I FSK 966/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Po 145/07 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru postanawia oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 145/07 odrzucił skargę M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. W uzasadnieniu wskazano, iż skargę do Sądu pierwszej instancji w imieniu strony sporządził i wniósł adwokat H.R. Do pisma procesowego nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa. W dniu 5 lutego 2007 r. H.R. doręczono wezwanie Sądu do nadesłania pełnomocnictwa procesowego w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wezwania nie wykonano. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana jako "P.p.s.a.", pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jeżeli tego nie uczynił pełnomocnictwo powinien dołączyć do pierwszego pisma przez siebie wnoszonego. Sąd powołał się również na przepisy art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a., z których treści również wynika, iż do skargi należy dołączyć dokument pełnomocnictwa. Niedopełnienie tego obowiązku ze strony pełnomocnika wnoszącego skargę stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego wzywa sąd pod rygorem odrzucenia tejże skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego błędnie przyjął, iż fakt złożenia pełnomocnictwa do akt administracyjnych w toku postępowania podatkowego zwalnia go z przedłożenia tegoż dokumentu na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym – Sąd podkreślił, iż są to dwa zupełnie odrębne postępowania. Z powyższych względów WSA w Poznaniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. odrzucił skargę. Skarżący nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej na powyższe rozstrzygnięcie wnioskowano o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię art. 37 § 1 P.p.s.a. polegającą na przyjęciu, iż skarżący nie dołączył do sprawy pełnomocnictwa – jego uwierzytelnionego odpisu. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał na bezzasadność stanowiska WSA w Poznaniu w kwestii braków formalnych skargi złożonej w przedmiotowej sprawie. Argumentując powyższe twierdzenie podano, iż przepisy art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. w zakresie obowiązku złożenia pełnomocnictwa z pierwszym pismem procesowym, tj. przy wnoszeniu skargi, mają zastosowanie w przypadku, gdy pełnomocnik wcześniej pełnomocnictwa nie złożył. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, bowiem pełnomocnictwo w oryginale zostało złożone do akt podatkowych i obejmowało uprawnienie adwokata H. R. do reprezentowania strony nie tylko przed organami podatkowymi, ale również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślono, iż wcześniej WSA w Poznaniu w tym samym składzie rozpoznawał merytorycznie procesowo identyczne sprawy nie zarzucając braków formalnych w zakresie pełnomocnictwa. Ponadto pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż z ostrożności procesowej w dniu 1 marca 2007 r. jego kancelaria przesłała do WSA w Poznaniu odpis pełnomocnictwa potwierdzonego za zgodność z oryginałem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna z braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu natomiast bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby zachodziły przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny może rozważyć jedynie ewentualne naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź procesowego, wskazane w skardze kasacyjnej. Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezbędnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie przepisów prawa, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu natomiast należy określić do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzutu uchybienia przepisom procesowym koniecznym jest wykazanie, iż uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej strona nie sformułowała zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazując jedynie na naruszenie prawa materialnego, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonuje w oparciu o stan faktyczny, uznany za prawidłowy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż stan faktyczny ustalony w sprawie może zostać podważony jedynie przez zarzuty sformułowane na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., dotyczące naruszenia przepisów postępowania - w okolicznościach niniejszej sprawy byłby to zarzut uchybienia przepisowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który był podstawą rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Brak zatem zarzutu w zakresie uchybienia przepisom postępowania powoduje, iż dokonane w sprawie ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji należy uznać za bezsporne. Tymczasem strona – formułując zarzut w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego – w uzasadnieniu kwestionuje jednocześnie ustalenia faktyczne, w oparciu o które rozstrzygał Sąd pierwszej instancji. Argumentując bowiem ów zarzut autor skargi kasacyjnej dowodzi, iż złożona skarga nie zawierała braków formalnych, stąd bezzasadne było wezwanie Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia tych braków, a co za tym idzie bezpodstawnie skargę odrzucono wobec nieuzupełnienia tych braków. Ustosunkowując się jednak do tego zarzutu należy zwrócić uwagę na treść art. 37 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Uzupełnieniem i pewnego rodzaju wzmocnieniem zasady wyrażonej w art. 37 § 1 P.p.s.a. jest norma prawna wynikająca z art. 46 § 3 omawianej ustawy. W świetle ww. przepisów dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowiło będzie część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tymże organem. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią podstawę dokonywanej przez sądy kontroli działalności organów administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem. Wspomnieć należy, iż omawiane zagadnienie było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 334/05, zgodnie z którym jeżeli pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika skarżącego jest wniesienie skargi, to należy dołączyć do niej pełnomocnictwo lub wierzytelny jego odpis, nawet wówczas gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. W świetle powyższego należy przyjąć, iż trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, jaką jest wniesienie skargi, stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego należało wezwać pełnomocnika skarżącego w trybie art. 49 P.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu jeśli pismo strony z uwagi na braki formalne nie może otrzymać prawidłowego biegu należy wezwać stronę do uzupełnienia owych braków w terminie siedmiu dni – w przypadku skargi – pod rygorem jej odrzucenia. Określony w przepisach siedmiodniowy termin jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany, zatem za bezskuteczne należy uznać wszelkie czynności procesowe dokonane przez stronę po upływie tego terminu. Jak wynika z akt sprawy wezwanie Sądu do uzupełnienia braków, o których mowa powyżej, doręczone pełnomocnikowi skarżącego dnia 5 lutego 2007 r. nie zostało wykonane w zakreślonym przez Sąd siedmiodniowym terminie, stąd zasadnym było odrzucenie skargi w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W nawiązaniu do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, iż skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w oparciu o treść art. 184 oraz 182 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.