VII SA/Wa 2167/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku G. D. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] września 2001 r. nakazującą A. i G. D. zaniechanie dalszych robót i rozbiórkę nadbudowanych ścian poddasza do poziomu stropu remontowanego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce w Z. nr [...], gm. P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 4 października 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 3781/01 Sąd ten oddalił skargę A. i G. D. na wskazaną decyzję. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podniósł, iż oznacza to w takim razie, że decyzja jest zgodna z prawem, nie może więc być ponownie badana ani przez sąd administracyjny, ani przez organ administracji publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oceniając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. nie był związany granicami skargi, a więc brał pod uwagę wszystkie okoliczności prawne i faktyczne, które mogły mieć wpływ na ocenę jej zgodności z prawem. Po rozpatrzeniu wniosku G. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Zamyka to tym samym organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie ekspertyzy budowlanej złożonego w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, iż przeprowadzenie takiej ekspertyzy byłoby bezcelowe. Jakikolwiek bowiem byłby jej wynik, nie mógłby on podważyć wiążących w sprawie ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 4 października 2005 r. Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nigdy nie dochodzi do badania sprawy co do jej istoty, lecz jego przedmiotem jest wyłącznie ocena, czy zaistniały w sprawie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożył G. D. (reprezentowany przez r.pr. G. T.), zarzucając organowi, iż nie przeprowadził postępowania mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., a ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że sprawa była przedmiotem badania sądu administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego jedynie w sytuacji, gdy strona skorzysta z możliwości zaskarżenia wyroku sądu I instancji i Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną można mówić, że sprawa podlegała wszechstronnemu badaniu pod względem zgodności z prawem, natomiast w przedmiotowej sprawie strona nie zgadzała się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jednakże jej skarga kasacyjna została odrzucona. W takiej sytuacji – w ocenie strony skarżącej - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ustalić jaki był zakres badania przeprowadzonego przez sąd administracyjny w sprawie II SA/Kr 3781/01. Jednocześnie w skardze podniesiono zarzuty odnośnie wyroku WSA w Krakowie wydanego w tejże sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Wyrokiem z dnia 4 października 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 3781/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. D. i G. D. na tę samą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., w odniesieniu do której Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności po rozpatrzeniu wniosku G. D. Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny kontrolę aktów administracyjnych przeprowadza nie będąc związany granicami skargi (zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Kontrola taka obejmuje zatem badanie z urzędu, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy (a więc do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy), a także obejmuje badanie, czy występują kwalifikowane wady stanowiące przesłanki stwierdzenia nieważności. Stosownie do treści art. 153 ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. W orzecznictwie sądowadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem. Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie Sądu, bowiem - jak już wskazano – Sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Zaznaczyć należy, że jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydawania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jednocześnie podkreślić należy, iż wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, który nie był badany przez Naczelny Sąd Administracyjny (bez względu na to, czy skarga kasacyjna w ogóle nie była składana, czy też została odrzucona) ma taką samą moc wiążącą, jak wyrok, co do którego została oddalona skarga kasacyjna przez sąd II instancji, czego pełnomocnik strony skarżącej zdaje się nie dostrzegać. Tak więc nie ma żadnego znaczenia podnoszony w skardze argument, że Naczelny Sąd Administracyjny nie kontrolował wyroku wydanego w sprawie II SA/Kr 3781/01 z uwagi na odrzucenie skargi kasacyjnej G. D. Wobec związania organu oceną prawną zawartą w wyroku oddalającym skargę próby stwierdzenia nieważności decyzji czy "ustalania przez organ zakresu badania przeprowadzonego przez sąd administracyjny", czego domagał się pełnomocnik skarżącego, należałoby traktować jako niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.