VII SA/Wa 2212/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-14

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na adaptację strychu na mieszkanie, która w rzeczywistości stanowi nadbudowę i przebudowę obiektu, zmieniającą jego gabaryty i elementy konstrukcyjne, może zostać wydana bez uprzedniego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że adaptacja strychu, która w istocie stanowi nadbudowę i przebudowę obiektu, zmieniającą jego gabaryty i elementy konstrukcyjne, wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak takiej decyzji przy wydawaniu pozwolenia na budowę stanowi rażące naruszenie prawa, obligujące do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającej nieważność decyzji z 1995 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na adaptację strychu na mieszkanie. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, ale GINB uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając wnioskodawczynię za stronę. WSA uchylił decyzję GINB, wskazując na potrzebę uwzględnienia przymiotu strony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GINB stwierdził nieważność decyzji z 1995 r., uznając, że adaptacja strychu była w rzeczywistości nadbudową wymagającą decyzji o warunkach zabudowy i była przeprowadzona z naruszeniem przepisów. Skargę na decyzję GINB wniósł inwestor, M. Z., kwestionując potrzebę uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zarzucając brak postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Decyzją z dnia [...] października 2005 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1995 r., Nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. pozwolenia na adaptację strychu na mieszkanie w budynku przy ul. [...] w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] uchylił decyzję Wojewody [...] oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji, z uwagi, iż w jego ocenie wnioskująca o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji K. G., nie ma przymioty strony w niniejszym postępowaniu. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił tę decyzję. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 245/06 Sąd podał, iż oceniając przymiot strony postępowania organ winien mieć na względzie nie tylko regulację zawartą w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania nieważnościowego lecz również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego pochodzący z orzecznictwa, zgodnie z którym, członkowi Spółdzielni mieszkaniowej przysługuje przymiot strony, w sytuacji gdy wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. W tym stanie rzeczy akta sprawy trafiły ponownie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] października 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. G., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. i stwierdził nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...]z dnia [...] października 1995 r., Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż kontrolowana decyzja z dnia [...] października 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., czym wypełniła przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, obligującą do stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawą powyższego było uznanie organu, iż przedmiotowa inwestycja wymagała zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przed udzieleniem pozwolenia na adaptację, uprzedniego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone, bez sprawdzenia przez właściwy organ kompletności przedłożonego projektu budowlanego pod względem uzyskania wszystkich uzgodnień, w szczególności uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. Z. zarzucając jej naruszenie art. 7 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie skarżącego brak było podstaw do stwierdzenia, jakoby roboty objęte pozwoleniem na budowę prowadziły do zamiany sposobu zagospodarowania nieruchomości, a tym samym wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prace budowlane miały bowiem obejmować adaptację strychu w istniejącym budynku o ustalonym przeznaczeniu, nie prowadziły one ani do zmiany charakteru zabudowy, ani jej gabarytów. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie zgromadzonej dokumentacji, a zwłaszcza w kierunku ustalenia, czy projekt był uzgodniony z Konserwatorem Zabytków, skoro taka adnotacja znalazła się w treści decyzji o pozwoleniu na budowę oraz na projekcie, jak również nie wyjaśnił na jakiej podstawie ustalił, iż doszło do naruszenia art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego i w jakim zakresie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, iż zarówno Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę byli związani wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 254/06, w zakresie uznania K. G., za stronę w postępowaniu nadzorczym, a w konsekwencji za stronę w niniejszym postępowaniu sądowym. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie w postępowaniu nadzorczym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. i art. 159 § 1 k.p.a., ma uprawnienia reformatoryjne i może orzec co do istoty sprawy. Istotą sprawy jest stwierdzenie nieważności decyzji bądź odmowa stwierdzenia nieważności. Organ odwoławczy może zatem orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzić nieważność orzeczenia podlegającego kontroli (teza druga wyroku wyrok NSA z 21 sierpnia 1998 r., IV SA 1596/96). W rozpatrywanej sprawie postępowanie przed organem pierwszej instancji (Wojewodą [...]) było prowadzone w trybie nadzoru w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia [...] października 1995 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. pozwolenia na adaptację strychu na potrzeby mieszkalne w budynku przy ul. [...] w [...]. W związku z tym organ nadzorczy był zobowiązany do rozpatrzenia sprawy w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek przewidzianych w tym paragrafie - do wydania (jeśli nie zachodzi sytuacja określona w § 2) decyzji o charakterze wyłącznie kasacyjnym. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Biorąc pod uwagę zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy się zgodzić z twierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że zatwierdzony inkryminowaną decyzją projekt budowlany, przewiduje nadbudowę obiektu, poprzez zmianę jego gabarytów, zmianę elementów konstrukcyjnych części obiektu, przebudowę poddasza na mieszkanie dwupoziomowe i powiększenie otworów okiennych. Taka nadbudowa i przebudowa części obiektu powoduje zmiany zagospodarowania terenu spornej inwestycji i w związku z tym wymagane jest ustalenie w drodze decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1994 r. Nr 89, poz. 415) ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wymaga budowa, dla której przepisy Prawa budowlanego przewidują obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, obowiązującego w dniu badanej w trybie nadzoru decyzji, "budową" jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa, a także modernizacja. Tym samym należy uznać, iż decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta [...] przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury, zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca M. Z. pozwolenia na adaptację strychu na potrzeby mieszkalne, zapadła z rażącym naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż do wniosku o pozwoleniu na budowę nie dołączono wymaganej, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie zmienia tej oceny okoliczność, iż na k-7 projektu widnieje pieczątka dotycząca uzgodnienia przedmiotowej inwestycji przez Konserwatora Zabytków, skoro porównanie k-6 z k-7 projektu potwierdza, że nastąpiła nadbudowa dodatkowej kondygnacji. Obrazują to również zdjęcia dołączone do pism pełnomocnika uczestniczki postępowania. Potwierdza to prawidłowość wniosków i oceny stanu faktycznego sprawy, której dokonano w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdzając nieważność pozwolenia na adaptację strychu, która wbrew nazwie była nadbudową wymagającą uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe nieprawidłowości powodują, że badane w trybie nadzoru pozwolenie na adaptację strychu nie mogło się ostać ze względu na rażące naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło