II SA/Rz 149/05

WyrokWSA w Rzeszowie2005-11-09

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, dokonana na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie wpisu w dowodzie rejestracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana przeznaczenia pojazdu z osobowego na ciężarowy dokonana na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego, a nie świadectwa homologacji, stanowi naruszenie prawa. Jednakże, aby stwierdzić nieważność decyzji, naruszenie to musi mieć charakter rażący. W niniejszej sprawie organ nie zbadał należycie, czy naruszenie miało taki charakter, ignorując rozbieżności w orzecznictwie i stanowiska innych organów, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.). W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta o zmianie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy. Zmiana ta została dokonana na podstawie zaświadczenia z badania technicznego, a nie świadectwa homologacji. Skarżąca spółka A. S.A. zarzuciła organom rażące naruszenie prawa i niewystarczające uzasadnienie decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004 r.

Pełny tekst orzeczenia

Syg. akt II SA/Rz 149/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] II SA/Rz 149/05 UZASADNIENIE Decyzją z [...] grudnia 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na zasadzie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku A SA we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z [...] września 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2002r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z [...] grudnia 1998r., następstwem której było dokonanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki LANCIA nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy. Powyższą decyzję zaskarżył wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy A we W. Skarżący nie podzielił argumentacji zawartej w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. W jego ocenie pogląd Kolegium w kwestii rażącego naruszenia prawa jest niesłuszny a jego uzasadnienie dalece niewystarczające. Przesłanki, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję rejestracyjną oparto na treści budzących zasadnicze wątpliwości interpretacyjne przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym i przepisach wykonawczych w przedmiocie warunków technicznych i badań pojazdów zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia l lutego 1993 r (Dz. U. Nr 21, poz. 9). Interpretacja tych przepisów, poparta tezami orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, daje podstawę do przyjęcia, że dla zmiany przeznaczenia pojazdu wystarczające jest zaświadczenie z badania technicznego pojazdu, nie zaś świadectwo homologacji. Jak podaje skarżący kolegia w Polsce w analogicznych sprawach przyjmują odmienną interpretację obowiązujących przepisów. Podobną, jak inne kolegia, interpretację przyjmuje także Minister Transportu w piśmie z dnia l grudnia 2000 r. Rozpoznając wniosek Kolegium uznało, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Powołane przez Kolegium w zaskarżonym orzeczeniu z [...] września 2004r nr [...] przepisy art. 68 ust. 9, art.72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, jak i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. B rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, wskazują na obowiązek uzyskania świadectwa homologacji podczas dokonywania zmiany przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy. Takie stanowisko odzwierciedla również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyrok z 10.09.2003r. sygn. akt II SA 418/03, w którym stwierdzono, że do zmiany przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy niezbędna jest nowa homologacja, nie tylko według obecnych, ale również pod rządami poprzednich przepisów prawa o ruchu drogowym. Do zmiany przeznaczenia samochodu nie wystarczało jedynie zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu. Na powyższą decyzję A S.A. we W. wniósł skargę do Sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w postaci przyjęcia art. 156 § l pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego jako podstawy unieważnienia decyzji o rejestracji samochodu jako ciężarowego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w ww. przepisie, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...], skoncentrowało się na kwestii świadectwa homologacji, a w ogóle nie odniosło się do zasadniczego zarzutu stawianego przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli do kwestii charakteru naruszenia prawa. Dlatego też Skarżący podniósł, iż pierwotna decyzja SKO z [...] września 2004r. [...], odmawiająca uchylenia decyzji z dnia [...] marca 200 r., Nr [...] została wydana z naruszeniem art. 156 § l pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem w przedmiotowej sprawie doszło nawet do naruszenia prawa (z czym skarżący się nie zgadza), to nie miało ono charakteru rażącego, co z kolei powodowało niemożność stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Lakoniczne potraktowanie charakteru naruszenia prawa przez organ wydający pierwotną decyzję o stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji, nie spełnia wymogów jakie na organy administracji nakładają art. 7, 8 oraz 107 § 3 kpa. Nawet jeżeli organ podziela pogląd jednego ze składów NSA, nie zwalnia go to z obowiązku rzeczowej analizy wyraźnych rozbieżności występujących w całym dotychczasowym orzecznictwie. Uznanie decyzji rejestracyjnej za wadliwą stanowi dopiero podstawę zbadania przez Kolegium występowania drugiej przesłanki niezbędnej do stwierdzenia jej nieważności. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" jest pojęciem niedookreślonym, niezdefiniowanym w KPA. Z tego powodu wielokrotnie wątpliwości dotyczące jego znaczenia rozstrzygał Sąd Najwyższy, a także Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie przyjęto pogląd, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. W tej materii skarżący odwołał się do orzeczeń NSA. Podkreślił, że w przypadku rozbieżnej interpretacji przepisów przez organy wybór jednej z takich interpretacji, nawet jeśli potem zostanie uznany za nieprawidłowy (albo, co się częściej zdarza - inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną) nie może być oceniany jako naruszenie prawa "rażące". Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy uchybienie ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Stwierdzenie przez Kolegium, iż decyzja rejestracyjna wydana została z rażącym naruszeniem prawa jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż jej wydanie miało miejsce w warunkach jasnego, oczywistego i niewątpliwego stanu prawnego. Stoi to w oczywistej sprzeczności z rozbieżnością rozstrzygnięć sądowych i administracyjnych. Wątpliwości interpretacyjne miało także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym w sprawie, w której NSA wydał w dniu 23 października 2000 r. uchwałę zmieniającą dotychczasową wykładnię przepisów o homologacji i rejestracji pojazdów. Nie sposób zatem uznać, że mamy do czynienia z niewątpliwym stanem prawnym, w ramach którego nie zachodzi możliwość rozbieżnych interpretacji tego samego przepisu. Przykładowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznając w decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. ([...]) na tle identycznego z przedmiotowym stanu faktycznego, że nie można przyjąć, iż decyzje rejestracyjne wydane zostały w warunkach oczywistego i niewątpliwego stanu prawnego, dlatego uchyliło własne decyzje i odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanego dowodu rejestracyjnego. Uchwała NSA z 23.10.2000r., którą w świetle całości prowadzonego postępowania należy uznać za jeden z zasadniczych argumentów uzasadniających stanowisko SKO, miała dość istotny wpływ na wykładnię przepisów stosowanych przez organy administracji przy rejestracji pojazdów. Oddziaływanie to powinno jednak ograniczyć się do decyzji administracyjnych wydawanych po przyjęciu przez NSA tej uchwały. Skarżący stwierdził, że w praworządnym państwie obywatel powinien móc przewidzieć przyszłe rezultaty swoich działań i móc się do nich rozsądnie przygotować. Niedopuszczalnym jest przerzucania ryzyka (w tym także finansowego) pomyłek urzędników administracji na obywateli. W przedmiotowej sprawie, jak również w innych podobnych sprawach zakończonych decyzją rejestracyjną (w skali kraju decyzji takich wydano kilkaset tysięcy) od jej treści zależała opłacalność umów leasingu lub sprzedaży pojazdów związana ze skutkami podatkowymi zakwalifikowania samochodu jako osobowego lub ciężarowego. Zgodność decyzji rejestracyjnych z obowiązującym prawem wielokrotnie podkreślało Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej, zarówno w pismach wyjaśniających, jak i w decyzjach merytorycznie rozstrzygających odwołania od decyzji wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej (decyzja z [...].12.97 r. sygn. [...]). Stanowisko takie przyjmowały również inne organy ( wojewodowie i SKO). Odwołując się do wyroku SN z 18.11.1993 r. (III ARN 56/93, OSNC 1994/5/116) skarżący wskazał, że przy korzystaniu z przepisów pozwalających na wzruszenie ostatecznej decyzji powinny być uwzględnione w prawnie dopuszczalnym zakresie prawa nabyte na jej podstawie w dobrej wierze. Jest to niezbędne także z punktu widzenia budowy zaufania obywatela do administracji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzje, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się następująco. Na wniosek Ł. C. z [...] grudnia 1998r. Prezydent Miasta zarejestrował pojazd samochodowy marki LANCIA, jako samochód osobowy o numerze rejestracyjnym [...]. Następnie na wniosek również Ł. C., [...] grudnia 1998r. dokonał zmiany w dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu określając jego rodzaj, jako samochód ciężarowy. Podstawę dokonania tej zmiany stanowiło zaświadczenie z [...] grudnia 1998r.o przeprowadzonym badaniu technicznym, z którego wynika, że w pojeździe dokonano zmiany przystosowujące go do przewozu osób i ładunku. Następnie, [...] grudnia 1998r. pojazd został przerejestrowany na A we W. Decyzją z dnia [...].03.2002r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z [...] grudnia 1998r., następstwem której było dokonanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki LANCIA nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy. Za rażące naruszenie prawa uznał organ fakt naruszenia przepisów art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym oraz § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Nr 21, poz. 91 z późn. zm.) polegający na dokonaniu zmiany w dowodzie rejestracyjnym w oparciu o zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych pojazdu, a nie w oparciu o świadectwo homologacji na dany typ samochodu. Prezydent decyzją z [...].09.2002r., Nr [...] uchylił swoją decyzję z [...].12.1998 r. o rejestracji objętego niniejszym postępowaniem samochodu, wobec wydania tego aktu w oparciu o nieważną decyzję organu rejestrującego w R. i orzekł o zarejestrowaniu tego pojazdu jako osobowy. Wnioskiem z [...].10.2002r. A we W. domagał się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z [...].03.2002 r., Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z [...].12.1998r., następstwem której było dokonanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Postanowieniem z [...].01.2003r. nr [...] Kolegium wznowiło przedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nieważności, a decyzją z [...].09.2004r nr [...] odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia z [...].03.2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] grudnia 1998r. o zmianie typu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...].12.2004r. nr [...] utrzymało w mocy wyżej wymienioną decyzję. Ta ostatnia decyzja jest przedmiotem niniejszej skargi. Na początku stwierdzić należy, że Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego przez SKO, że A przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Przewidziany przez przepis art. 28 KPA interes prawny skarżącego wynika po pierwsze z faktu, że nabył on przedmiotowy samochód w dniu w dniu wydania decyzji o przerejestrowaniu go z osobowego na ciężarowy, tak więc mógł składać od niej środki zaskarżenia. Skoro A, mimo posiadanego przymiotu strony nie brał udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta, to wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest uzasadnione. Do rozstrzygnięcia problemu braku przesłanek do uchylenia decyzji objętej niniejszym postępowaniem koniecznym jest ustosunkowanie się do kwestii istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i odpowiedzenie na pytanie, czy dokonanie zmiany typu samochodu z osobowego na ciężarowy w oparciu o zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych pojazdu, a nie w oparciu o świadectwo homologacji, stanowiło naruszenie prawa, a jeżeli tak, to czy naruszeniu temu można przypisać przymiot rażącego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że dokonanie zmiany typu samochodu z osobowego na ciężarowy w oparciu o zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych pojazdu, a nie na podstawie świadectwa homologacji stanowiło naruszenie prawa. Obowiązujący w okresie wydawania decyzji o zmianie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu przepis art. 68 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym przewidywał, że producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego był obowiązany uzyskać na taki pojazd świadectwo homologacji, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Wyjaśnić należy, że za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów (art. 68 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). Stosownie do dyspozycji art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. W orzecznictwie przyjmowano, że pojęcie typu pojazdu obejmuje także jego rodzaj. Równocześnie art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, określający wyłącznie prawne przesłanki rejestracji pojazdu i w tym zakresie stanowiący, że może być ona dokonana między innymi także na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, nie daje podstaw do równorzędnego traktowania dwóch różnych rodzajów badań i potwierdzających ich wyniki dokumentów: z jednej strony - tzw. "badań homologacyjnych", mających na celu między innymi także określenie "rodzaju pojazdu", a stanowiących podstawę dla wydania "świadectwa homologacji" (art. 68 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 55 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.04.1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów - Dz. U. Nr 37, poz. 164 ze zm.); a z drugiej strony - tzw. "badań technicznych pojazdu", stanowiących podstawę do wydania "zaświadczenia o wyniku badania technicznego pojazdu" (art. 66 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 57 rozporządzenia Ministra Transportu z 1993 r.), których celem jedynie wyjątkowo może być ewentualne także określenie danych objętych "świadectwem homologacji" - może mieć to miejsce wówczas, gdy pojazd w ogóle nie posiada świadectwa homologacji (art. 68 ust. 10 i ust. 11 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Transportu z 1993 r.). Nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w "świadectwie homologacji" pojazdu w drodze wydania "zaświadczenia o wyniku badań technicznych". Rejestracji pojazdu dokonuje się zasadniczo na podstawie dokumentów wskazanych w art. 72 Prawa o ruchu drogowym, przy czym w art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym ustawodawca użył w tym kontekście łącznika "lub", to uczynił to z tej przyczyny, że jakkolwiek do dokumentu rejestracji pojazdu powinny być wpisane również stosowne dane (informacje) wynikające zarówno ze "świadectwa homologacji" pojazdu, jak i z "zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu", to jednak w wypadku, gdy wydana zostanie decyzja zwalniająca w konkretnym wypadku pojazd z obowiązku uzyskania "świadectwa homologacji" (art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym), a także w sytuacji, gdy przepisy o obowiązku homologacji nie dotyczą określonego pojazdu (art. 72 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 12 Prawa o ruchu drogowym), można dokonać rejestracji pojazdu pomimo braku "świadectw homologacji". W świetle tej argumentacji fakt dokonania przez Prezydenta Miasta zmiany typu przedmiotowego samochodu z osobowego na ciężarowy w oparciu o zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych pojazdu stanowiło naruszenie prawa. Nie została jednak w należyty sposób zbadana przez organ kwestia, czy wskazane wyżej naruszenie prawa miało charakter "naruszenia rażącego". Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" użyte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. budzi pewne wątpliwości w doktrynie, co wynika z tego, że należy wskazać taki stopień naruszenia prawa, który jest już "rażący" i należy też ustalić kryteria, wedle których można go odróżnić od lżejszych postaci naruszenia prawa. Analiza orzecznictwa NSA pozwala na stwierdzenie, że decyzja jest wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu jest do stwierdzenia". Rażące naruszenie prawa materialnego będzie zachodzić wówczas, gdy organ administracji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu nałoży na stronę obowiązek, przyzna uprawnienie bądź odmówi jego przyznania mimo, że powinien zdawać sobie sprawę, że w świetle obowiązującego prawa tego rodzaju stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Konkludując stwierdzić należy, że "rażące naruszenie prawa" jest to naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnej normy prawa materialnego lub procesowego. Przyjmując wskazane wyżej pojęcie "rażącego naruszenia prawa" stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 k.p.a., a jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej obliguje organy administracji publicznej do podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a art. 77 § 1 nakłada na nie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A wskazał na pisma Ministra Transportu jedno z [...].12.2000 r., Nr [...] oraz kolejne oznaczone numerami [...] i [...] podnosząc, że organ ten uważał, iż do zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z osobowego na ciężarowy wystarczającym jest potwierdzenie tego faktu badaniem technicznym w stacji kontroli pojazdów. Organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podjął żadnych kroków w kierunku zapoznania się z tymi pismami, a przecież Minister Transportu i Gospodarki Morskiej jest jednym z organów zajmujących się interpretacją przepisów dotyczących rejestracji pojazdów i jego stanowisko musi być oceniane przy określaniu jednoznaczności rozumienia przepisów, których niniejsze postępowanie dotyczy. Godnym zauważenia jest także fakt, że w powołanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9.11.2001 r. III RN 194/01, Sąd ten wskazał na stanowisko Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej wyrażone w piśmie z dnia [...].08.2001 r., korespondujące ze stanowiskiem prezentowanym w skardze przez stronę skarżącą. Oczywistym jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że orzeczenia wydawane w analizowanej materii przez inne kolegia na terenie kraju nie wiążą go w niniejszej sprawie. Jednak godzi się zauważyć, że analiza orzeczeń innych organów w analogicznych do badanego stanach faktycznych pozwoliłaby organowi wyrobić sobie zdanie, czy interpretowane przez niego przepisy są jednoznaczne. Jednoznaczność w tym przypadku należy rozumieć obiektywnie, a nie jako subiektywne przekonanie organu o oczywistości brzmienia stosowanych przepisów prezentowane zwłaszcza po wydaniu przez NSA uchwały z 23.10.2000r., OPK 17/00 i przez Sąd Najwyższy wyroku z dnia 9.11.2001 r., III RN 194/01. Za trafne i godne analizy przez SKO uznać należy zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenie, że pytanie prawne może być postawione wówczas, kiedy nasuwają się wątpliwości, co do jednoznacznego rozumienia określonego przepisu prawa. Należy również wskazać, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A wskazał również szereg wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że zajmowano w nich stanowisko odmienne od prezentowanego po wydaniu uchwały z dnia 23.10.2000 r., OPK 17/00. Brak w uzasadnieniu decyzji ustosunkowania się do podnoszonej przez skarżącego problematyki orzecznictwa organów orzekających w sprawach w analizowanym przedmiocie przed wydaniem przez NSA uchwały z dnia 23.10.2000 r., OPK 17/00 i przez Sąd Najwyższy wyroku z dnia 9.11.2001 r., III RN 194/01 skutkować musi stwierdzeniem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podda analizie interpretację przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji Prezydenta Miasta z [...].12.1998r. następstwem, której było dokonanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy przez organy je stosujące, według stanu sprzed wydania przez NSA uchwały z dnia 23.10.2000 r., OPK 17/00. Analiza będzie miała na celu ustalenie zakresu ewentualnej jednolitości interpretacyjnej różnych organów stosujących prawo, co przełoży się na pojęcie jednoznacznego brzmienia przepisów, na podstawie których działały organy. W tym celu organ zapozna się z orzecznictwem organów stosujących prawo w analizowanym zakresie, a także przeprowadzi dowody ze wskazanych wyżej pism Ministra Transportu. Po dokonaniu powyższej czynności organ określi czy decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].12.1998r., dotknięta była naruszeniem prawa o charakterze "rażącym", a następnie stosownie do wyciągniętych wniosków wyda decyzję. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło