II SA/Wa 2355/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), WSA Adam Lipiński, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2007 r. sprawy ze skargi I.D. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkania w lokalu mieszkalnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz I.D. kwotę zł 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w P. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono przyznania I.D. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w P. na [...], o strukturze 3 pokoje + kuchnia, powierzchni użytkowej podstawowej 41,80 m2 i powierzchni użytkowej 62,90 m2. W uzasadnieniu organ podał, iż [...] października 1979 r. Komendant Garnizonu P. przydzielił L.D. osobną kwaterę stałą na [...]w P., a następnie w 2000 r. wydana została decyzja Dyrektora OT WAM P. z [...] lutego 2000 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia tej kwatery, opróżnienia i wydania do dyspozycji Agencji. Wyżej wymienioną decyzję utrzymano w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w P. z [...] kwietnia 2000 r. nr [...] i stała się ona przedmiotem skargi do NSA, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2001 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję, jak i ją poprzedzającą. Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w P. decyzją z [...] marca 2004 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, stwierdził nieważność przydziału L.D. osobnej kwatery stałej na [...] w P., tj. decyzji z [...] października 1979 r. Organ podkreślił, że przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Podał, że wobec braku tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego wszczęto postępowanie w przedmiocie zwolnienia i opróżnienia lokalu mieszkalnego w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie zwolnienia i opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z [...] września 2005 r. nr [...] do czasu rozpoznania przez Ministra Obrony Narodowej wniosku I.D. o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu na [...] w P. Odnośnie przedmiotowej sprawy organ podał, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w P. [...] (z wniosku I.D.) zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z [...] grudnia 2005 r. [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Obrony Narodowej (art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Podał też, iż powyższe postępowanie zostało podjęte z urzędu – postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Prezesa WAM w W. z [...] lipca 2006 r. [...]. W wyniku podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania i rozpoznania wniosku I.D. organ uznał, że brak jest podstaw do wydania na rzecz I.D. decyzji o prawie do zamieszkiwania przez nią w lokalu mieszkalnym w P. [...]. W konsekwencji organ, powołując się na treść art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), odmówił I.D. prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Jednocześnie podał, że przepis art. 29 jest przepisem fakultatywnym, co oznacza, że pomimo zaistnienia wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej, nie ma obowiązku wydania pozytywnej decyzji o prawie zamieszkiwania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżąca I.D. zarzuciła obrazę art. 29 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podniosła, że Prezes WAM w W. nie doręczył wniosku Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. – Ministrowi Obrony Narodowej w celu wyrażenia przez niego zgody w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Twierdziła, że Prezes WAM był zobowiązany do przekazania tego wniosku Ministrowi Obrony Narodowej i nie miał prawa przekazywać go ponownie bez uprzedniego przekazania go Ministrowi do organu I instancji. Twierdziła też, że w wyniku naruszenia procedury została pozbawiona możliwości uzyskania zgody Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie przyznania jej prawa do zamieszkiwania w lokalu. W skardze podniosła również, że Prezes WAM nie był uprawniony do "przerwania procedury przekazania wniosku Ministrowi Obrony Narodowej" skoro Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji z takim wnioskiem do Ministra wystąpił. Skarżąca wskazała też na naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że na postanowienie organu o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1846/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się więc do badania, czy rozpoznając sprawę organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skarga analizowana pod tym kątem w pełni zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.) w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 975) wnioski osób, o których mowa w art. 29 ustawy, o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dyrektor oddziału regionalnego przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji. W niniejszej sprawie postępowanie z wniosku I.D. zostało skutecznie i prawomocnie zawieszone postanowieniem Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Obrony Narodowej. Brak było więc podstaw do podjęcia tegoż zawieszonego postępowania z urzędu w trybie art. 97 § 2 kpa, który stanowi, że podejmuje się postępowanie z urzędu lub na żądanie strony gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia. W rozstrzyganej sprawie nie ustała przyczyna zawieszenia – nie została rozstrzygnięta kwestia zagadnienia wstępnego – określonego w postanowieniu o zawieszeniu z dnia [...] grudnia 2005 r., (zgoda lub jej brak Ministra Obrony Narodowej). A skoro nie ustała przyczyna zawieszenia to brak było podstaw do podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania. Dodać należy, iż w wyniku prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1846/06 skargi I.D. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania wyeliminowano z obrotu prawnego ww. postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Oznacza to w praktyce, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania "do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Obrony Narodowej". Oznacza to również, że z obrotu prawnego wyeliminowane zostało postanowienie o jego podjęciu z urzędu. Odnosząc się do przedmiotowej decyzji stwierdzić należy, iż wydana ona została przedwcześnie. Przedmiotowa decyzja została wydana, gdy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W takiej sytuacji organ wobec incydentalnego postępowania – skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, powinien wstrzymać się z merytorycznym rozstrzygnięciem (tj. z wydawaniem decyzji) do czasu jego zakończenia przez Sąd. Tymczasem organ nie czekając na ocenę Sądu w przedmiocie zasadności podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania zakończył merytorycznie sprawę wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. pomimo, iż skargę na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wniesiono [...] sierpnia 2006 r. (k-2 akt II SA/Wa 1846/06). A zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji – [...] sierpnia 2006 r., organ miał wiedzę, że postępowanie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania z urzędu nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Reasumując organ pominął, nie zauważył, że merytoryczną decyzję mógł wydać w sprawie dopiero po zakończeniu postępowań incydentalnych, wpadkowych, tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odniesie się do wydanego, obowiązującego, prawomocnego postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Obrony Narodowej. Powyższe postanowienie jako prawomocne – obowiązuje organ i strony. Nie zostało zmienione, uchylone, skutecznie podjęte. A zatem dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania (poprzez wydanie opinii przez Ministra Obrony Narodowej) postępowanie może być podjęte z urzędu a następnie zakończone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 cytowanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.