II OSK 1092/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-25

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Jerzy Bujko, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zameldowanie osoby na pobyt stały jest dopuszczalne, jeśli osoba ta, mimo wieloletniego zamieszkiwania w danej nieruchomości, w wyniku konfliktu rodzinnego zamieszkuje obecnie w przystosowanej do tego celu części budynku gospodarczego na tej samej posesji, a właściciel nieruchomości wyraża sprzeciw wobec jej zameldowania i dalszego pobytu?
Ratio decidendi
Zameldowanie służy jedynie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu. Organy meldunkowe mają obowiązek zarejestrować faktyczne miejsce pobytu osoby, jeśli spełnione są przesłanki określone w przepisach o ewidencji ludności. Brak zgody właściciela nieruchomości na dalsze zamieszkiwanie oraz przepisy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie mają wpływu na prawidłowość rejestracji pobytu na podstawie zameldowania, gdyż nie zastępują one postępowań cywilnych dotyczących prawa do lokalu czy eksmisji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zameldowania A. H. na pobyt stały w K.-J. przy ulicy Ś., mimo sprzeciwu jego żony E. H. Organy administracji ustaliły, że A. H. mieszkał w tej nieruchomości od 1984 r., a w wyniku konfliktu małżeńskiego przeniósł się do przystosowanego budynku gospodarczego na tej samej posesji. E. H. wniosła skargę na decyzję o zameldowaniu, zarzucając naruszenie przepisów o ewidencji ludności i przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr.) sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 241/06 w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 241/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez E. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopad 2005 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K.-J. z dnia [...] października 2005 r. o zameldowaniu A. H. na pobyt stały w K.-J. przy ulicy Ś.. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: W toku postępowania wszczętego na wniosek E. H. organy ustaliły, że A. H. od roku 1984 przebywa na stałe w K.-J. i mieszka w budynku przy ulicy Ś.. Do dnia 9 września 2005 r. miał on swobodny dostęp do domu, posiadając też klucze do drzwi wejściowych. W następstwie konfliktów pomiędzy małżonkami H., E. H. wymieniła zamki w drzwiach a rzeczy męża przeniosła do biura warsztatu samochodowego znajdującego się na tej nieruchomości. W pomieszczeniu tym A. H. obecnie zamieszkuje, lecz jednocześnie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania. E. H. wytoczyła natomiast sprawy o rozwód i eksmisję męża oraz spowodowała wszczęcie przeciwko niemu spraw karnych o znęcanie się nad nią oraz paserstwo. Organy ustaliły, że wobec ustalonego faktu wieloletniego zamieszkiwania A. H. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zameldowanie go na pobyt stały było w pełni uzasadnione i zgodne z obowiązującym prawem. W skardze wniesionej przez E. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 11.2005 r. zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 10 lutego 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) a także przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 493). Wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził, iż ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu mieszkalnego. Zadaniem organu meldunkowego nie powinna być zatem kontrola legalności zameldowania i pobytu, lecz faktyczne zarejestrowanie tych danych zgodne ze stanem rzeczywistym. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż A. H. na terenie nieruchomości przy ulicy Ś. w K.-J. zamieszkuje od 1984 r., zamieszkiwał też w dniu złożenia wniosku o zameldowanie i jednocześnie nie wystąpiły przeszkody do jego zameldowania na pobyt stały pod wskazanym adresem. Fakt ten przyznała też E. H., stwierdzając jednocześnie, że nie wyraża zgody na dalsze zamieszkiwanie męża ze względu na jego znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że brak zgody E. H. na dalsze wspólne zamieszkiwanie męża oraz jego zameldowanie nie ma prawnego znaczenia. Również przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji, gdyż obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie wpływa na prawidłowość rejestracji pobytu na podstawie zameldowania. Wymieniony wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną E. H., wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy w szczególności art. art.: 6 ust. 1, 8 ust. 1 i 2, 15 ust. 1 i 2 oraz 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) oraz art. 3 pkt 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 7 pkt 1, a także art. 12 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493), a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia niezbędnych dowodów, a także na dowolnej interpretacji dowodów istniejących, na podstawie przepisów art. art.: 173 § 1 i 2, 174 pkt 1 i 2, 177 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 193 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Uzasadniając te zarzuty skarżąca podała, iż zameldowanie A. H. w przedmiotowym lokalu było sprzeczne z obowiązkami organów przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Niedopuszczalne było też zameldowanie pod adresem [...] w K.-J., skoro A. H. od 9 września 2005 r. nie mieszkał w domu mieszkalnym pod tym adresem, lecz w budynku gospodarczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za organami rozpoznającymi sprawę, iż A. H. mimo zamieszkiwania z żoną E. od 1984 r. przy ulicy Ś. nr [...] w K.-J., nie był zameldowany pod tym adresem i został tam zameldowany dopiero decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2005 r. Ustalił też, że w wyniku konfliktów pomiędzy małżonkami H., A. H. obecnie w dalszym ciągu przebywa pod tym adresem, lecz mieszka w wydzielonej i przystosowanej do zamieszkania części budynku gospodarczego. Skarżąca przyznawała te fakty w toku postępowania, lecz zakwestionowała je w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skuteczne zakwestionowanie ustaleń Sądu I instancji wymaga jednak wykazania, że Sąd ten naruszył przepisy proceduralne. Skarga kasacyjna zarzutu takiego jednak nie postawiła. Skarżąca podniosła wprawdzie w zarzutach skargi kasacyjnej ogólnikowo "naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia niezbędnych dowodów, a także na dowolnej interpretacji dowodów istniejących", lecz nie wskazała żadnych konkretnych przepisów postępowania naruszonych przez Sąd I instancji. Pomijając też gołosłowność tego zarzutu oraz fakt, iż sądy administracyjne nie prowadzą z zasady postępowania dowodowego, należy stwierdzić, że tak sformułowany zarzut nie może spowodować zamierzonego przez skarżącą skutku. Skoro więc prawidłowe było ustalenie, iż A. H. od wielu lat, a także obecnie, mieszka w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, to zameldowanie go pod tym adresem na stały pobyt było wręcz obowiązkiem, a zaskarżona decyzja nie narusza wymienionych skargą kasacyjną przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania na czym polega naruszenie wskazanych przez nią przepisów. Fakt, iż A. H. obecnie nie korzysta z domu, lecz mieszka w przystosowanej do mieszkania części budynku gospodarczego, nie podważa trafności ustalenia, że jego stałym miejscem pobytu - w rozumieniu art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy - uzasadniającym zameldowanie, jest nieruchomość w K.-J. przy ul. Ś.. Powołanie się na przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie również nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacyjnej. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem ustalanie prawa do pobytu w przedmiotowym lokalu, lecz jedynie ocena prawidłowości zameldowania A. H. w miejscu, w którym on faktycznie zamieszkuje. Obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie w żaden sposób nie może wpływać na decyzję o zameldowaniu czy wymeldowaniu. Przepisy meldunkowe nie zastępują bowiem prawnych regulacji dotyczących eksmisji z lokalu mieszkalnego czy przyznania do niego praw, co następuje w wyniku odpowiednich postępowań prowadzonych przez sądy powszechne. Skoro więc skarga kasacyjna nie opiera się na uzasadnionych zarzutach, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło