II OSK 834/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1033/06 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1033/06 oddalił skargę R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z [...] lipca 2006 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił R. C. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu wykonywania prac przymusowych, stwierdzając, że nie spełnia on żadnej z przesłanek określonych art. 1-4 ustawy z dnia 24 lipca 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm. - dalej ustawa o kombatantach). Ponadto dodał, iż zagadnienia prac przymusowych reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr.111, poz.1300). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. C. wskazał, że podczas drugiej wojny światowej wykonywał prace przymusowe w gospodarstwie niemieckim. Prace te - w jego ocenie - powinny być uznane za represje stanowiące podstawę przyznania mu uprawnień kombatanckich. Pracował bowiem jako małe dziecko. Praca była ponad jego możliwości fizyczne i psychiczne, a nadto wykonywał ją w warunkach, które nie różniły się poważnie od warunków panujących w obozach koncentracyjnych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] poprzednie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał że ustawa o kombatantach szczegółowo określa, jaką działalność można uznać za działalność kombatancką, a także, do jakiego rodzaju represji należy stosować ustawę. Nie zalicza do nich przymusowego zatrudnienia na terytorium III Rzeszy. Takie przymusowe zatrudnienie nie daje zatem jakichkolwiek podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Natomiast uzasadniało przyznanie R. C. decyzją z dnia [...] stycznia 1997 r. świadczeń przewidzianych w powołanej ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy R. C. domagał się uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucił również, iż organ pominął skutki zesłania go do prac przymusowych, zignorował, że w okresie tym doskwierał mu głód i choroby, czego konsekwencją są jego obecne problemy zdrowotne. Skarżący stwierdził ponadto, że przyznanie statusu osoby represjonowanej z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach lub z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych tylko osobom, które były na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości praw i równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Niedopuszczalne jest nierówne traktowanie przez państwo osób, które były zesłane na przymusowe roboty w zależności od miejsca tego zesłania. Takie nierówne i odmienne traktowanie nie ma racjonalnej i obiektywnie uzasadnionej podstawy, gdyż – zdaniem skarżącego -analogiczna jest sytuacja osób zesłanych do prac przymusowych zarówno do III Rzeszy jak i do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jednocześnie ze skargą R. C. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie postanowieniem z dnia 15 listopada 2006 r., którym WSA w Bydgoszczy przywrócił skarżącemu termin do złożenia skargi. W odpowiedzi na skargę organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, R. C. stwierdził, iż źródłami prawa powszechnie obowiązującego są nie tylko ustawy, ale także Konstytucja. Organ administracji mając wątpliwości, co do konstytucyjności ustawy powinien w trakcie postępowania podjąć w tym zakresie stosowne działania, a nie odsyłać stronę na drogę postępowania sądowego. Taka sytuacja miała zaś miejsce w niniejszej sprawie z uwagi na niezgodności ustawy o kombatantach z art. 2 oraz art. 31 Konstytucji. Zdaniem skarżącego niezrozumiałym jest i wręcz niemoralnym wartościowanie doznanych krzywd w oparciu o miejsce zesłania na roboty przymusowe, a tym samym uprzywilejowanie tych, którzy zostali zesłani do ZSRR. Tylko te osoby mogą uzyskać uprawnienia kombatanckie, a takich praw nie posiadają osoby zesłane do pracy przymusowej na teren III Rzeszy . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powołanym wyrokiem skargę R. C. oddalił, uznając, że nie narusza ona ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że przyznanie uprawnień kombatanckich zależy nie od uznania organu, ale od spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek określonych w art. 1 do art. 4 ustawy o kombatantach. I tak zgodnie z art. 1 tej ustawy kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast za działalność kombatancką zgodnie z powołanym wyżej przepisem uznaje się między innymi: pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie, uczestniczenie w ramach polskich formacji i organizacji wojskowych w I wojnie światowej, w powstaniach narodowych i walkach o odzyskanie lub utrzymanie terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej, pełnienie służby wojskowej bądź służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 -1945. Przepis art. 2 ustawy wskazuje zaś sytuacje, które traktowane są jako działalność równorzędną z działalnością kombatancką. Za taką działalność uznaje się między innymi: pełnienie funkcji cywilnych we władzach powstań narodowych oraz w administracji podziemnego Państwa Polskiego w okresie wojny 1939 -1945, a także w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach 1945 -1956, udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych, prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży, dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 -1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci. Do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również, zgodnie z art. 3 ustawy o kombatantach, czas przebywania: w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno - Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2 bądź też w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2. Stosownie do art. 4 ustawy uprawnienia kombatanckie przysługują ponadto osobom, które podlegały represjom wojennym, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). W związku z powyższym nie sposób przyjąć by R. C. spełnił przesłanki określone w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach. Ustawa ta nie uznaje bowiem przymusowego zatrudnienia w III Rzeszy za represje i nie przewiduje możliwości uzyskania z tego tytułu uprawnień kombatanckich. Natomiast sam fakt zesłania skarżącego na tereny III Rzeszy i wykonywanie przez niego prac przymusowych nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie, tym bardziej, że okoliczność wykonywania prac przymusowych stała się podstawą do wydania w dniu [...] stycznia 1997 r. pozytywnej decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r. Nr 87 poz. 395 ze zm.). WSA w Bydgoszczy stwierdził ponadto, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu administracji naruszenia również postanowień art. 32 ust. 1 Konstytucji RP gwarantującego wszystkim równość wobec prawa. Sposoby represjonowania obywateli polskich w niniejszym okresie były mocno zróżnicowane, a zdaniem Sądu w dostateczny sposób uzasadnia zróżnicowanie podstaw przyznawania uprawnień kombatanckich. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył R. C., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżając orzeczenie w całości, wniósł o jego uchylenie i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na tym, iż Sąd w pisemnych motywach wyroku nie ustosunkował się do stawianych przez skarżącego zarzutów, 2. naruszenie art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 z póz. zm.) w zw. z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 8 Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu naczelnych zasad sprawiedliwości społecznej wobec prawa i niedyskryminacji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z treści skierowanej do Sądu skargi jak i pisma ustosunkowującego się do odpowiedzi organu na skargę wyraźnie wynika że skarżący zdaje sobie sprawę z tego, iż nie spełnia ustawowych przesłanek określonych w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach. Konsekwencją tego było kwestionowanie nie błędnego zastosowania przez Kierownika Urzędu zastosowania przepisów, ale ich sprzeczności z ustawą zasadniczą. Kasator stwierdził także, iż z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, a zatem po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przemawia to za tym, że sądy administracyjne, rozpoznając sprawę, winny badać zgodność mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego z Konstytucją. Wobec tego R. C., wnosząc skargę do WSA w Bydgoszczy, dążył do zbadania przez tenże Sąd nie tyle prawidłowości zaskarżonej decyzji z ustawą o kombatantach ile właśnie z Konstytucją. Dlatego Sąd I instancji w treści sporządzonego uzasadnienia wyroku winien odnieść się właśnie do tak stawianego zarzutu. Takiego ustosunkowania się – poza jednym ogólnym zdaniem - w pisemnych motywach wyroku nie ma. Sądy mają prawo na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji bezpośredniego jej stosowania i wydawania na jej podstawie wyroków. Tym samym Sąd administracyjny może w indywidualnej sprawie odstąpić od zastosowania przepisów ustawy. Zasadniczym celem sądownictwa administracyjnego jest bowiem ochrona praw jednostki w sferze prawa publicznego. Naruszenie tych praw w niniejszej sprawie koncentruje się na przepisach ustawy o kombatantach, która do osób represjonowanych zalicza tylko zesłanych do pracy i deportowanych na teren ZSRR, pomijając tych przymusowo zatrudnionych na terenie III Rzeszy. Rozróżnienie takie jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej jak i równości wobec prawa i zakazem dyskryminacji w życiu społecznym (art. 32 Konstytucji). Powyższe argumenty, zdaniem kasatora powinny skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i uwzględnieniem skargi. W razie zaś powzięcia przez Sąd poważnych wątpliwości w tym zakresie niezbędne jest rozważenie przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego czy art. 4 ust. 1 pkt 3b ustawy o kombatantach jest zgodny z Konstytucją zwłaszcza zaś art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym znacznie sformalizowanym. Przejawia się to w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie ( art. 176 i art.174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Po drugie, zgodnie z art.183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie zostały wymienione w § 2 tego artykułu. Oznacza to, że zakres postępowania kasacyjnego wyznacza sam kasator. Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Niedopuszczalna jest wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, a także konkretyzowanie zarzutów skargi oraz ich uściślanie. Stosownie do art. 174 ustawy P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego oraz 2) naruszeniu przepisów postępowania. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię sprowadza się do mylnego zrozumienia treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Uchybienie normom postępowania może mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego, z tym że należy dodatkowo wykazać, iż naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Konieczne jest także wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone. Dla profesjonalnego pełnomocnika nie powinno ulegać wątpliwości, że obowiązek ten polega na dokładnym oznaczeniu kwestionowanej normy prawnej. W konsekwencji nie można ograniczać się wyłącznie do powołania numeru artykułu. Jeżeli artykuł ma złożoną strukturę wewnętrzną, niezbędne jest wskazanie konkretnej jego jednostki redakcyjnej, a zatem właściwego na przykład paragrafu, ustępu, punktu itp. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 P.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 4 ustawy o kombatantach polegające "na niezastosowaniu naczelnych zasad sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i niedyskryminacji". Tak sformułowany zarzut nie mógł być uznany za mający usprawiedliwione podstawy ponieważ nie stanowi on podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 4 ustawy o kombatantach składa się z dwóch ustępów. Pierwszy z nich zawiera 4 punkty, niektóre z tych punktów dodatkowo dzielą się na podpunkty. Niewskazanie dokładnie, o który przepis chodzi, powoduje, że tak ogólnikowo sformułowany zarzut także i z tego powodu nie podlegałby merytorycznemu rozpatrzeniu. Nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak - zdaniem skarżącego szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów dotyczących niezgodności przepisów ustawy o kombatantach z zasadą równości wyrażoną w art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 § 2 P.p.s.a. jest bowiem naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem nawet lakoniczność przedmiotowych wywodów Sądu I instancji nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy R. C. WSA w Bydgoszczy analizował zgodność z prawem zaskarżonej doń decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich i uznał, że orzeczenie to znajduje materialnoprawną podstawę w omawianej regulacji ustawowej, a także potraktował to unormowanie za zgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku uznaje za trafne. Nie można zwłaszcza upatrywać naruszenia zasady równości w tym, iż ustawodawca zdecydował się przyznać osobom przymusowo zatrudnionym na terenie III Rzeczy świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395), a nie także uprawnień przewidzianych w ustawie o kombatantach, a ponadto że szczególny status kombatanta nadał określonym podmiotom, w tym osobom przebywającym na zesłaniach i deportacji w ZSRR. Nie ma bowiem podstaw do kwestionowania uprawnień ustawodawcy do ograniczania kręgu osób korzystających ze szczególnego statusu kombatanta i związanych z tym określonych przywilejów. Ponadto gołosłowne są twierdzenia skarżącego, że sytuacja osób przymusowo zatrudnionych w III Rzeszy była identyczna z pozycją osób zesłanych i deportowanych w ZSRR, jak również że zmuszony był on wykonywać pracę w warunkach które – jak podnosił w postępowaniu administracyjnym - nie różniły się od warunków panujących w obozach koncentracyjnych czy gettach. Rozwiązania ustawowe w przedmiotowym zakresie nie mogą być oparte na subiektywnych przekonaniach osób zainteresowanych. Zostały one natomiast oparte na głębokiej analizie uwarunkowań historycznych i politycznych. W związku z tym Sąd I instancji trafnie nie dopatrzył się ich niezgodności z art. 32 ust.1 Konstytucji. Dodać także należy, że w świetle art.188 Konstytucji to Trybunał Konstytucyjny jest właściwy do orzekania w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją, a nie sądy administracyjne. Zatem ani Sąd I instancji ani Naczelny Sąd Administracyjny nie są powołane do badania konstytucyjności ustaw i odmawiania zastosowania przepisów ustawowych, które swym zakresem podmiotowym nie obejmują wszystkich grup zainteresowanych osób. Orzekając w sposób oczekiwany przez skarżącego Sąd musiałby stworzyć nową normę prawną, do czego bezspornie nie jest uprawniony. Odmowa zastosowania przepisów od art. 1 do art. 4 ustawy o kombatantach i tak nie prowadziłaby do uregulowania sytuacji prawnej skarżącego. Nie byłoby bowiem podstawy prawnej do przyznania mu wnioskowanych uprawnień kombatanckich w trybie postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.