II SA/Wa 648/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę II SA/Wa 648/06 UZASADNIENIE Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 95 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), nakazał Pani M. R. opuścić i opróżnić z osób i rzeczy prawa jej reprezentujących lokal mieszkalny położony w K. przy [...]. Od decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 95 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) po rozpatrzeniu odwołania Pani M. R. od decyzji [...] z dnia [...] września 2005 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o opróżnieniu przez ww. oraz członków jej rodziny lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w K., postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przedmiotowy lokal decyzją z dnia [...] grudnia 1962 r. Zastępcy Kwatermistrza KWMO w K. został przydzielony Panu A. D. Po śmierci A. D. uprawnioną do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 ze zm.) była żona - Pani J. D. W dniu [...] października 2004 r. Pani J. D. zmarła. W mieszkaniu pozostali zameldowani na pobyt stały córka zmarłej Pani M. R. wraz z synem M. R., osoby te nigdy nie pozostawały w stosunku służbowym z organami policji. W myśl przepisów resortowych nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. Jakkolwiek wymieniony lokal objęty został publiczno-prawnym przydziałem, to w omawianym okresie pozostawał przedmiotem współwłasności osób fizycznych. Jeszcze w okresie kiedy lokatorem była Pani J. D. administrator budynku Pan S. S. podjął kroki zmierzające do opróżnienia zajmowanego przez nią mieszkania w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733). Po śmierci Pani D. aktualności nabrała możliwość opróżnienia lokalu przez dysponenta. W tej sytuacji Pan S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o podjęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Następnie organ podkreślił, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji został wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 i 89 ustawy o Policji, oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214), której postanowienia art. 29 ust. 1 i 21 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Wskazał, że wobec powyższego Pani M. R. nie będąc nigdy funkcjonariuszem Policji w rozumieniu przepisów ustawy o Policji nie posiada tytułu prawnego do zajmowania służbowego lokalu mieszkalnego. Organ zwrócił uwagę, że regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązania szczególne wobec ogólnych zasad prawa lokalowego, w związku z czym rządzą się właściwymi sobie zasadami i dlatego nie było przeszkód formalnych do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Lokal ten pozostawał w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a właściwe miejscowo organy Policji posiadały kompetencje do merytorycznego orzekania w sprawie, przy czym z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że Pani M. R. nie posiada uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w sprawie orzekania o eksmisji właściwy jest sąd powszechny, a nie organ administracyjny, ponieważ jako osoba zajmująca mieszkanie od lat ma status lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Podkreśliła, że kwestionuje również decyzje na podstawie których przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony ówczesnej Komendzie Wojewódzkiej MO w K. – decyzję Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...]" w K. z [...] lutego 1963 r., jak też przydział kwatery stałej – mieszkania służbowego z [...] grudnia 1962 r. wydany przez Komendę Milicji Obywatelskiej [...]. W odpowiedzi na skargę organ Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar. sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygniecie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Ze zgromadzonego materiału wynika, że Pani M. R. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy [...] w K. Wyżej wymieniony lokal decyzją z dnia [...] grudnia 1962 r. Zastępcy Kwatermistrza KWMO w K. został przydzielony Panu A. D. Po śmierci A. D. uprawnioną do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) była żona - Pani J. D. W dniu [...] października 2004 r. Pani J. D. zmarła. W mieszkaniu pozostali zameldowani na pobyt stały córka zmarłej Pani M. R. wraz z synem M. R., osoby te nigdy nie pozostawały w stosunku służbowym z organami Policji W myśl przepisów resortowych nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. Jakkolwiek wymieniony lokal objęty został publiczno-prawnym przydziałem, to w omawianym okresie pozostawał przedmiotem współwłasności osób fizycznych. Jeszcze w okresie kiedy lokatorem była Pani J. D. administrator budynku Pan S. S. podjął kroki zmierzające do opróżnienia zajmowanego przez nią mieszkania w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733). Po śmierci Pani D. aktualności nabrała możliwość opróżnienia lokalu przez dysponenta. W tej sytuacji Pan S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o podjęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Słusznie organ wskazał, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji został wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 i 89 ustawy o Policji (funkcjonariusze ich małżonkowie, wstępni i dzieci), oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214), której postanowienia art. 29 ust. 1 i 21 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Wobec powyższego Pani M. R. nie będąc nigdy funkcjonariuszem Policji w rozumieniu przepisów ustawy o Policji nie posiada tytułu prawnego do zajmowania służbowego lokalu mieszkalnego. Skarżąca nie kwestionuje, ustaleń, że w myśl powołanych przepisów resortowych nie posiada prawa do zajmowanego lokalu. Wobec powyższego następnie należy wyjaśnić, że regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązania szczególne wobec ogólnych zasad prawa lokalowego, w związku z czym rządzą się właściwymi sobie zasadami i dlatego nie było przeszkód formalnych do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Lokal ten pozostawał w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a właściwe miejscowo organy Policji posiadały kompetencje do merytorycznego orzekania w sprawie, przy czym z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że Pani M. R. nie posiada uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227 ze zm.) mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Wobec powyższego to nie jednostki te przydzielały takie lokale, a równocześnie sprawy o opróżnienie takich mieszkań były wyłączone spod jurysdykcji Prawa lokalowego, oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979 r. III CZP 25/79. Paragraf 1 ust. 1 zarządzenia nr 12 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1962 r. w sprawie zasad i trybu przydzielania oraz opróżniania mieszkań służbowych przeznaczonych dla Milicji Obywatelskiej i centrali Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, określał katalog takich mieszkań przez wskazanie, że mogą to być lokale mieszkalne uzyskane z funduszów inwestycyjnych MSW znajdujące się w budynkach administrowanych przez MSW, samodzielne lokale mieszkalne przekazane jednostkom MO przez właściwe organy prezydiów rad narodowych z przeznaczeniem na zakwaterowanie funkcjonariuszy oraz mieszkania zwolnione przez nich przeznaczone na zakwaterowanie innych funkcjonariuszy. Na mocy dalszych przepisów wykonawczych, właściwe organy administracji publicznej były uprawnione do nieodpłatnego przekazania wymienionej wyżej kategorii lokali właściwym jednostkom Milicji Obywatelskiej. W ocenie Sadu nie ulega wątpliwości, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowy lokal pozostawał w dyspozycji organu i dla oceny czy skarżąca posiada uprawnienia dla zajmowania przedmiotowego lokalu nie ma znaczenia że złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności zezwolenia na dobrowolną zamianę mieszkań wydanego w dniu 22 listopada 1963 r. przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. – Wydział Spraw Lokalowych dotyczącego lokali przy [...] oraz ul. [...] (obecnie [...]), oraz decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. Wydział Spraw Lokalowych z dnia 22 lutego 1963 r., przydzielającej Komendzie Milicji Obywatelskiej [...] w drodze zamiany mieszkanie przy ulicy [...] (obecnie [...]), oraz do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności przydziału Kwatery stałej – mieszkania służbowego wydanego przez Komendę Milicji Obywatelskiej [...] z dnia [...]grudnia 1962 r., na mocy której A. D. uzyskał przydział mieszkania przy ul. [...] w K. (obecnie [...]). Ponieważ w sprawach wywołanych wniesieniem powyższych wniosków toczą się postępowania administracyjne, jeszcze przedwczesna jest szczegółowa analiza prawna w tym zakresie, dokonana przez sąd administracyjny. Jednak podkreślić należy, że nawet gdyby zgodnie ze złożonymi wnioskami została przez organ stwierdzona nieważność przytoczonych decyzji, w tym decyzji o przydziale przedmiotowego lokalu ojcu skarżącej A. D. to i tak skarżąca nie uzyskałaby statusu lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Wówczas Pani M. R. miałaby status osoby, której tytuł prawny do przedmiotowego lokalu nigdy nie przysługiwał. W takiej sytuacji zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2001 r. III CZP 48/01, iż w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, a zajmowanego przez osobę nie legitymującą się tytułem prawnym droga sądowa jest niedopuszczalna także wówczas, gdy osobie tej tytuł prawny nigdy nie przysługiwał, a właściwe byłyby również organy Policji uprawnione do orzekania opróżniania, pozostających w ich dyspozycji lokali mieszkalnych w formie decyzji administracyjnych. W przedmiotowym stanie sprawy organ wydając decyzję prawidłowo zastosował art. 95 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 ustawy o Policji. Na dzień wydania decyzji w lokalu zameldowani byli M. R., oraz jej syn M. R. jako nieuwzględniony w decyzji o przydziale lokalu. Pani M. R. nie jest i nigdy nie była funkcjonariuszem Policji, również nie posiada policyjnych uprawnień emerytalnych lub rentowych w rozumieniu ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym (...) oraz ich rodzin. Zatem przedmiotowy lokal zajmowała jako osoba nieuprawniona, a więc nie posiadająca tytułu prawnego do wymienionego lokalu. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy pragmatycznej, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby bez tytułu prawnego. Z treści art. 95 ust. 4 ustawy o Policji wynika wprost, że decyzję w sprawie opróżnienia lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W ocenie Sądu również słusznie organ przyjął, jako okoliczność istotną, że mąż Pani M. R. – M. R., na podstawie umowy najmu z dnia [...] lutego1992 r. posiada prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy [...] w K. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ kwestionowała tę okoliczność, ale na rozprawie dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1956/06 pełnomocnik skarżącej oświadczył, że wyrokiem Sadu Rejonowego w K. z dnia 10 stycznia 2007 r. została orzeczona eksmisja M. R., M. R. oraz M. R. z lokalu nr [...] położonego w K. przy ulicy [...]. Wobec prawidłowych ustaleń dokonanych przez organ w tym zakresie nie było postaw do orzekania o przyznaniu uprawnień do lokalu socjalnego. Wobec wskazanych wyżej okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.