IV SA/Wa 136/07

WyrokWSA w Warszawie2007-03-26

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Marian Wolanin, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, czy osoba opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, biorąc pod uwagę jej długotrwałe przebywanie w innej miejscowości w związku z zatrudnieniem i urlopem bezpłatnym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy. Długotrwała nieobecność osoby w miejscu stałego pobytu, związana z zatrudnieniem w innej miejscowości, nawet przy posiadaniu prawa powrotu do poprzedniego miejsca pracy, świadczy o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy meldunkowej. Utrzymywanie fikcji meldunkowej nie jest podstawą do odmowy wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania W. J. z miejsca pobytu stałego. Wojewoda, uchylając decyzję organu I instancji, odmówił wymeldowania, uznając, że W. J. nie opuścił miejsca pobytu stałego, a jego pobyt w Warszawie miał charakter czasowy związany z pracą. Skarżący Zakład P. w L. zarzucił organowi błędne ustalenia faktyczne, wskazując na długoletnią nieobecność W. J. w lokalu i brak zainteresowania nim.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2006 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu P. w L. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - uchyla zaskarżoną decyzję - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) listopada 2006 r., znak (...), Wojewoda (...) uchylił decyzję Wójta Gminy R. z dnia (...) października 2004 r. nr (...), orzekającą o wymeldowaniu W. J. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ulicy (...) (obecnie ulicy (...)) i orzekł o odmowie wymeldowania W. J. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ulicy (...) (obecnie ul. (...)) w L.. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewoda (...) wskazał, co następuje. Decyzją z dnia (...) października 2004 r. organ I instancji, działając na wniosek Zakładu P. w L., wymeldował W. J. z miejsca stałego pobytu, uznając, iż miejsce to wymeldowany opuścił. Na podstawie umowy najmu wymeldowany zajmował lokal do września 1995 r., niemniej następnie otrzymał urlop bezpłatny w trybie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1982 r. Nr 3, poz.19 z późn.zm.), przeszedł do pracy w Ministerstwie (...), zamieszkując wraz z rodziną w hotelu pracowniczym Ministerstwa, położonym w W. przy ulicy (...). W dniu 1 kwietnia 2004 r. W. J. został zameldowany w lokalu znajdującym się w hotelu pracowniczym na pobyt czasowy. Po wyprowadzeniu się z miejsca zameldowania na pobyt stały wymeldowany nie wykazywał żadnego zainteresowania nim, nie próbował do niego wrócić, co pozwala na uznanie, iż lokal ten przestał stanowić centrum jego spraw życiowych. Wymeldowany W. J. złożył odwołanie od tej decyzji. Zaskarżona obecnie decyzja Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2006 r. zapadła w wyniku rozpatrzenia wspomnianego odwołania po raz trzeci. Dwie poprzednie decyzje odwoławcze, tj. decyzja z dnia (...) grudnia 2004 r., znak (...) (utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną), oraz decyzja z dnia (...) października 2005 r., znak (...) (uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca o odmowie wymeldowania W. J. z miejsca stałego pobytu) zostały bowiem uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiednio z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 547/05, oraz z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2441/05. W wyroku z dnia 31 maja 2005 r. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzeć odwołanie W. J., uwzględniając charakter pobytu wymeldowanego w W. w świetle załączonych do odwołania dokumentów. W wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy powinien powtórnie rozważyć okoliczności sprawy uwzględniając wytyczne Sądu z dnia 31 maja 2005 r. oraz szczegółowo wskazać, na jakich dowodach oparł swe twierdzenia przy jednoczesnym rozważeniu jakie w kontekście niniejszej sprawy uprawnienia wynikają w związku z udzieleniem W. J. urlopu bezpłatnego na podstawie art.17 ust.2 Karty Nauczyciela. Jak wynika z pisma W. J. z dnia 21 czerwca 2006 r. długotrwałość jego zatrudnienia w Ministerstwie (...) uzależniona jest od oceny przez przełożonych jego przydatności do pracy. Wymeldowany podnosi również, iż art.17 ust.2 Karty Nauczyciela wskazuje na uprawnienie do powrotu do pracy w Zakładzie P. w L. po rozwiązaniu tego stosunku pracy. W dniu 21 sierpnia 2006 r. do Wojewody (...) wpłynęło nadesłane przez W. J. pismo Dyrektora Generalnego Ministerstwa (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r., informujące, iż lokal przydzielony jego rodzinie przez Ministerstwo ma opróżnić w terminie trzech miesięcy. W celu ustalenia, czy W. J. ma zamiar powrócić do miejsca pobytu stałego wezwano go do złożenia wyjaśnień w sprawie. W dniu 20 października 2006 r. wymieniony składając wyjaśnienia do protokołu ponownie podkreślił, iż jego zatrudnienie w Ministerstwie (...) ma jedynie charakter czasowy. Świadczy o tym chociażby dołączone do akt pismo wzywające go do opuszczenia lokalu udostępnionego przez Ministerstwo. Dodatkowo o zamiarze jego powrotu do miejsca stałego pobytu świadczy fakt, iż w styczniu 2006 r. odebrał dowód osobisty wydany przez Wójta Gminy R.. Ponadto ponownie podkreślił, że po rezygnacji przez Ministerstwo (...) ze świadczonej przez niego pracy, zakończony zostanie jego urlop bezpłatny i powróci do pracy w Zakładzie P. w L. i do lokalu wskazanego przez Dyrektora. Dokonując oceny powyższych okoliczności w świetle art.7§l, art.8 ust.l oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn. zm.), jak też art.17 ust.2 Karty Nauczyciela, organ odwoławczy uznał, iż W. J. przebywa w W. w związku z wykonywaną pracą a jego zachowanie nie nosi cech zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nie zachodzą zatem podstawy do jego wymeldowania. Skargę na powyższą decyzję złożył Zakład P. w L., zwany dalej "skarżącym" lub "Zakładem", podnosząc, co następuje. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły błędne ustalenia Wojewody (...), iż pan W. J. zamierza powrócić do pracy w Zakładzie i ponownie zamieszkać w miejscu pobytu stałego, a lokal w W. traktuje wyłącznie jako miejsce pobytu czasowego związanego z wykonywaniem pracy w tym mieście. Ustalenia te oparto wyłącznie o deklaracje W. J., nie zaś w oparciu o obiektywne fakty. W ocenie skarżącego rozstrzygające w sprawie winno być to, iż przeszedłszy do pracy w Ministerstwie (...) i wyprowadziwszy się z lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały, W. J. zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy, pozostawiając go w stanie wolnym i nie wykazując nim odtąd, tj. od 13 laty żadnego zainteresowania. W. J. nie tylko, iż nie przejawiał żadnej wyraźnej woli powrotu do przedmiotowego lokalu, to, mając na uwadze okoliczności sprawy, uznać należy, iż takiej możliwości realnie nie przewidywał. Łącząca W. J. umowa najmu lokalu dawno uległa rozwiązaniu, a tytuł prawny do zajmowania lokalu przysługuje innym osobom. W. J. nie mógłby zatem zrealizować swojego zamiaru powrotu do tego konkretnego lokalu. Ustawowe zagwarantowanie W. J. powrotu do pracy w Zakładzie po zakończeniu urlopu bezpłatnego nie jest równoznaczne z prawem powrotu do zajmowanego przed udzieleniem urlopu lokalu. Obecna sytuacja tworzy fikcję, albowiem W. J. kilkanaście lat temu zerwał wszelkie związki z lokalem, nadal jest nim zameldowany na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody (...) na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r" Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o dowodach osobistych i ewidencji ludności (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą meldunkową", organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. poprzedniej decyzji odwoławczej Wojewody (...) organ ten miał obowiązek powtórnej oceny stanu faktycznego pod kątem spełnienia się w sprawie przesłanek zobowiązujących organ meldunkowy do wydania decyzji, 0 której mowa w art.15 ust.2 ustawy. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, iż opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. akt V SA 252/99, publ. w LEX nr 49952 oraz z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454) pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c). Wychodząc z powyższego założenia należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd. W ocenie Sądu funkcji takiej nie spełnia w odniesieniu do W. J. lokal nr (...) położony przy ulicy (...) (obecnie ul. (...)) w L.. W świetle materiału dowodowego sprawy nie ulega wątpliwości, iż od 1 stycznia 1995 r. W. J. nie mieszka w miejscu stałego pobytu, co wiąże się z przeprowadzeniem się przez niego do W. w związku z zatrudnieniem podjętym w tym mieście. Zgodnie z art.9 ust.2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W świetle kilkunastoletniej nieobecności W. J. w lokalu stanowiącym miejsce stałego pobytu nie można uznać, aby zameldowanie go w tym lokalu odzwierciedlało stan rzeczywisty, tj. aby zasadnie potwierdzało, iż W. J. w lokalu tym przebywa. Sytuację tę należy zakwalifikować jako utrzymywanie fikcji meldunkowej. W ocenie Sądu na to, czy skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy meldunkowej czy też nie, nie ma wpływu okoliczność, iż skarżącemu udzielono urlopu bezpłatnego trybie wskazanym w art.17 ust.2 Karty Nauczyciela, w związku z czym ma on prawo powrócić do pracy w Zakładzie. Rację należy przyznać skarżącemu, iż brak jest podstaw prawnych aby kwestie te ze sobą wiązać. W związku z powyższym uznać należy, iż organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy, przyjmując, iż W. J. nie opuścił miejsca stałego pobytu. W konsekwencji powyższego organ naruszył przepis art.15 ust.2 ustawy meldunkowej, nie orzekając o wymeldowaniu W. J. w sytuacji, w której ustawowe przesłanki do dokonania takiego wymeldowania wystąpiły. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.l45§l pkt 1 lit.a p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło