I OSK 593/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Barbara Adamiak Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Anna Lech (spr.) Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1258/06 w sprawie ze skargi J. P. na zarządzenie nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...] oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1258/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]., w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...] w sprawie ze skargi J. P. na to zarządzenie. W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: w dniu 18 sierpnia 2006 r. przeprowadzono kontrolę sposobu wyłonienia przedstawicieli Rady Pedagogicznej i Przedstawicieli Rodziców do komisji konkursowej na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...]. W czasie kontroli ustalono, że z protokołu Rady Pedagogicznej wynika, iż zgłoszono sześciu kandydatów na członków komisji, a następnie po dyskusji, przegłosowano jednomyślnie uchwałę o wytypowaniu dwóch członków komisji (co jest niezgodne z regulaminem rady pedagogicznej tej szkoły, który przewiduje głosowanie tajne lub jawne). Ponadto, jak wykazała kontrola, Przedstawiciele Rodziców zostali wyłonieni przez Prezydium Rady Rodziców, przy obecności czterech członków Prezydium. Tym samym wytypowania członków komisji dokonano niezgodnie z prawem, gdyż żadne przepisy ustawowe i wewnątrzszkolne nie dają takiego uprawnienia Prezydium Rady Rodziców. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zarządzeniem nr [...] z dnia [...]., na podstawie art. 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 189, poz. 1855), unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...] z powodu niezgodnego z prawem wyłonienia członków komisji konkursowej. Burmistrz stwierdził, że celem postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły jest bezstronny i obiektywny wybór najlepszego kandydata. Dlatego też powinny dokonywać go osoby, które są rzeczywiście przedstawicielami tych gremiów, o których mowa w przepisach. J. P. w dniu 7 września 2006 r. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwała Burmistrza Miasta i Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie powyższego zarządzenia. Wobec braku odpowiedzi Burmistrza, J. P.w dniu 17 października 2006 r. złożyła skargę na to zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie i o uznanie, że ma ona uprawnienia do powierzenia jej stanowiska dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi, zaś Burmistrz nie może odmówić jej powierzenia tego stanowiska oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że wygrała konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...] i nie było żadnych zastrzeżeń do członków komisji konkursowej ze strony Burmistrza, który miał czas na sprawdzenie prawidłowości w wyłonieniu kandydatów na członków komisji. Tym samym brak jest podstaw prawnych do zakwestionowania konkursu i jego wyniku. Burmistrz Miasta i Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację. W ocenie organu, stwierdzone uchybienia mogły mieć decydujący wpływ na wynik konkursu, a tym samym zaistniałe okoliczności wyczerpały znamiona określone § 8 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu u z dnia 23 października 2003 r. i były podstawą do unieważnienia przeprowadzonego konkursu. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007r., sygn. akt II SA/Sz 1258/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...]. Sąd wskazał, że zgodnie z §1 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej, konkurs na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki ogłasza organ prowadzący szkołę. Ogłoszenie o konkursie zamieszcza się co najmniej w dwóch dziennikach: jednym o zasięgu wojewódzkim i jednym o zasięgu lokalnym. Wskazany w ogłoszeniu o konkursie termin składania ofert przez osoby przystępujące do konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, nie może być krótszy niż 14 dni od dnia ukazania się ogłoszenia. Pracami komisji konkursowej kieruje Przewodniczący, którego wyznacza organ prowadzący szkołę lub placówkę spośród członków komisji (§ 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składnia ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu o konkursie. Przewodniczący komisji ustala termin i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia na piśmie członków komisji oraz kandydatów, nie później niż na siedem dni przed terminem posiedzenia, o czym stanowi § 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu u z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej. Oznacza to, że organ prowadzący szkołę, przed rozpoczęciem postępowania konkursowego, ma wystarczająco dużo czasu na skontrolowanie prawidłowości wyborów kandydatów na członków komisji konkursowej, a następnie członków komisji. W świetle § 8 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego odrzucenia oferty, 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania bez wymaganej obecności 2/3 jej członków, 3) innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że z zaskarżonego zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] wynika, iż podstawę prawną unieważnienia przedmiotowego konkursu stanowi § 8 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, wobec ustalenia przez organ prowadzący szkołę nieprawidłowości przy wyborze członków komisji konkursowej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, nieuprawnione jest unieważnienie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły na powyższej podstawie prawnej w związku ze stwierdzonymi uchybieniami w wyborze członków komisji konkursowej. Nieprawidłowości w wyborze członków komisji konkursowej nie mieszczą się bowiem w prawnym pojęciu postępowania konkursowego. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowego zarządzenia. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2007 r., skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Burmistrza Miasta i Gminy [...], radca prawny Monika Kwiatkowska, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez: 1) błędną wykładnię § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej, poprzez przyjęcie, iż nieuprawnione jest unieważnienie przez organ prowadzący szkołę konkursu na stanowisko dyrektora szkoły wobec ustalenia nieprawidłowości przy wyborze członków komisji konkursowej; 2) niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż wobec rozpoczęcia postępowania konkursowego organ prowadzący szkołę nie może już dokonywać sprawdzenia prawidłowości wyborów poszczególnych członków komisji konkursowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w szczególności nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczącym terminu czternastodniowego jako ostatecznego i wystarczającego na sprawdzenie przez organ prowadzący szkołę prawidłowości powołania członków komisji konkursowej. Terminy wskazane w § 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu są terminami instrukcyjnymi dla komisji konkursowej, terminami porządkującymi czynności tej komisji i w żaden sposób nie dyscyplinują działań organu prowadzącego szkołę. Wskazane terminy są przewidziane dla samej komisji i tym samym ich upłynięcie nie powoduje prekluzji, a w efekcie nie powoduje również niemożności badania przez organ prowadzący szkołę prawidłowości wyłonienia przedstawicieli do komisji konkursowej, w okresie późniejszym. W ocenie organu prawidłowość wyłonienia przedstawicieli do komisji konkursowej może być badana i weryfikowana w każdym czasie. Przyjęcie odmiennej koncepcji będzie prowadzić do sytuacji, w której w składzie komisji znajdować się będą osoby nieuprawnione. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ prowadzący szkołę nie skontrolował wcześniej prawidłowości wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców do komisji konkursowej z tego względu, iż wybory te nadzorował a J. P., która jako dyrektor powoływany przez organ prowadzący szkołę i kierujący jednostką organizacyjną gminy, była zobowiązana do postępowania zgodnego z prawem i czuwania na tym, aby działalność szkoły i dyrektora była zgodna z prawem, a także z Regulaminem Rady Pedagogicznej i Regulaminem Rady Rodziców Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...], które miały zastosowanie przy wyborze przedstawicieli do komisji konkursowej. Podniesiono, że podstawa prawna przedmiotowego zarządzenia jest prawidłowa i adekwatna do zaistniałych okoliczności, a stwierdzenie nieprawidłowości przy wyborze osób do komisji konkursowej mieści się w dyspozycji § 8 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, niezależnie od tego, że wybór ten miał miejsce przed rozpoczęciem postępowania konkursowego. Wobec niezgodnego z prawem wyboru członków komisji, w ocenie organu, wszystkie dalsze czynności takiej komisji, są dotknięte nieważnością. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.) "w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę, powołuje komisję konkursową w składzie: 1) po trzech przedstawicieli: a) organu prowadzącego szkołę lub placówkę, b) organu sprawującego nadzór pedagogiczny, 2) po dwóch przedstawicieli: a) rady pedagogicznej, b) rodziców, 3) po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub palcówce, której konkurs dotyczy". Jak wynika z akt sprawy przed powołaniem Komisji Konkursowej, Burmistrz Miasta i Gminy [...], zwrócił się do Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w [...], Przewodniczącego Rady Rodziców przy Zespole Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...], Przewodniczącego Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi i Kuratorium Oświaty w Szczecinie, z prośbą o wytypowanie przedstawicieli do składu Komisji Konkursowej. Po wytypowaniu kandydatów, Burmistrz Miasta i Gminy wydał zarządzenie nr 60/06 z dnia 7 sierpnia 2006 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami integracyjnymi w [...], w którym wskazał imiennie członków Komisji Konkursowej oraz wyznaczył przewodniczącego tej Komisji. Należy mieć na uwadze, że w przypadku, gdy przepisy przewidują powołanie imiennego składu Komisji na podstawie parytetu kandydatów różnych organizacji, to organ powołujący Komisję nie ma uprawnień do zmiany wyznaczonych osób nawet wtedy, gdy z jakichś względów osoby te nie odpowiadają organowi powołującemu Komisję. W wypadku umotywowanych zastrzeżeń organ może zwrócić się o wyznaczenie innego kandydata do organizacji, która ma wyznaczyć kandydata. Natomiast o sposobie wyłaniania kandydata w poszczególnych organizacjach decydują wewnętrzne przepisy dotyczące procedury urzędowania tych organizacji. Skoro zatem Burmistrz Miasta i Gminy w [...] powołał imienny skład Komisji i Komisja ta skończyła procedurę wyłaniania kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w [...], to kwestionowanie wtedy sposobu wyłaniania osób przez poszczególne jednostki organizacyjne nie spełnia – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – przesłanki z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy Komisji Konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855), który stanowi, że "Organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego odrzucenia oferty, 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganej obecności 2/3 jej członków, 3) innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu". Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nieprawidłowości, o których mowa w § 8 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia, dotyczyć mogą wyłącznie postępowania konkursowego, a nie czynności podejmowanych przed wszczęciem tego postępowania. Z tych wszystkich względów uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa materialnego przez błędną wykładnię § 8 pkt 3 i niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.