego ramami. Taka sanacja jest dopuszczalna przez prawo tylko musi być wyraźnie uregulowana. Wymieniony przepis jest taką regulacją zawierającą wyraźną wypowiedź legislacyjną i co do jej istnienia nie ma wątpliwości. Zatem nie można uznać zasadności zarzutu skarżącej, że organ złamał zasadę nie działania prawa wstecz. Zasada lex retro non agit regulowana w polskim systemie prawnym art. 2 Konstytucji może być przełamana wyraźną wypowiedzią legislacyjną, tak stwierdził m.in. NSA w wyroku z 31.10.2001 r. sygn. akt V SA 3154/00. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Niezasadny jest też zarzut, że brak było podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Przywołanie przez organ art. 5 i 41 ustawy z 16.04.2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą oraz odniesienie się przez organ do art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 2044/2003 stanowią zasadną podstawę wydanych decyzji. Tym samym Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego są prawidłowe zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej. Decyzja wskazuje podstawę prawną, wydana jest po prawidłowo przyjętym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona stronie 8.06.2004 r. - k. 9 a akt adm.; wniosek wpłynął 17 czerwca 2004 r. - k 8 b akt adm.) co stanowi o wykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2357/04. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - należało oddalić skargę jako niezasadną.