III SA/Wa 3927/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-06
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Maciej Kurasz, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka profesjonalnie zajmująca się obrotem wierzytelnościami, nabywająca wierzytelności od przedsiębiorców nieprofesjonalnie zajmujących się obrotem wierzytelnościami, ma przymiot strony w postępowaniu o wydanie pisemnej interpretacji podatkowej dotyczącej opodatkowania VAT nabycia wierzytelności?Ratio decidendi
Nabycie wierzytelności przez spółkę profesjonalnie zajmującą się obrotem wierzytelnościami, w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji, stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT, co nadaje spółce przymiot strony w postępowaniu o wydanie pisemnej interpretacji podatkowej. Organ odwoławczy błędnie uznał, że spółka nie jest stroną postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. zwróciła się o pisemną interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania VAT nabycia wierzytelności od przedsiębiorców nieprofesjonalnie zajmujących się obrotem wierzytelnościami. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko spółki za prawidłowe. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie, uznając, że spółka nie jest stroną postępowania, ponieważ podatnikiem VAT z tytułu sprzedaży wierzytelności jest zbywca. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że nabycie wierzytelności jest usługą pośrednictwa finansowego, a ona sama jest podatnikiem VAT.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. i stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o .o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego i umorzenia postępowania w sprawie 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Pismem z dnia 9 marca 2005 r. "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej "Spółką", zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o udzielenie na podstawie art. 14a) § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) – powoływanej dalej jako "ord. pod." –pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Spółka wskazała, iż zajmuje się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, m.in. na podstawie zawieranych umów nabywa wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorców nie zajmujących się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami. Przedsiębiorca taki przenosi na Spółkę wymagalne wierzytelności pieniężne wraz z wszelkimi przynależnymi prawami. Spółka je nabywa i płaci przedsiębiorcy umówioną cenę w określonym terminie płatności. Między przedsiębiorcą, a Spółką, w związku z dokonaną cesją, nie występują dalej idące zobowiązania, a w szczególności Spółka nie świadczy przedsiębiorcy żadnych usług. Brak jest też zastrzeżenia cesji zwrotnej. Spółka po nabyciu wierzytelności, już we własnym imieniu i na własny rachunek, dokonuje jej windykacji lub ceduje na inny podmiot.
Spółka uzyskała od Urzędu Statystycznego w L. – Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych opinię statystyczną z dnia [...] maja 2004 r., w której zaklasyfikowano usługi cesji wierzytelności, polegające na przeniesieniu przez cedenta na cesjonariusza wierzytelności wraz z przynależnymi prawami, w grupowaniu PKWiU 65.22.10 – "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym".
Omawiając stan prawny Spółka przytoczyła treść art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86, poz. 959, ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.cz.c.", oraz stwierdziła, iż stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 2004 r.", zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W pozycji 3 tego załącznika wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego – "sekcja J ex (65-67) PKWiU" z wyłączeniem, m.in. usług ściągania długów oraz faktoringu. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Spółka zadała pytanie – "czy nabycie przez Spółkę wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorcy nie zajmującego się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami, klasyfikowane przez organ statystyczny jako usługa pośrednictwa finansowego, podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług."
Jednocześnie Spółka zadała również pytanie czy w przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych nabycie wierzytelności podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Pytanie to było przedmiotem odrębnego postępowania.
Zdaniem Spółki, opisane przez nią we wniosku - nabycie wierzytelności w drodze cesji, podlega na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r. zwolnieniu od podatku od towarów i usług i w związku z tym, na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.cz.c., nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, iż art. 1 u.p.cz.c. określa zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, które podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Z kolei art. 2 tej ustawy określa czynności nie podlegające opodatkowaniu tym podatkiem i w pkt 4 stanowi, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona (...). Według Spółki, co do zasady, podatkiem od czynności cywilnoprawnych objęte zostały czynności obrotu nieprofesjonalnego, dokonywane ad hoc, zaś podatkowi od podatku od towarów i usług poddany został obrót profesjonalny. Co za tym idzie, nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, które podlegają podatkowi od towarów i usług. Z kolei podatkiem od towarów i usług opodatkowane jest także odpłatne świadczenie usług. Jeżeli na treść usługi składa się czynność cywilnoprawna objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to objęcie takiej usługi obowiązkiem podatkowym lub zwolnieniem w podatku od towarów i usług, powoduje wyłączenie opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Spółka jest podmiotem zajmującym się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, m.in. nabywaniem wierzytelności w drodze cesji. Według PKWiU, nabycie wierzytelności w drodze cesji zaklasyfikowane zostało w grupowaniu 65.22.10 – "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym". Działalność taka należy do wymienionych w poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT z 2004 r. "usług pośrednictwa finansowego" - zwolnionych od podatku od towarów i usług. W związku z tym nabycie wierzytelności w drodze cesji nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Prezentując powyższe stanowisko Spółka dodała, że taką interpretację przedstawił już wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia 31 stycznia 2005 r., wydanym w trybie obowiązującym do końca 2004 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego (podatku od towarów i usług), uznał stanowisko Spółki dotyczące zwolnienia czynności nabycia wierzytelności w drodze cesji za prawidłowe.
W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, iż czynności nabycia wierzytelności w drodze cesji, zaklasyfikowane pod PKWiU 65.22.10 "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym" zawierają się w wykazie czynności zwolnionych od podatku VAT, zawartym w załączniku nr 4 do ustawy. Nie można tez uznać, że stanowią one usługi ściągania długów czy tez usługi factoringu, które to czynności zostały wyłączone ze zwolnienia. Tak więc nabycie wierzytelności w drodze cesji, których dotyczy zapytanie podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług.
Pismem z dnia 13 lipca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany interpretacji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowił uchylić ww. postanowienie i umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z przepisem art. 14a) ord. pod. Naczelnik Urzędu Skarbowego na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta ma obowiązek udzielić pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Z przepisu tego wynika, że organ ma obowiązek udzielić odpowiedzi na pytanie na wniosek dotyczący konkretnego podmiotu i konkretnego zdarzenia prawnego. Tymczasem przedstawione we wniosku zapytanie dotyczy faktu opodatkowania bądź nie podatkiem od towarów i usług sprzedaży wierzytelności dokonywanej przez przedsiębiorców – nie zajmujących się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami – na rzecz P. sp. z o. o. A zatem to podmiot sprzedający wierzytelność ma prawo wystąpić z wnioskiem w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w powyższej kwestii.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2005 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc jednocześnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W odwołaniu Spółka zarzuciła orzeczeniu naruszenie prawa. Organ wskazał bowiem, że postanowienie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, a więc powołał się na przesłankę nie wymienioną w art. 14 b) § 5 pkt 2 ord. pod. Postępowanie w sprawie uchylenia postanowienia w sprawie wiążącej interpretacji podatkowej z urzędu może dotyczyć tylko ustalenia, czy postanowienie obarczone jest wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 14b) § 5 pkt 2 ord. pod. , czy te wady nie występują. Postępowanie organu drugiej instancji natomiast zakończyło się ustaleniem, że postanowienie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie. W ocenie skarżącej postanowienie organu pierwszej instancji zostało skierowane do osoby będącej stroną - bo spółka jest podatnikiem od towarów i usług – a także nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie niniejszej podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży wierzytelności jest zbywca wierzytelności. Natomiast skarżąca jest jedynie stroną czynności cywilnoprawnej. Wykonanie konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu przez podmiot nie występujący w tym przypadku w charakterze podatnika - nawet jeśli tak w ogóle jest on podatnikiem z innego tytułu – pozostaje poza zakresem opodatkowania. Uprawnienie do wniesienia wniosku o pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zostało powiązane z posiadaniem interesu prawnego. W rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o interpretację, gdyż interpretacja została udzielona na wniosek spółki, która to spółka w konkretnym przypadku nie jest podatnikiem. Organ nie miał zatem prawa udzielać interpretacji. Interes prawny do uzyskania interpretacji miał jedynie zbywca wierzytelności i tylko on mógł wystąpić z pytaniem. Organ nadzoru stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a stwierdzenie tej wady skutkować musiało uchyleniem postanowienia organu pierwszej instancji.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W z dnia [...] października 2005 r. nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej, jako wydanych z naruszeniem art. 14 b) § 5 pkt 2 ord. pod.
W uzasadnieniu powtarzając argumenty zawarte w dowołaniu, spółka podniosła nadto, że fakt czy jest podatnikiem w tej konkretnej sprawie czy nie może być przedmiotem sporu między nią, a organami, ale w postępowaniu nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie skarżąca uzyskała od Urzędu Statystycznego w L. Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych opinię statystyczną, w której zaklasyfikowano usługi cesji wierzytelności polegające na przeniesieniu przez cedenta na cesjonariusza wierzytelności wraz z przynależnymi doń prawami w grupowaniu PKWiU 65.22.10 "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym". Z kolei art. 8 ust. 3 ustawy o VAT z 2004 r. usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych. Skoro zatem uprawniony do tego organ statystyczny zaklasyfikował nabycie przez Spółkę wierzytelności jako usługę, a odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r. i skoro podatnikami są, zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r. m.in. osoby prawne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą - obejmującą działalność usługodawców - bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, to oczywisty już z tego wniosek, że Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu nabycia wierzytelności.
Skarżąca wskazała, że Minister Finansów w piśmie z 23 grudnia 2004 r. nr PP3-06021297/2004/AK/15198 BM6, stanowiącym odpowiedź na zapytanie poselskie, stwierdził, że w pojęciu faktoringu mieści się skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży. Usługa tego typu, polegająca na "wyręczeniu" klienta w czynnościach zmierzających do odzyskania długu, podlega zdaniem Ministra Finansów opodatkowaniu VAT bez możliwości skorzystania ze zwolnienia na podstawie załącznika nr 4 do ustawy o VAT. Podobnie jak usługi windykacyjne, które co do zasady zmierzają wprost do odzyskania od dłużnika należnych kwot.
Spółka miała zatem pełne prawo zwrócić się do właściwego organu podatkowego o udzielenie jej wiążącej interpretacji podatkowej, a ten organ z kolei obowiązany był udzielić jej odpowiedzi.
Wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad ogólnych postępowania, w szczególności art. 121 § 1 ord. pod., polega zdaniem skarżącej na rażącym podważeniu zaufania podatnika do organów administracji podatkowej poprzez naruszenie zasady jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe. Skarżąca przywołała pisma Ministra Finansów nr SP4/SP1/8012-133/444/03/KW/WG z dnia 1 kwietnia 2003 r. oraz z dnia 23 grudnia 2004 r. nr PP3-06021297/2004/AK/15198 BM6.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3428/05, Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uwzględnić.
Spór w niniejszej sprawie, na tle stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, dotyczy kwestii – czy spółka, przeprowadzająca transakcję, której przedmiotem jest odpłatne nabycie przez Spółkę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, polegającej na profesjonalnym obrocie wierzytelnościami, od przedsiębiorców (nie zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju działalnością) ich własnych wierzytelności, w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji posiada przymiot strony postępowania.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym ustawa nie zawiera samodzielnej i pozytywnej definicji pojęcia "usługi" stwierdzając jedynie w art. 8 ust. 1, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Z kolei w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o VAT z 2004 r., usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych.
W świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT z 2004 r. wierzytelność, jako prawo majątkowe, nie jest towarem. Pozostaje więc jedynie do rozstrzygnięcia czy cesja wierzytelności może być potraktowana w kategorii odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT z 2004 r.
Zważyć należy w pierwszej kolejności, że pod pojęciem obrotu wierzytelnościami rozumie się najczęściej zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży. W tak ujmowanej usłudze obrotu wierzytelnościami mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji) polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem) przy czym – kiedy instytucję tę rozpatruje się z punktu widzenia pojęcia "usługi", nacisk położny jest na nabycie wierzytelności (zakup), a nie na jej sprzedaż, gdyż w tym przypadku usługę świadczy nabywca (kupujący), a jej beneficjentem jest zbywający (sprzedawca).
Sprzedaż "wierzytelności własnej" nie jest świadczeniem usług przez jej zbywcę, a zatem nie powstaje u niego z tego tytułu obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług. Nabywanie wierzytelności jest natomiast odpłatnym świadczeniem usług objętym zakresem przedmiotowym ustawy o VAT z 2004 r. i to bez rozstrzygania kwestii, czy usługa taka podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r.
Innymi słowy, fakt, że sprzedaż wierzytelności własnej po stronie sprzedawcy nie jest usługą, nie oznacza jednak, że czynność ta (sprzedaż) nie jest elementem usługi, lecz świadczonej przez inny podmiot – nabywcę wierzytelności. Jeżeli dany podmiot dokonuje zakupu wierzytelności w celu jej odsprzedaży lub wyegzekwowania lub dalszej sprzedaży świadczy na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej usługę pośrednictwa finansowego, której podstawowym celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1995 r., sygn. akt III SA 1125/94 ( LEX nr 24347), wydanym na gruncie obowiązujących wówczas – ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz.53, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r." oraz ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23, z późn. zm.), ale dotyczącym analogicznego, jak w niniejszej sprawie, problemu opodatkowania jednym z tych dwóch podatków, czynności bankowej polegającej na nabyciu przez bank wierzytelności i traktowania tego nabycia jako usługi, Sąd stwierdził m.in., iż kupno wierzytelności stanowi obrót wierzytelnościami mieszczący się w zakresie podbranży 94101 "Usługi bankowe" obowiązującej wówczas Klasyfikacji Usług, a więc usług zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r., co oznaczało, iż czynność ta nie podlegała opłacie skarbowej. W wyroku tym Sąd stwierdził również, iż w potocznym rozumieniu o usłudze myśli się wtedy kiedy usługodawca odbiera za swoje świadczenie zapłatę wprost od usługobiorcy, a nie wtedy kiedy do usługi "dopłaca", bank istotnie kupił wierzytelność, ale równocześnie za określoną cenę – niższą od nominalnej –"uwolnił" sprzedawcę od konieczności jej dochodzenia.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, pomimo iż powołane wyżej orzeczenie wydane zostało na gruncie ówcześnie obowiązujących stanów prawnych, niemniej przedstawiony w nim sposób rozumowania odnoszący się do kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług (bądź w danym przypadku zwolnienia od tego podatku) transakcji obrotu wierzytelnościami - jest właściwy i można go odnieść również do niniejszej sprawy traktując jako usługę świadczoną na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej, nabycie tej wierzytelności przez Skarżącą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w celu dalszej odsprzedaży lub windykacji. Natomiast istota tej usługi polega na uwolnieniu zbywcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania. (patrz Janusz Zubrzycki, Leksykon VAT 2006, Wydawnictwo Unimex, Tom I str. 682 i 1184). W tym stanie rzeczy za prawidłowe należy uznać stanowisko Spółki, iż jako podatnikowi przysługiwało jej prawo do złożenia wniosku i występowania jako strona postępowania. Tym samym zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. narusza prawo w zakresie w jakim odmawia spółce przymiotu strony postępowania.
Z powyższych rozważań jednoznacznie zatem wynika, że skarżąca spółka ma i miała przymiot strony postępowania. Jako podmiot świadczący usługę w konkretnym stanie faktycznym ma ona bowiem przymiot podatnika, a zatem była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. błędnie ocenił, że skarżąca nie była stroną postępowania, dlatego zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona
Jednocześnie Sąd wskazuje, że w takiej sytuacji odniesienie do zarzutów merytorycznych skargi, a dotyczących kwestii czy czynności obrotu wierzytelnościami podlegają podatkowi od towarów i usług byłoby przedwczesne.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż Sąd nie orzekł o zwrocie uiszczonego przez Spółkę wpisu sądowego, albowiem ta pouczona w prawidłowo doręczonym zawiadomieniu o rozprawie o treści art. 210 § 1 w.w. ustawy, nie zgłosiła wniosku o zwrot kosztów postępowania.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło