II SA/Wa 90/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), WSA Bronisław Szydło, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K.K. na uchwałę Rady Miasta L. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego – oddala skargę – Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Rada Miasta L., stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego K.K. W uzasadnieniu uchwały podano, że radny K.K. naruszył zakaz zawarty w art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zgodnie z którym radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny mandat uzyskał, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu tej działalności, przez zawarcie w dniu [...] stycznia 2005 r. umowy użyczenia z KZB L. w wyniku której K. S. "[...]" pozyskała mienie komunalne. Zgodnie z art. 190 ust 1 pkt 2a ustawy ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych działań. Uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu jest deklaratoryjna, ponieważ wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa, w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 190 w/w ustawy. W dniu [...] lipca 2005 r. skarżący w trybie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwał Radę Miasta L. do usunięcia naruszenia prawa wykonywania prze niego mandatu radnego. W dniu [...] września 2005 r. Rada Miasta L. podjęła uchwałę w sprawie uznania powyższego wezwania za bezzasadne, uchwała została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] listopada 2005 r. Uchwała Nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] lipca 2005 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił, że podjęcie uchwały nastąpiło: - z naruszeniem art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym poprzez niewłaściwą interpretację tego przepisu, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy; - naruszenie art. 190 ust 1 pkt 2a ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw poprzez brak podstaw faktycznych do zastosowania tego przepisu; - pominięcia treści przepisu art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W uzasadnieniu podkreślił, że działalność gospodarcza prowadzona przez stowarzyszenie ma charakter szczególny, ponieważ ma służyć wyłącznie realizacji celów statutowych stowarzyszenia. Podkreślił, że stowarzyszenie nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zawarcie umowy nieodpłatnego użyczenia traktora do koszenia trawy i sprzętu ogrodniczego nastąpiło w dniu [...] stycznia 2005 r., ze względu na okres zimowy trudno mówić o wykorzystaniu przez Klub mienia gminy, które mogło być używane dopiero wiosną. Skarżący przestał być Prezesem Klubu w dniu [...] stycznia 2005 r., a więc nie można mu przypisać wykorzystania do jakichkolwiek celów użyczonego mienia komunalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z treści statutu K. S. "[...]", której Prezesem był K.K. wynika, że klub prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie działalności związanej z poprawą kondycji fizycznej, działalności rekreacyjnej, reklamy, barów, działalności związanej ze sportem sprzątaniem i czyszczeniem obiektów. K. S. "[...]" jest stowarzyszeniem kultury fizycznej działającym w oparciu o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. W okresie gdy Prezesem Zarządu był K.K., klub prowadził działalność gospodarczą. W dniu [...] stycznia 2005 r. pomiędzy Komunalnym Zakładem Budżetowym L., a K. S. "[...]" reprezentowanym przez K.K. została zawarta umowa użyczenia ciągnika [...], przyczepy ciężarowej [...], wraz z dodatkowym wyposażeniem i osprzętem oraz kosiarki samojezdnej i sprzętu do obsługi stadionu. Wobec zawarcia umowy został naruszony zakaz zawarty w art. 24 f ust 1 ustawy o samorządzie gminy, z którego wynika, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że od października 2002 r. K.K. pełnił obowiązki radnego – Rady Miasta L. W okresie od [...] lipca 2003 r. do dnia [...] stycznia 2005 r. był Prezesem Klubu Sportowego "[...]". Klub ten stanowi stowarzyszenie kultury fizycznej. W dniu [...] listopada 2004 r. podczas Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Członków klubu K.K. złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa klubu. Wobec braku kandydata na to miejsce powierzono mu pełnienie funkcji prezesa do czasu Zebrania Członków zamykającego rok obrotowy. Zebranie odbyło się w dniu [...] stycznia 2005 r. i z tą datą przestał pełnić funkcję prezesa klubu. W dniu [...] stycznia 2005 r. Klub Sportowy "[...]" zawarł z Komunalnym Zakładem Budżetowym w L. umowę o nieodpłatne użyczenie traktora i innego sprzętu ogrodniczego. Wobec tego, że działanie radnego naruszało zakaz zawarty w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym, Rada Miasta L. uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta L. Wskazać należy, że art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r., jest poświęcony ograniczeniom w zakresie aktywności gospodarczej radnych, gdy taka aktywność miałaby związek z gminą lub jej mieniem, ustęp 1 tego artykułu wyłącza jako niedopuszczalne, prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, zarządzanie taką działalnością, branie udziału w jej prowadzeniu w charakterze przedstawiciela lub pełnomocnika, jeżeli taka działalność opiera się na mieniu gminy w której radny zyskał mandat. Podkreślić należy, że w cytowanym przepisie ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Kładąc nacisk na zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Natomiast zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach /Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm./ stowarzyszenia są zrzeszeniami o celach niezarobkowych co oznacza, że statutowym celem stowarzyszenia nie może być prowadzenie działalności skierowanej na osiąganie zysku. Stosownie jednak do art. 34 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między członków. W rozpoznawanej sprawie radny K.K., był jednocześnie Prezesem K. S. "[...]" i osobą zarządzającą działalnością stowarzyszenia. Z akt sprawy wynika, że K. S. "[...]" prowadził działalność gospodarczą. Potwierdzeniem tej działalności gospodarczej, jest umowa zawarta przez konsorcjum [...] i K. S. "[...]" oraz Gminą L. o powierzenie zarządzania nieruchomością – Stadionem Miejskim w L. W ramach zawartej umowy należało w odpowiednim stanie utrzymywać boiska boczne, boiska trawiaste, letni i zimowy stan obiektów i otoczenia /przycinanie pielęgnacyjne drzew i krzewów, koszenie trawy, nawożenie, nawadnianie, odśnieżanie/. W prowadzeniu tej działalności wykorzystywano, nieodpłatnie użyczony traktor oraz inny drobny sprzęt, a więc mienie komunalne Gminy, gdzie skarżący otrzymał mandat radnego. Umowa użyczenia została zawarta dnia [...] stycznia 2005 r. Słusznie organ wskazał, że gospodarczego celu nie niweczy fakt, że dochód z jej prowadzenia został przeznaczony na działalność statutową. Działalność statutowa i działalność gospodarcza są odrębnymi rodzajami działalności, przy czym możliwość prowadzenia działalności gospodarczej jest uwarunkowana tym, że dochód z jej prowadzenia przeznaczony będzie na cele statutowe stowarzyszenia, a nie będzie podlegać podziałowi między członków stowarzyszenia Prowadzenie działalności gospodarczej przez stowarzyszenie odbywa się według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach – w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm./ i ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz. U. z 2001 r., Nr 17, poz. 209 ze zm./. Okoliczność, że dochody Stowarzyszenia uzyskiwane z prowadzonej działalności gospodarczej są przeznaczone na takie czy inne cele nie zmienia charakteru takiej działalności. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że działalność gospodarcza prowadzona przez stowarzyszenie nie jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem SN, stowarzyszenie podejmując działalność gospodarczą, prowadzi tę działalność na ogólnych zasadach regulujących prowadzenie działalności gospodarczej i nie zmienia tego tylko ten aspekt, że dochód z tej działalności jest przeznaczony na prowadzenie celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków. Również nie można zgodzić się z poglądem reprezentowanym przez skarżącego, że odpłatne świadczenie usług przez stowarzyszenie, w którym radny wchodzi w skład organu zarządzającego nie jest działalnością zakazaną w rozumieniu art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ radny nie odnosi z niej żadnych osobistych korzyści. Wypełnienie dyspozycji przepisu art. 24f ustawy, nie jest uzależnione od tego czy z prowadzenia, zarządzania lub bycia przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności radny uzyskuje dochód czy inne osobiste korzyści czy też nie. Słusznie organ zakwalifikował sprawowanie funkcji Prezesa K. S. "[...]", przez K.K., jako zarządzanie działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia należącego do gminy w której uzyskał on mandat. Sankcją za złamanie zakazu wynikającego z art. 24 f ust 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodnie z art. 190 ust 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw wygaśnięcie mandatu radnego. Wygaśnięcie mandatu stwierdza rada gminy w drodze uchwały najpóźniej w terminie 3 miesięcy od wystąpienia przyczyn wygaśnięcia mandatu z tym że upływ tego terminu, nie pozbawia rady możliwości podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego /Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 23 10 2000 r. OPS13/2000/ Reasumując skarżący K.K. będąc radnym Rady Miasta L. i jednocześnie prezesem Klubu Sportowego "[...]", działającego w oparciu o ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, naruszył określony w przepisach zakaz, a w konsekwencji została spełniona przesłanka z art. 190 ust 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W tym stanie rzeczy istniała podstawa do podjęcia przez Radę Miasta L. uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.