I OSK 640/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędziowie Anna Lech NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Go 518/05 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od Z. K. kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim – po rozpoznaniu skargi Z. K. – wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. II SA/Go 518/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] [...], którą przyznano skarżącej na córkę A. C. zasiłek rodzinny, wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, od dnia 1 grudnia 2004 r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do dnia 31 sierpnia 2005 r. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej, która domagała się przyznania świadczeń od dnia 1 maja 2004 r., i nie będąc związany zarzutami skargi uznał, że wydane w sprawie decyzje naruszają art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.)., gdyż – orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 27 października 2004 r. – A. C. została zaliczona do osób niepełnosprawnych, i dlatego, jak stanowi ten przepis, świadczenie rodzinne, uzależnione od niepełnosprawności, powinno zostać ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, tj. do dnia 5 lutego 2008 r. Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło naruszenie prawa materialnego, tj. "art. 24 ust. 3 w powiązaniu z art. 24 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 8 pkt 5 i art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż w stanie faktycznym sprawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powinno zostać ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, czyli do dnia 5 lutego 2008r." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że – poza wyjątkami – prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, tj. od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, jednak począwszy od miesiąca złożenia wniosku, w przypadku zaś świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, tylko do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, jednak zawsze w ramach tego samego okresu zasiłkowego, i art. 24 ust. 3 powołanej ustawy stanowi właśnie o sytuacji, kiedy orzeczenie o niepełnosprawności wydano na czas określony krótszy niż dany okres zasiłkowy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje do zasiłku rodzinnego, nie ma więc samoistnego charakteru i juz dlatego nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż sam zasiłek. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwiona podstawę. Jak stanowi art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się – poza wyjątkami nie dotyczącymi tej sprawy – na okres zasiłkowy, tj. okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego (art. 3 pkt. 10), i tylko na ten okres, po upływie którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się ponownie na kolejny okres zasiłkowy, jeżeli uprawniony nadal spełnia ustawowe wymagania. Okres zasiłkowy jest więc ściśle oznaczony i nie podlega przedłużeniu. Stosownie do art. 24 ust. 3, w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności – na przykład w razie ustalania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 13 ust. 1) – prawo to ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wtedy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W świetle tego przepisu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, jednak tylko wówczas, kiedy do upływu terminu dojdzie jeszcze w okresie zasiłkowym, gdyż zdarzenia późniejsze, mające mieć miejsce dopiero po 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, nie mogą wywoływać skutków prawnych we wcześniejszym okresie zasiłkowym. Przepis ten zatem – odmiennie niż przyjęto w zaskarżonym wyroku – nie prowadzi do przedłużenia, lecz właśnie do skrócenia okresu zasiłkowego pod warunkiem, że termin ważności orzeczenia upływa w czasie okresu zasiłkowego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylając zaskarżony wyrok i oddalając skargę dlatego, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Decyzje te znajdują swą podstawę w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Na mocy art. 207 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odstąpiono od zasądzenia od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu tego przepisu, ze względu na charakter i okoliczności sprawy.