I SA/Gd 854/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z siedzibą w T. nr 0202-2006-000924 z dnia 25 kwietnia 2006 r.; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 854/06 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] w sprawie odmowy K.W. przyznania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor podał, iż K.W., działając jako producent rolny, wystąpił w dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] odmówił przyznania K.W. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Za podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 286, poz. 2870 z poz. zm.), w myśl którego pomoc finansowa nie może przekroczyć limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, oraz pismo [...] z dnia [...] nakazujące wstrzymanie procesu przyjmowanie wniosków dla działania 2 PROW: "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych" z dniem [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, K.W. w złożonym odwołaniu wskazał, że spełnia wszystkie warunki, które są wymagane do złożenia wniosku na Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpatrując sprawę przywołał § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), w świetle którego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1. jest osobą fizyczną, 2. prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb, 3. w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz, b)będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985 r., z późn. zm.), 4. zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: - dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, - zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa rolnego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 cyt wyżej rozporządzenia, pomoc finansowa nie może przekroczyć limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, oraz zgodnie z pismem [...] z dnia [...] wstrzymanie procesu przyjmowania wniosków dla działania 2 PROW: "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych" nastąpiło z dniem [...]. Oznacza to, że ostatnim dniem przyjmowania wniosków był [...], K.W. nie zachował zaś tego terminu, składając wniosek w dniu [...]. Tym samym Dyrektor Oddziału wskazał, iż K.W. nie spełnił warunków wymaganych do otrzymania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, toteż właściwym było odmówienie przyznania wnioskowanych płatności. W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR, K.W. wniósł o uchylenie decyzji organu l i II instancji. Zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na niesłusznym niezastosowaniu 5 pkt 1a ustawy z 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zw. z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.12.2004 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na terenie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ustalonego stanu faktycznego, pomimo zaistnienia jednoznacznych przesłanek uzasadniających obligatoryjne zastosowanie wskazanego przepisu, co w konsekwencji winno doprowadzić do wydania decyzji o udzieleniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, którego właścicielem jest skarżący. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż złożony przez nią wniosek spełniał wszystkie wymagania formalne, ustawodawca w takiej zaś sytuacji w § 3 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia nie przewidział podstaw prawnych do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności. Niezrozumiałe jest zatem, prowadzenie postępowania administracyjnego przez okres 12 miesięcy i wydanie decyzji odmownej dopiero po tym czasie z uwagi na brak środków finansowych. Ponadto skarżący zaznaczył, iż pismo [...] z dnia [...] nie stanowi źródła prawa i nie wynika z żadnej delegacji aktów prawnych regulujących przyznanie spornej płatności. Twierdzenie zaś w oparciu o przepis § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów 07.12.2004 r., że skarżący uchybił jakiemukolwiek terminowi, jest zdaniem skarżącego bezpodstawne. Przepis ten wyznacza bowiem jedynie zasadę przyznawania płatności nie zawiera żadnej reglamentacji czasowej do skutecznego złożenia wniosków o ich udzielenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona i zasługuje w pełni na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 97.78.483 z późn. zm.), w art. 87 ust. 1 wymienia źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, są nimi: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z regulacji tej wynika zatem, że podstawą prawną kształtującą prawa i obowiązki obywateli Rzeczpospolitej Polskiej, a także ich uprawnienia mogą być jedynie te enumeratywnie wymienione akty prawne. Stąd też uznać należy, iż powołanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - jako jednej z podstaw prawnych - pisma [...] z dnia [...] podpisanego przez Prezesa tejże Agencji, a kierowanego do wszystkich dyrektorów oddziałów jest nieuzasadnione. Słusznie bowiem podniósł skarżący, iż analiza aktów prawnych dotyczących spornej płatności nie pozwala uznać, iż została w nich zawarta jakakolwiek delegacja dla Prezesa Agencji, uprawniająca go do zakreślenia terminu do składania wniosków o przedmiotowe płatności. Ponadto podkreślić należy, iż organ wskazał za podstawę prawną swej decyzji odmownej § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.12.2004 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), w świetle treści którego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniosków o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Dokonując wykładni literalnej tego przepisu, mającej pierwszeństwo przed innymi wykładniami, można zatem jedynie stwierdzić, iż ustawodawca wskazał w nim na kolejność rozpatrywania wniosków. Stąd też nieuprawnione jest stwierdzenie organu, iż regulacja ta uprawnia do odmowy przyznania płatności z uwagi na wyczerpanie się środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Wobec powyższego niewątpliwym jest, iż organy błędnie przywołały podstawę prawną swych rozstrzygnięć. Śledząc treść aktów prawnych dotyczących szeroko rozumianego wspierania rozwoju obszarów wiejskich zaznaczyć również trzeba, iż ani ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2003 r.), oraz cyt. wyżej rozporządzenie Rady Ministrów nie przewidują sytuacji, w której organy - dysponenci przedmiotowych środków finansowych uprawnieni byliby, w sytuacji spełnienia przez wnioskodawcę wszystkich warunków formalnych - a ta okoliczność była bezsporna w niniejszej sprawie- do odmowy przyznania płatności jedynie z uwagi na wyczerpanie się środków finansowych. Tym samym zaskarżoną decyzję uznać należy za wadliwą, albowiem narusza ona przepisy prawa materialnego, które to naruszenie ma wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu brak regulacji w tym zakresie, bez względu na to czy jest to jedynie przeoczenie ustawodawcy, czy też świadome jego działanie nie może być powodem do dokonywania przez organy nadinterpretacji prawa, jak i przyzwoleniem do ustalania dodatkowych kryteriów, warunków w formie pisma przedstawiciela organu, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś na podstawie art. 152 określono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.