II OSK 1123/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 193/07 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, myśliwskiej i sportowej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym Wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...], którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z [...] o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że podstawą faktyczną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną (bojową, sportową i myśliwską) było ustalenie, że prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne m.in. o czyn z art. 286 § 1 k.k., dotyczący mienia o wartości 7 059 514 zł (łącznie 17 zarzutów), zaś podstawą prawną art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Przedstawiając skargę wniesioną przez skarżącego Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący zarzucał naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na ich niewłaściwej interpretacji i zastosowaniu. Według Sądu pierwszej instancji skarżący wywodził, że organy administracji, pomimo ciążącego na nich obowiązku, nie przeprowadziły szczegółowego postępowania, aby zbadać czy skarżący należy do grona osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy administracji, zdaniem skarżącego, nie podały też jakie okoliczności wskazują, że co do niego taka uzasadniona obawa istnieje. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wywodził, że sam fakt skazania nie jest wystarczający do cofnięcia pozwolenia na broń i konieczne jest wykazanie związku między czynem, za który posiadacz pozwolenia na broń był skazany, a jego cechami charakteru i dotychczasowym postępowaniem, który pozwalałby na zaistnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym podniósł, że w sprawie niniejszej nie został jeszcze skazany, a więc brak było podstaw do przyjęcia, że co do jego osoby zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wyjaśniając podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż nie jest sporne, że przeciwko skarżącemu w chwili wydawania decyzji przez organy administracji obu instancji, toczyło się postępowanie karne o popełnienie szeregu czynów stypizowanych w Kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów oraz prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Fakt ten, jak wskazał Sąd, znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach dokumentach w tym wyciągu z aktu oskarżenia skierowanego m.in. przeciwko skarżącemu przez Prokuraturę Rejonową w S. o popełnienie wyżej wymienionych przestępstw. Dalej Sąd, po przytoczeniu treści art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stwierdził, że uregulowanie zawarte w tych przepisach, zwłaszcza użycie słów "w szczególności", nie pozostawia wątpliwości, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do osób wymienionych po tych słowach istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W związku z tym, zdaniem Sądu, co do tych osób organ nie musi przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. W świetle tych wywodów, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, fakt, że wobec skarżącego prowadzono postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Prowadzenie w tej sytuacji dalszego postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynami, których popełnienie jest podstawą prowadzonego postępowania karnego a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, o co wnioskował skarżący, Sąd pierwszej instancji uznał za zbędne. Skargę kasacyjną, w której wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości, oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego, polegającego na niewłaściwej interpretacji i zastosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W szczególności wywiedziono, że niezasadnie przyjęto, iż w oparciu o te przepisy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca takie pozwolenie należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bez przeprowadzenia należytego postępowania w celu ustalenia czy rzeczywiście istnieje takowa obawa. Zdaniem skarżącego w stosunku do wszystkich osób, także wymienionych po słowach "w szczególności", powinno być przeprowadzone postępowanie w celu sprawdzenia czy uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z prawem istnieje. Przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu mogą być bowiem różne i trudno na jednej szali stawiać osobę która, jak wskazano, dokonała napadu z użyciem broni z osobą, która spowodowała nieumyślnie wypadek drogowy czy oskarżoną o kradzież butli gazowej z balkonu. Dlatego organy administracyjne w każdym przypadku powinny prowadzić postępowanie, aby ustalić czy istnieje uzasadniona obawa, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził szczegółowego postępowania, aby zbadać czy zarzucane skarżącemu czyny w postępowaniu karnym mają jakikolwiek związek z użyciem broni czy samym jej posiadaniem. Organy nie badały opinii miejscowej policji czy skarżący kiedykolwiek dopuścił się zachowań, które uzasadniały by przedmiotową obawę. W tej sytuacji, jak wywiedziono, organy nie mogą zasadnie stwierdzić, że takowa obawa istnieje. Podniesiono, że jest bezsporne, iż skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, lecz dopiero toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu. Zdaniem skarżącego, w świetle zebranego przez organy Policji materiału dowodowego, ograniczonego jedynie do uzyskania informacji o prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w S. przeciwko skarżącemu postępowaniu przygotowawczym, brak było podstaw do przyjęcia, iż w stosunku do jego osoby istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Powzięcie "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego w sposób niebudzący wątpliwości zostanie ustalone, iż skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą broni użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W oparcie o te podstawy i ich uzasadnienie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego). Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna. Zarzut naruszenia prawa materialnego sprowadza się do tezy, że norma prawna wynikająca z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. nr 52 z 2004 r., poz. 525 ze zm.) stanowi, iż w przypadku osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu sam fakt prowadzenia takiego postępowania karnego nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń, lecz konieczne jest jeszcze wykazanie, że fakt ten wskazuje na istnienie uzasadnionej obawy, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń może użyć tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uzasadnieniem takiej wykładni miałoby być, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, niepozbawione racji stwierdzenie, że przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu są różne. Dalej podane przykłady świadczą o tym, iż autorowi skargi kasacyjnej chodzi o to, że w tym pojemnym zbiorze mogą się mieścić przestępstwa o różnym ciężarze. Jak powiedziono, takie spojrzenie na wykładnię przepisów, które w rozpoznawanej sprawie zostały zastosowane, nie jest pozbawione racji. NSA w wyroku z 31 marca 2008 r. w sprawie II OSK 316/07 przyjął bowiem, że wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rodzaje przestępstw muszą wiązać się ze wskazaną w początkowej części tego przepisu uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z kolei w innych orzeczeniach przyjmuje się (na przykład wyrok z 7 sierpnia 2008 r. w sprawie II OSK 926/07), że w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko mieniu lub w przypadku, gdy toczy się postępowanie o popełnienie takiego przestępstwa organy administracji mają obowiązek uznać, iż istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjmuje się, że to sam ustawodawca przesądził, iż osoba skazana za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu należy do grona osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń albo którym je się cofa, gdy zostało już wydane. W rozpoznawanej sprawie nie jest jednak konieczne rozstrzyganie, który ze wskazanych sposobów wykładni należy przyjąć. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przeciwko skarżącemu, toczy się postępowanie karne, w którym jest on podejrzany o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, w którym chodzi o mienie o wartości ponad 7 000 000 zł oraz że łącznie skarżącemu postawiono 17 zarzutów. Jak widać skarżącemu nie zarzucono popełnienia przestępstwa, żeby użyć przykładu zaczerpniętego z uzasadnienia skargi kasacyjnej, polegającego na kradzieży butli gazowej, lecz popełnienia szeregu przestępstw, w tym związanych ze szkodą o znacznej wartości. Z taką sytuacją wiąże się przede wszystkim zagrożenie wyższą karą, a co za tym idzie powstaje obawa, iż skarżący w toku postępowania karnego może użyć posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem już sam fakt, że toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie obejmujące tego rodzaju przestępstwo przeciwko mieniu oraz inne przestępstwa uzasadnia obawę, że skarżący może posiadaną broń użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd pierwszej instancji, wbrew temu, co zarzuca mu się w skardze kasacyjnej, nie naruszył zatem powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji, przez ich niewłaściwe zastosowanie. Trafnie przy istniejących faktycznych okolicznościach sprawy zaakceptował ich zastosowanie przez organy administracji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona podstaw i z tego powodu na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją.