IV SA/Wr 46/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. W. – B. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9 b ust. 7, art. 10 ust. 8, art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz.357 z późn. zm. ), § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn.z m. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie odmowy nadania K. W. – B. stopnia nauczyciela mianowanego. Jak ustalono, K. W. – B. w dniu [...]r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela języka polskiego w Szkole Podstawowej nr [...] we W., uzyskując z tym dniem stopień nauczyciela kontraktowego. W okresie od [...]r. do [...] r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na czas określony w Zespole Szkół nr [...] we W. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego. W dniu [...]r. została zatrudniona w Zespole Szkół nr [...] na stanowisku nauczyciela języka angielskiego na podstawie umowy o pracę na czas określony od [...]r. do [...]r. na czas odbycia stażu na nauczyciela mianowanego. Zainteresowana legitymowała się wówczas dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu W. na kierunku filologia polska, zaświadczeniem o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego dla absolwentów filologii polskiej oraz świadectwem potwierdzającym zdanie egzaminu [...] z oceną [...]. W [...]r. zainteresowana uzyskała świadectwo, potwierdzające znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym – [...], a następnie w [...]r. ukończyła kurs kwalifikacyjny pedagogiczno – metodyczny dla nauczycieli języka angielskiego. W ocenie organu, zainteresowana nie posiadała w dniu [...]r. kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego, ponieważ w tym celu wymagane było ukończenie kursu pedagogiczno – metodycznego z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego oraz legitymowanie się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie co najmniej zaawansowanym. Uznawanymi przez Ministerstwo dokumentami w tym zakresie były: [...],[...] ( z wynikiem co najmniej [...] pkt z testu, co najmniej [...] pkt z egzaminu pisemnego oraz [...] pkt z egzaminu ustnego ), a także [...]. Kwalifikacje do nauczania języka angielskiego w szkole zainteresowana nabyła dopiero po uzyskaniu [...] oraz ukończeniu kursu pedagogiczno – metodycznego z zakresu języka angielskiego. Wobec powyższego zainteresowana nie mogła być zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w dniu [...]r., ponieważ stosunek pracy wygasł i tym samym nie mogła rozpocząć stażu na kolejny stopień awansu zawodowego. W skardze na decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 9 b ust. 1 Karty Nauczyciela poprzez błędne przyjęcie, że warunkiem uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego było posiadanie kwalifikacji zawodowych do nauczania języka angielskiego w dniu rozpoczęcia stażu zawodowego, podczas gdy prawidłowo należy przyjąć, że warunkiem uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych na dzień złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Skarżąca zarzuciła, że w dniu [...]r. spełniała wszystkie prawem przewidziane warunki do nauczania języka angielskiego, posiadając dyplom ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku filologia polska, [...]z oceną [...] oraz zaświadczenie o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego. Według skarżącej wystarczające było wówczas posiadanie [...] z oceną [...],[...],[...], świadectwa egzaminu przeprowadzanego przez instytucję zagraniczną uznawaną przez MEN – Uniwersytet w C.. Natomiast nie znajduje uzasadnienia w przepisach rozporządzenia MEN z 1991 r. twierdzenie Kuratora o konieczności posiadania co najmniej [...]. Dopiero zgodnie z rozporządzeniem MEN z 2002 r. wymagane stało się posiadanie świadectwa znajomości języka obcego na poziomie co najmniej zaawansowanym. Błędne jest również stanowisko, że stosunek pracy wygasł, bowiem nie można procedować w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego osoby, której ów stosunek dotyczył. Zdaniem skarżącej doszło również do naruszenia zasady zaufania obywatela do organów państwa, skoro dopiero po zakończeniu trzyletniego stażu na nauczyciela mianowanego, nauczyciel dowiaduje się od organu nadzorującego działalność szkół, że już od samego początku brak było podstaw do odbywania takiego stażu. Skarżąca podkreśla, że w toku postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego właściwy organ dokonuje oceny warunków tylko i wyłącznie na moment wydania decyzji, co oznacza, że jest on uprawniony jedynie do zbadania, czy nauczyciel ubiegający się o nadanie stopnia spełnia warunek posiadania kwalifikacji, czy też go nie spełnia. W żadnym razie organ nie jest uprawniony do badania, czy w okresie odbywania stażu nauczyciel spełniał warunek posiadania kwalifikacji. Wszak istota stażu zasadza się na założeniu, zgodnie z którym w okresie tym nauczyciel ubiegający się o kolejny stopień awansu zdobywa wymagane kwalifikacje. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm. ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkól i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ), mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która spełnia określone wymagania kwalifikacyjne. Nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który m. in. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska ( art. 10 ust. 8 ustawy ). Tak więc na stanowisku nauczyciela winien być zatrudniony oraz rozpoczynać staż na odpowiedni stopień awansu zawodowego tylko nauczyciel posiadający pełne kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że istotą stażu na kolejny stopień awansu zawodowego jest dopiero zdobywanie kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela. Zgodnie z art. 9 d ust. 1 Karty Nauczyciela ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 września 2001 r. ) nauczyciel stażysta rozpoczynał staż z dniem nawiązania stosunku pracy, a nauczyciel kontraktowy i nauczyciel mianowany z dniem 1 września na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły. Przepisy Karty Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu albo decyzji odmawiającej dopuszczenia do rozpoczęcia stażu. Jeżeli nauczyciel spełniał wymagania uzasadniające ubieganie się o wyższy stopień awansu zawodowego, to warunkiem rozpoczęcia stażu był jego wniosek o staż, skierowany do dyrektora szkoły. Odmienna sytuacja miała miejsce wówczas, gdy nauczyciel nie spełniał warunków do nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, określonych w art. 9 b ust. 1 ustawy, a więc na przykład nie posiadał kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy. Nauczycielowi zwracającemu się o staż należało odmówić nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego zgodnie z art. 9 b ust. 6 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków do nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w art. 9 b ust. 4 pkt 2 – 4 ustawy, wydaje decyzję o odmowie nadania tego stopnia. W przypadku nauczyciela kontraktowego, stosownie do art. 9 b ust. 4 pkt 2 ustawy, decyzję o odmowie nadania stopnia nauczyciela mianowanego podejmuje organ prowadzący szkołę. Podjęcie tej decyzji przez organ prowadzący szkołę następuje po złożeniu przez nauczyciela wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego ( art. 9 d ust. 2 ustawy ). Kwalifikacje do zajmowania przez nauczyciela stanowiska zostały określone w art. 9 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Korzystając z upoważnienia wynikającego z art. 9 ust. 2 ustawy Minister Edukacji Narodowej określił szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli w rozporządzeniu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ). Jeżeli chodzi o kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach, to zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacje te posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym, legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Wprawdzie przepisy rozporządzenia nie zawierają wykazu egzaminów z zakresu znajomości języka obcego uprawniających do nauczania, to jednak z przepisów tych wynika, że do nauczania języków obcych legitymowane są osoby posiadające wysokie kwalifikacje zawodowe i bardzo dobrą znajomość języka obcego, a więc na poziomie porównywalnym co najmniej z osobami legitymującymi się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, a więc z pewnością na poziomie zaawansowanym. Egzaminem potwierdzającym znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym jest, stosownie do jego nazwy, [...], które to świadectwo skarżąca uzyskała dopiero w trakcie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela języka angielskiego i odbywania stażu ( po [...] latach odbywania stażu ). Z opisu egzaminu [...]zawartego na odwrocie certyfikatu przedstawionego przez skarżącą wynika, że egzamin ten potwierdza ogólną znajomość języka angielskiego tylko na poziomie średniozaawansowanym. Nie można przyjąć, że każdy egzamin przeprowadzony przez instytucję zagraniczną daje uprawnienia do nauczania języka obcego, prowadziłoby to bowiem do przyznania uprawnień do nauczania także osobom, które legitymują się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie niższym niż FCE, wydawanym przez Uniwersytet w C.. Do nauczania języka obcego wymagane są również odpowiednie kwalifikacje pedagogiczne, a więc kwalifikacje pedagogiczne powiązane z nauczanym przedmiotem. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 2 rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem ( specjalnością ) kształcenia i praktyką pedagogiczną ( ... ). W momencie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela języka angielskiego oraz w trakcie odbywania stażu skarżąca posiadała kwalifikacje pedagogiczne potwierdzone zaświadczeniem o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego dla absolwentów filologii polskiej. Kurs kwalifikacyjny pedagogiczno – metodyczny dla nauczycieli języka angielskiego skarżąca ukończyła [...]r., po zakończeniu stażu na nauczyciela mianowanego. Wobec powyższego, skoro skarżąca w trakcie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela języka angielskiego i odbywania stażu nie posiadała kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, to organy orzekające w sprawie zasadnie odmówiły skarżącej nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszącej się do postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. Natomiast okoliczności wskazane przez skarżącą nie dotyczą sposobu prowadzenia postępowania przez D. Kuratora Oświaty, lecz nie zgodnego z przepisami prawa zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.