II FSK 1070/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 548/07 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNINIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt III SA 2379/03. 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wyrokiem z 12 października 2004 r., sygn. akt III SA 2379/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2003 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 19 lutego 2007 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, uchylenie przedmiotowego wyroku i rozpatrzenie merytoryczne sprawy. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 273 § 1 pkt 2, § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a). Podniósł, że o podstawach wznowienia dowiedział się w dniu 20 listopada 2006 r. po rozpatrzeniu jego spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślił, że przedmiotowy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstw wskutek kłamliwych, niezgodnych z prawdą, niezgodnych i sprzecznych z prawem, niezgodnych i sprzecznych z rzeczywistym prawdziwym stanem faktycznym okoliczności sprawy informacji pochodzących od strony skarżonej Ministra Finansów i tym samym wyłudzenie poświadczeń nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne. Sąd wyjaśnił, że na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia jeżeli prawomocne orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Stosownie do art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W ocenie Sądu w złożonej skardze Z. P. powołując powyższe przepisy nie wykazał istnienia przesłanek określonych w cytowanym art. 274 p.p.s.a. Fakt popełnienia przestępstwa musi zostać ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Skarżący nie poparł żadnym dowodem zarzutu "uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa", nie wskazał wyroku, nie przytoczył również okoliczności uniemożliwiających wszczęcie postępowania karnego lub powodujących jego umorzenie z innych powodów niż brak dowodów. Odnośnie podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd zwrócił uwagę, iż w przepisie tym mowa o "wykryciu" okoliczności faktycznych lub dowodu oznacza, że chodzi wyłącznie o te okoliczności lub dowody, które istniały już w poprzednim postępowaniu, ale nie weszły w skład podstawy faktycznej wyrokowania. Ponadto Sąd wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma bowiem na celu, jeśli chodzi o rozważaną podstawę wznowienia, zapewnienie - z zastrzeżeniem spełnienia innych przesłanek dopuszczalności - możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które - obiektywnie rzecz biorąc - istniały już w chwili wyrokowania (zamknięcia rozprawy), ale z których zainteresowana strona nie mogła skorzystać. Sąd nie dopatrzył się w skardze żadnej innej ustawowej podstawy wznowienia postępowania, w konsekwencji uprawdopodobnienie dochowania terminu do wniesienia skargi pozostaje bez znaczenia. Reasumując, stwierdził, że sam fakt przywołania przepisów określających przesłanki wznowienia nie wystarcza do wznowienia postępowania, jeżeli już z samego sformułowania skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W myśl postanowień art. 280 § 1 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. 3. W skardze kasacyjnej Z. P. zaskarżył w całości przedmiotowe postanowienie, któremu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 2, art. 32 ust. 1-2, art. 45 ust.1, art. 77 ust. 2, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 184, art. 217 w związku z art. 7, art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przez odmowę i zaniechanie zastosowania, uwzględnienia, nieprzestrzeganie, nierespektowanie przez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i pozbawienie skarżącego prawa do sądu administracyjnego, prawa i wolności do sądowej ochrony prawnej: naruszonego prawa, porządku prawnego, pewności prawnej, bezpieczeństwa obrotu prawnego, praw człowieka skarżącego przed stosowaniem wymuszającej samowoli podatkowej i administracyjnej bez podstawy prawnej i nierówne traktowanie skarżącego wobec prawa stosując dyskryminację społeczną, pozbawienie skarżącego prawa i wolności do rzetelnego jawnego rozpatrzenia oprawy administracyjnej przez bezstronny i niezawisły sąd administracyjny, z pozbawieniem skarżącego prawa do możności dochodzenia swych praw i ochrony prawnej przed sądem administracyjnym naruszone przez odmowę i zaniechanie dokonania kontroli sądowej działalności wykonywania administracji publicznej w zgodności z prawem i odmowę sprawowania wymiaru sprawiedliwości wskazując na sprzeniewierzenie się niezawisłości sędziowskiej; - art.3 § 1, art. 10, art. 141 § 4, art. 273 § 1 pkt. 2, § 2, art. 274, art. 275, art. 279, art. 280 § 1-2 w związku z art. 277, art. 281, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez odmowę i zaniechanie zastosowania, nieuwzględnienie, nieprzestrzeganie, nierespektowanie, błędną, niewłaściwą interpretację, nadinterpretację, błędne niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne odrzucanie uzasadnionej skargi skarżącego o wznowienie postępowania sądowego i pozbawienie skarżącego prawa do sądu administracyjnego, pozbawienie skarżącego prawa do sądowej ochrony prawnej: porządku prawnego, pewności prawnej, bezpieczeństwa obrotu prawnego, praw człowieka przed samowolą administracyjną i podatkową prowadzoną z urzędu bez podstawy prawnej. Naruszone przez odmowę i zaniechanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i dokonania sądowej kontroli wykonywania działalności administracji publicznej, podatkowej pod względem zgodności z prawem przez naruszenie zasad bezstronności i jawności wskazującej na sprzeniewierzenie się niezawisłości sędziowskiej. Naruszone przez błędne, bezpodstawne, nieuzasadnione połączenie dwu różnych odrębnych podstaw wznowienia postępowania sądowego z art. 273 § 1 pkt 2 i art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wmówienie skarżącemu, że tworzą one całość. Pomimo, że skarżący w treści skargi o wznowienie postępowania sądowego nie powołał się w ogóle na ustawową podstawę wznowienia z art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonując przy tym błędnego i niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonego niniejszą skargą postanowienia sądowego, z bezpodstawną odmową rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego i jej odrzucenie jako wniesionej w ustawowym terminie, opartej o ustawowe podstawy wznowienia postępowania sądowego. Z rażącym naruszeniem norm prawnych przepisów prawa materialnego postępowania sądowego art.1 § 1-2, art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez odmowę i zaniechanie zastosowanie i odmowę i zaniechanie ustalenia momentu powstania, zaistnienia w obrocie prawnym zdarzania prawnego powodującego przekształcenie mającego powstać z mocy prawa zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w obowiązek podatkowy ze stosunku prawnoadministracyjnego z ubezpieczeń społecznych od 1992 r. w tym za 1992-1999 r. i do 2007 r. włącznie od 1986 r., odmawiając wykonania tym samym ustawowych obowiązków i konstytucyjnych obowiązków sprawowania wymiaru sprawiedliwości i dokonania sądowej kontroli wykonywania dzielności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w zakresie podatku od osób fizycznych. 4. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 5. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, czego w sprawie niniejszej nie stwierdzono. Taki zakres uprawnień Sądu stanowi o sformalizowanym charakterze postępowania kasacyjnego i oznacza, po pierwsze - związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej określonymi w skardze, po drugie - pozbawia ten Sąd możliwości dokonania w sprawie samodzielnych ustaleń w zakresie skargą kasacyjną nieobjętym. Omówiona regulacja prawna powoduje, że zasadniczym zadaniem dla osoby opracowującej tę skargę jest sporządzenie tego pisma zgodnie z wymogami formalnymi przewidzianymi dla skargi kasacyjnej w art. 176 cytowanej ustawy, a także prawidłowe sformułowanie zarzutów i ich uzasadnienie. Przypomnienie tych ogólnych zasad postępowania kasacyjnego wydaje się być konieczne, gdy się weźmie pod uwagę zarzuty kasacyjne w rozpoznawanej sprawie i ich uzasadnienie. Przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne: - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Formułując powyższy zarzut należy wskazać, jak powinna brzmieć właściwa interpretacja przepisu lub jego zastosowanie; - naruszenie przepisu postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt III SA 2379/03. Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały przez ustawodawcę wyliczone teksatywnie w art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. W tym postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Nie można też żądać wznowienia postępowania na podstawie przepisów Konstytucji RP, bez wykazania ustawowo określonych podstaw wznowienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 października 2000 r., sygn. III AO 32/00). Jak wynika z akt sprawy, Z. P. w złożonej przez siebie skardze o wznowienie postępowania jako podstawę wskazał art. 273 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. Według art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym (art. 274 cytowanej ustawy). Powyższy wyrok winien zostać dołączony do skargi o wznowienie postępowania. Wobec tego, że autor skargi kasacyjnej nie poparł zarzutu uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa - orzeczenie Sądu pierwszej instancji należy uznać za zgodne z prawem. Również trafnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił skarżącemu zasady wynikające z art. 273 § 2 p.p.s.a. a mianowicie co to znaczy "późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody należy podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia. Takiej analizy i takiego uzasadnienia w skardze kasacyjnej zabrakło. Wskazać nadto należy, że powołane przez autora skargi dowody i okoliczności są przez Z. P. przedstawiane od wielu lat i w rzeczywistości nie stanowią one "nowych dowodów i okoliczności". Wobec tego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał wskazaną przez Z. P. przesłankę z art. 273 § 2 p.p.s.a za chybioną. Powyższe ustalenia i ocena uzasadniała odrzucenie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym, bowiem w trakcie badania wstępnego Sąd pierwszej instancji stwierdził brak ustawowej podstawy wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Reasumując, skarga kasacyjna oprócz żenującego poziomu nie zawiera uzasadnionych podstaw skutkujących uchybienia zaskarżonego postanowienia. 6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.