III SA/Wa 4232/06
WyrokWSA w Warszawie2007-03-29
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Krystyna Kleiber, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, określone w art. 19 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do akcji spółki przejmowanej, które zostały wydane akcjonariuszom spółki przejmowanej w wyniku połączenia spółek po 1 stycznia 2004 r., mimo że pierwotne akcje zostały nabyte przed tą datą i na podstawie publicznej oferty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie ustaliły datę nabycia akcji, gdyż połączenie spółek jest czynnością prawną między spółkami, a nie akcjonariuszami, a akcje spółki przejmowanej zostały nabyte przez skarżącego przed 1 stycznia 2004 r. Jednakże, mimo tego błędu, skarżący nie mógł skorzystać ze zwolnienia podatkowego, ponieważ nie została spełniona przesłanka nabycia akcji na podstawie publicznej oferty, co jest warunkiem koniecznym do zastosowania zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżący, S. J., zwrócił się o interpretację podatkową dotyczącą zwolnienia z opodatkowania dochodów ze sprzedaży akcji. Wnioskodawca argumentował, że sprzedał akcje nabyte przed 1 stycznia 2004 r. na podstawie publicznej oferty, a ich wydanie w 2004 r. w wyniku połączenia spółek nie stanowiło nowego nabycia. Organy podatkowe uznały, że akcje zostały nabyte po 1 stycznia 2004 r. i nie podlegają zwolnieniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber, asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
S. J. wnioskiem z 14 kwietnia 2005r. zwrócił się Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie pisemnej interpretacji prawa – art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 ze zm. - dalej "ustawa nowelizująca") oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm. -dalej "u.p.d.f.") w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2003r.
W uzasadnieniu wniosku podał, że Stowarzyszenie Pracowników P. S.A., które było właścicielem akcji spółki P. S.A. sprzedało w latach 1998–1999 akcje swoim członkom. Zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. z [...] stycznia 2004r. nr [...] nastąpiło połączenie M. S.A. z P. S.A. Połączenie spowodowało wydanie akcjonariuszom P. S.A. akcji spółki M. S.A., których emisja oraz wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym. W ocenie wnioskodawcy, spełnione zostały więc wszystkie przesłanki przewidziane w art. 19 ustawy nowelizującej i art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f., niezbędne do uzyskania zwolnienia. Sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a jedynie incydentalnymi transakcjami zawartymi przez właścicieli akcji nabytych w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f. (nabycie akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, na podstawie publicznej oferty). Okoliczność powyższa wynikała wprost z prospektu emisyjnego M. S.A., gdzie w nagłówku umieszczono stwierdzenie "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F. Decyzja KPWiG z 30 czerwca 2004r. wprowadzająca akcje serii F do publicznego obrotu została powołana na s. 57 Prospektu emisyjnego. Została też spełniona przesłanka dotycząca zachowania terminu nabycia akcji, gdyż nabycie akcji miało miejsce w 1998r., a więc przed 1 stycznia 2004r. Operacje połączenia spółek M. S.A. oraz P. S.A. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P. S.A. Strona w związku z tym nie składała oświadczenia woli konstytuującego nabycie. Nastąpiło jedynie obarczenie jej skutkiem prawnym fuzji. Skoro akcjonariuszom wydano akcje spółki przejmującej należy wziąć pod uwagę zasadę sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu, która oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Potwierdza to brak jakiejkolwiek odpłatności przekształcanych akcji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] czerwca 2005r. uznał ww. stanowisko strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu podał, że zwolnienie określone w art. 19 ustawy nowelizującej nie ma zastosowania do dochodu uzyskanego ze zbycia akcji P. S.A., gdyż akcje tej spółki zostały nabyte po 1 stycznia 2004r., a zwolnienie wskazane ww. przepisie odnosiło się jedynie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f. nabytych przed 1 stycznia 2004r. Zdaniem organu akcje nabyte przez stronę w 1998r. były zupełnie innymi akcjami niż akcje serii F emitowane w wyniku połączenia spółek. Operacja połączenia spółek były transakcjami akcjonariuszy spółki P. S.A., gdyż do połączenia spółek wymagana była uchwała zgromadzenia akcjonariuszy łączących się spółek.
Strona w zażaleniu z 23 czerwca 2006r. zakwestionowała interpretację prawa podatkowego dokonaną przez organ pierwszej instancji. Wyjaśniła, że w 2004r. nie nabyła żadnych akcji P. S.A., otrzymała je po odpowiednim przeliczeniu z akcji P. S.A. Nie stanowiło to nabycia, ani objęcia akcji, było jedynie potwierdzeniem, że nabycie akcji nastąpiło przed styczniem 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. pominął podane we wniosku fakty: brak umowy z 2004r., brak oświadczenia woli przyjęcia prawa własności, zapłaty i ceny, brak odpłatności oraz argumentację strony dotyczącą sukcesji praw obowiązków.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] sierpnia 2005r. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zauważył, że zwolnienie ma zastosowanie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jeżeli zostaną spełnione dwie przesłanki:
* nabycie zbywanych akcji zostało dokonane przed 1 stycznia 2004r.,
* nabycie zbywanych akcji nastąpiło w sposób określony w art. 52 pkt l lit. b) u.p.d.f.
Do spełnienia warunków zwolnienia, o których mowa wart. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej nie ma znaczenia czy papiery wartościowe, zostały objęte czy też nabyte, gdyż użyty w tych przepisach termin "nabycie" jest pojęciem szerszym niż termin "objęcie". Z objęciem akcji mamy do czynienia tylko przy zawiązaniu Spółki, natomiast potwierdzeniem, że S. J. nabył akcje jest dołączone do wniosku ,,Potwierdzenie Nabycia Akcji" z 15 września 2004r., z którego wynika, że strona nabyła w 2004r. 1418 akcji zwykłych na okaziciela serii F Spółki P. S.A. o wartości nominalnej l zł każda, wyemitowanych zgodnie z uchwałami: Nadzwyczajnych Walnych Zgromadzeń Akcjonariuszy: M. S.A. z 7 stycznia 2004r. i P. S.A. z 29 stycznia 2004r. W związku z tym termin "nabycie" dotyczy każdej formy przeniesienia ich własności.
Organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym jest, iż przedmiotem sprzedaży były akcje serii F Spółki P. S.A., które zostały nabyte w 2004r., a nie akcje Spółki P. S.A., które strona nabyła przed l stycznia 2004r. Dochody uzyskane ze sprzedaży akcji serii F Spółki P. S.A. nie są objęte zwolnieniem z opodatkowania, lecz zgodnie z art. 30 b u.p.d.f. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.f. podlegają opodatkowaniu.
Strona w skardze z 3 października 2005r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w całości, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP - przez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa,
- art. 14a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm., powoływanej dalej jako "O.p.") przez niewywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
- art. 14b § 5 pkt 2 O.p. - przez nie uchylenie lub brak zmiany postanowienia organu pierwszej instancji, które rażąco narusza prawo,
- art. 19 ustawy nowelizującej - przez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f. zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane przed organami podatkowymi, iż spełnia przesłanki do uzyskania zwolnienia podatkowego z art. 19 ustawy nowelizującej, gdyż sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty, co wynika wprost z Prospektu emisyjnego oraz nabyto je w 1998r., czyli przed 1 stycznia 2004r. Zdaniem strony połączenie spółek M. S.A. i P. S.A. nie było transakcją akcjonariuszy, którzy zostali jedynie obarczeni skutkiem prawnym fuzji. Podkreślił, iż zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza P. S.A., a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej. Brak też odpłatności (kosztu nabycia) przekształcanych akcji.
Skarżący podniósł, iż organy nie przeanalizowały ani charakteru, ani trybu wydania w 2004r.akcji akcjonariuszom w kontekście sformułowania użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej: "zostały nabyte przed 1 stycznia 2004r.". Zagadnienie to ma decydujące znaczenie do zastosowania zwolnienia wynikającego z ww. przepisu. Słowo "nabyte" wskazuje, iż chodzi o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza, co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby się sformułowaniem "wydane", "przekazane".
Zdaniem skarżącego wprowadzenie art. 19 do ustawy nowelizującej wskazuje, że wolą ustawodawcy było wyłączenie z opodatkowania odpłatnego zbycia tych papierów wartościowych, co do których w momencie podjęcia decyzji o ich nabyciu (objęciu) akcjonariusz zgodnie z przepisami u.p.d.f. oczekiwał braku opodatkowania przy ich zbyciu. Bez znaczenia z punktu widzenia przesłanek zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym jest uzyskanie wyniku połączenia spółek podatnik akcje spółki przejmującej, już po wprowadzeniu nowych regulacji, skoro pierwotnie status akcjonariusza, będący podstawą dla otrzymania akcji spółki przejmującej (P. S.A.) uzyskany został w wyniku podjęcia decyzji o nabyciu akcji i miało to miejsce przed zmianą stanu prawnego. Podatnik podkreślił, że organy nie odniosły się do ww. kwestii i nie wskazały argumentów prawnych przemawiających za pominięciem tej okoliczności przy podatkowej kwalifikacji przedstawionego stanu faktycznego, czym naruszyły art. 14a § 3 O.p. Zdaniem strony podstawą do zastosowania zwolnienia z opodatkowania odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej jest moment uzyskania statusu akcjonariusza spółki przejmowanej, z którym to momentem wiązało się istnienie elementu woli po stronie podatnika, co do nabycia/objęcia akcji. Użyte w art. 19 ustawy nowelizującej słowo "nabytych" należy odnosić do woli po stronie podatnika w sytuacji uzyskania akcji.
W ocenie skarżącego nie jest prawnie dopuszczalna inna interpretacja art. 19 ustawy nowelizującej oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f., gdyż prowadziłoby to do pokrzywdzenia tych akcjonariuszy, którzy z przyczyn od siebie niezależnych otrzymali w miejsce akcji spółki przejmowanej akcje spółki przejmującej po 1 stycznia 2004r., w stosunku do akcjonariuszy, po których stronie takie okoliczności nie wystąpiły. Wykładnia zaprezentowana przez organy podatkowe obu instancji narusza art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP, które nakazują równe traktowanie obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej i faktycznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 19 ustawy nowelizującej, do stwierdzenia, iż akcje sprzedane w 2004r. przez Skarżącego spełniały warunki do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wystarczające jest ustalenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych, oraz że były to papiery, o których mowa w art. 52 u.p.d.f. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004r., tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub art. 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2002r. Nr 49, poz. 447 ze zm. – powoływanej dalej jako "p.p.o.p.w."), a także że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004r. Do opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych papierów w ogóle nie stosuje się przepisów u.p.d.f.
Ustalony pomiędzy stronami stan faktyczny wskazuje, że strona skarżąca zbyła w 2004r. akcje spółki P. S.A., powstałej w tym samym roku w wyniku połączenia P. S.A. i M. S.A. Na skutek połączenia wymienionych osób prawnych akcjonariuszom P. S.A. w zamian za posiadane akcje tej spółki, wydano (wg ustalonego parytetu) akcje spółki powstałej w następstwie połączenia, tj. P. S.A.
W sprawie bezspornym jest zbycie przez Skarżącego akcji spółki P. S.A. z siedzibą w Warszawie w 2004r.
Spornym między stronami jest przede wszystkim moment nabycia ww. akcji przez Skarżącego oraz nabycia ich nie na podstawie publicznej oferty. We wniosku o udzielenie interpretacji Skarżący podkreślił bowiem, że zbył akcje nabyte przed 1 stycznia 2004r. Zdaniem organów podatkowych obu instancji ww. akcje zostały nabyte przez Skarżącego po 1 stycznia 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że w powyższym zakresie stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. z [...] stycznia 2004r. nastąpiło połączenie tej spółki ze spółką P. S.A. w W. przez przejęcie spółki P.S.A. w W. W wyniku połączenia powstała spółka o nazwie P. S.A. z siedzibą w W., a dotychczasowym akcjonariuszom spółki przejmowanej zostały wydane akcje spółki P. S.A.
W pierwszej kolejności określić należy: czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych. Łączenie się spółek normują przepisy art. 491 i następne ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94 poz. 1037 ze zm. – powoływanej dalej jako "k.s.h."). Zgodnie z art. 492 § 1 k.s.h. połączenie spółek może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia staną się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej, natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki stają się nową spółką. Podkreślić w tym miejscu należy, że połączenie się spółek jest czynnością prawną między łączącymi się spółkami, nie zaś akcjonariuszami. Rola akcjonariuszy w tym procesie jest bierna i ogranicza się tylko do podjęcia stosownych uchwał o połączeniu. Akcjonariusz spółki przejmowanej czy łączącej się przez zawiązanie nowej spółki nie może nie uczestniczyć jako akcjonariusz w spółce przejmującej czy spółce nowo zawiązanej, jeżeli za połączeniem wypowiedziała się wymagana większość akcjonariuszy. Tym samym, nawet jeżeli spółkę przejmującą, czy spółkę nowo zawiązaną traktowałoby się jako oferenta (emitenta) papieru wartościowego, to wspomnianym wyżej akcjonariuszom trudno byłoby przypisać rolę oblata czyli adresata oferty emitenta. (zob. Komentarz do Kodeksu spółek handlowych, Tom IV pod red. S. Sołtysińskiego, C.H. BECK Warszawa 2004 r., s. 181). Rozumowanie powyższe można również odnieść do "nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych", o których mówił przepis art. 2 ust. 1 p.p.o.p.w., która została zastąpiona ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), to jest do nabycia akcji spółki przejmującej przez akcjonariuszy spółki przejmowanej, gdyż akcjonariusze ci nie są, w rozumieniu tego przepisu, nabywcami akcji spółki przejmującej, wydawanymi im w zamian za ich akcje w spółce przejmowanej, skoro oni nie mają indywidualnie wpływu na to nabycie, a głosując przeciwko uchwale łączeniowej nie są w ogóle skłonni uzyskać ("nabyć") akcji spółki przejmującej.
Potwierdzenie powyższego można znaleźć również w Komentarzu do kodeksu spółek handlowych Andrzeja Kidyby (tom II, Zakamycze 2004, s. 932), w którym stwierdzono, że uzyskanie statusu wspólnika spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej nie wymaga dodatkowych oświadczeń ze strony wspólników spółek łączących się lub przejmowanych. Nie ma też konieczności składania oświadczeń przez wspólników spółki inkorporującej czy nowo tworzonej. Wszelkie oświadczenia w tym zakresie zastępuje uchwała walnego zgromadzenia lub zgromadzenia wspólników, także w stosunku do tych, którzy głosowali przeciwko połączeniu, wstrzymali się od głosu lub nie brali udziału w głosowaniu. Wspólnik nawet mimo sprzeciwu wobec łączenia i tak stanie się wspólnikiem lub akcjonariuszem spółki przejmującej lub nowo zawiązanej, a swoje udziały będzie mógł zbyć lub żądać umorzenia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że sporne akcje zostały nabyte przez skarżącego przed 1 stycznia 2004r., to jest na mocy umowy z dnia 25 września 1998r., a nie w 2004r. po połączeniu się spółek kapitałowych, jak twierdziły organy podatkowe.
Na marginesie zaznaczyć też trzeba, że nawet gdyby przyjąć interpretację organów, co do nabycia akcji w 2004r. należałoby odnieść się do kwestii bytu prawnego akcji spółki przejętej. Przyjmując bowiem, że w 2004r. skarżąca nabyła "nowe" akcje, to akcje "stare" musiała zbyć, na przykład w drodze zamiany, przy czym wówczas konsekwentnie należałoby stwierdzić, że akcje spółki przejętej nabyte przed końcem 2004r. strona zbyła po 1 stycznia 2004r. Należałoby również w takiej sytuacji odrębnie rozważać kwestie związane z opodatkowaniem dochodu uzyskanego ze zbycia "starych", a odrębnie "nowych" akcji. Dlatego nie sposób zgodzić się z poglądem organów, jak i z tożsamym poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3493/05.
Odnosząc się do warunku nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" wskazać należy, że p.p.o.p.w., nie podaje jednoznacznej definicji publicznej oferty, definiując jedynie pojęcie "pierwszej oferty publicznej". Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 p.p.o.p.w. przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. Definicji "oferty publicznej" nie zawiera także u.p.d.f. Przedmiotowej definicji nie należy, zdaniem Sądu, wywodzić lub odnosić do definicji "obrotu publicznego" zawartej w art. 2 p.p.o.p.w., czy też definicji "pierwszej oferty publicznej".
Pojęcie oferty określone zostało w prawie cywilnym – art. 66 § 1 k.c. i należy je rozumieć jako stanowczą propozycję zawarcia umowy skierowaną do drugiej strony. W ustawie podatkowej mówi się, że wcześniejsze nabycie akcji w publicznej ofercie umożliwia w konsekwencji skorzystanie przez podatnika z przywileju opisanego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f. Zważyć należy, że oferta nie jest jeszcze obrotem, a zaledwie propozycją zawarcia umowy. Również oferta publiczna nie może być określoną postacią obrotu publicznego. Definicje zawarte w p.p.o.p.w. dotyczą konsekwentnie obrotu i pierwszej oferty publicznej. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest utworzenie definicji "oferty publicznej’ polegające na dokonaniu wyboru jednego lub kilku parametrów opisujących powyższe pojęcia z uwagi na dowolność takiego zabiegu. Trudno bowiem przyjąć pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej niż 300) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru publicznego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony dostępny dla wszystkich. Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością, do propozycji oferenta. Przyjąć zatem należy, uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej i celowościowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. FSK 2626/04). Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2004r., sygn. akt FSK 259/04 i FSK 262/04, zgodnie z którymi brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w aktach normatywnych w pełni uzasadnia posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniają zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotowe akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi, ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P. S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P. S.A. Tym samym nie została spełniona przesłanka, dotycząca nabycia akcji na podstawie publicznej oferty.
Wskazać należy, że w u.p.d.f. brak było wyraźnego przepisu, na mocy którego możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia od podatku dochodowego w stosunku do dochodu ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte w ofercie adresowanej wyłącznie do pracowników spółki. Zwolnienie mogło dotyczyć wyłącznie dochodów ze sprzedaży akcji, które wcześniej zostały nabyte w sposób enumeratywnie wymieniony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f.
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy pamiętać o tym, że rozpoznawany spór dotyczy zwolnienia od podatku dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji. Przedstawione rozważania okazują się zatem szczególnie istotne, zwłaszcza w świetle zasady powszechności i równości opodatkowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa podatkowego są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 1994 r. sygn. akt SA/Po 1598/93. Zaprzeczeniem idei powszechności opodatkowania są wszelkiego rodzaju przywileje podatkowe, dlatego też przepisy będące podstawą do korzystania z ulg i odliczeń należy stosować ściśle.
Przedstawione wyżej rozważania pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe udzielając interpretacji nie naruszyły prawa w sposób powodujący wyeliminowanie ich rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Wprawdzie organy podatkowe nieprawidłowo wskazały datę nabycia spornych akcji przez Skarżącego, ale w świetle powołanych przepisów nie mógł on skorzystać ze zwolnienia podatkowego, gdyż łącznie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, na które wskazuje przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej. Nie została spełniona przesłanka nabycia akcji na podstawie oferty publicznej. Tym samym niezasadny jest zarzut strony skarżącej, iż doszło do naruszenia ww. przepisu w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.f.
Zdaniem składu orzekającego Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie naruszył przepisu art. 14b § 5 O.p., gdyż postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu.
Nie doszło też do naruszenia art. 14a § 3 O.p., gdyż organy podatkowe dokonały interpretacji wskazanych przez stronę przepisów. Okoliczność, iż interpretacja dokonana przez organy nie jest tożsama z interpretacją strony nie stanowi w żadnym stopniu o sprzeczności tej interpretacji z obowiązującym prawem.
Zdaniem Sądu przedstawione wywody świadczą również, iż interpretacja ww. przepisów dokonana przez organy podatkowe nie narusza art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.
Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło