II SA/Sz 6/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-03-22
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Mirosława Włodarczak-Siuda, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne w administracji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie zawiera klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, będącego następcą prawnym pierwotnego wierzyciela?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może wszcząć postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie został opatrzony klauzulą wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, będącego następcą prawnym pierwotnego wierzyciela. Brak takiego dokumentu oznacza niedopuszczalność egzekucji, a organ egzekucyjny powinien zwrócić tytuł wierzycielowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego na podstawie wyroku sądu. Po wcześniejszym umorzeniu postępowania z powodu niewykonalności, wierzyciel (następca prawny pierwotnego wierzyciela) złożył ponowny wniosek o wszczęcie egzekucji. Dłużnik podniósł zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwości lokalu zamiennego i przedawnienia. Organy administracyjne nie uwzględniły zarzutów, jednak WSA stwierdził nieważność ich postanowień. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy. WSA, związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżone postanowienia z powodu braku klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. K. kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w dniu [...] wyrokiem sygn. akt [...] w sprawie z powództwa Zakładu A przeciwko H. K. o eksmisję, nakazał pozwanemu H. K. aby opróżnił i wydał wraz z osobami, których prawa reprezentuje lokal mieszkalny, położony w [..] przy ulicy [...], a znajdujący się w [...] w [...]. Wyrok ten opatrzono klauzulą wykonalności w dniu [...].
W dniu [...] do Urzędu Miasta wpłynął wniosek Zakładów A. o wszczęcie egzekucji przeciwko H. K. o opróżnienie lokalu mieszkalnego.
Postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] umorzono postępowanie w sprawie egzekucji H. K. z lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] z uwagi na jego niewykonalność, bowiem zakład pracy nie wywiązał się z obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego H. K., zaś organ egzekucyjny nie posiadał wolnego lokalu.
W dniu [...] do Urzędu Miasta wpłynął wniosek wierzyciela [...] o eksmisję H. K. z przedmiotowego lokalu. Wierzyciel wskazał tytuł wykonawczy – wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...]oraz zamienny lokal mieszkalny położony w [...] przy ul [...]. We wniosku wierzyciel przedstawił się jako następca prawny Zakładów A.
W dniu [...] do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo H. K. stanowiące zarzuty dłużnika. Wskazał on, że w związku z wyznaczeniem na dzień [...] na godz. [...] w przedmiotowym lokalu czynności związanych z jego opróżnieniem i wydaniem wierzycielowi, "na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 kodeksu postępowania w sprawie egzekucji administracyjnej" zarzucił czynnościom wierzyciela brak wymagalności obowiązku stanowiącego podstawę czynności egzekucyjnych poprzez nie wskazanie dłużnikowi lokalu odpowiadającego warunkom określonym w art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego/ Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), przez co złożony wniosek o eksmisję jest niezasadny. Dłużnik wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. H. K. podał, że służy mu prawo do lokalu zamiennego, zaś wierzyciel wskazał mu lokal, którego nie jest właścicielem i zaproponował mu umowę najmu tegoż mieszkania lub też spłatę w ratach za rezygnację przez dłużnika z lokalu zamiennego. Na powyższe dłużnik nie wyraził zgody, gdyż zaproponowany lokal składa się [...] pokoi, aneksu kuchennego, łazienki i przedpokoju o łącznej powierzchni użytkowej [...], zaś lokal przez niego zajmowany ma [...] pokoje, kuchnię i łazienkę o powierzchni łącznej [...] i zameldowanych jest w nim [...] osób. Zdaniem dłużnika lokal zamienny nie spełnia definicji lokalu zamiennego zgodnie ze wskazaną powyżej ustawą.
Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta poinformował Spółkę A że "do Urzędu Miasta wpłynęło odwołanie H. K. od wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Z odwołania wynika, że H. K. zaproponowane zostało jako lokal zamienny mieszkanie położone przy ul.[...], którego właścicielem jest M. L. i są w nim zameldowane [...] osoby tj. M. L. i M. L.. W związku z ujawnieniem przez H. K. okoliczności, o których organ egzekucyjny nie został wcześniej poinformowany wstrzymuje się z eksmisją do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] do czasu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego."
W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu [...] do organu egzekucyjnego wierzyciel złożył na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji swoje stanowisko w sprawie zgłoszonych przez dłużnika zarzutów. Podał, iż zarzuty są niedopuszczalne i nie wywołują skutku w postaci niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym ze względów takich, że :
- wskazany lokal zamienny spełnia wszelkie wymogi i warunki techniczne przewidziane prawem;
- brak jest przepisu, który nakazywałby zobowiązanemu do dostarczenia lokalu zamiennego, co do którego musi posiadać prawo własności;
- do skutecznego zawarcia umowy najmu nie jest koniecznym, aby wynajmujący był właścicielem rzeczy;
- wierzyciel zawarł umowę najmu lokalu z M. L. z prawem do jego podnajęcia; umowa najmu z H. K. zawarta byłaby na czas nieokreślony;
-bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest kwestia zameldowania w lokalu zamiennym jego właścicieli, gdyż obowiązek meldunkowy nie powoduje żadnych bezpośrednich skutków lokalowych, zaś H. K. zostanie zameldowany w tym lokalu.
W dniu [...] do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo H. K., złożone na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dłużnik zgłosił w nim zarzut przedawnienia obowiązku polegającego na opróżnieniu przedmiotowego lokalu. Jego zdaniem roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniło się z upływem lat dziesięciu, bowiem przedmiot roszczenia "mieszkanie zakładowe" czy też "lokal mieszkalny", mimo jego wyodrębnienia nie jest nieruchomością.
Prezydent Miasta w dniu [...] postanowieniem nr [...] na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm./ po rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego H. K. w sprawie postępowania egzekucyjnego o eksmisję, nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że na wniosek Spółka A. toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące opróżnienia lokalu położonego w [...] przy ul. [...] przez H. K.. Organ egzekucyjny przyjął, że H. K. zgłosił zarzuty z art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów wziąwszy pod uwagę, iż wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca, na podstawie art. 34 § 1 w/w ustawy, Prezydent Miasta nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów.
H, K. złożył zażalenie od powyższego postanowienia i wniósł o jego zmianę i uwzględnienie jego zarzutów. Wskazał, że zgłosił zarzuty a najważniejszy z nich jest zarzut przedawnienia. Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się z upływem lat dziesięciu. Orzeczenie sądu dotyczyło eksmisji z lokalu mieszkalnego zakładowego, dlatego też nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące nieruchomości i nie można skutecznie egzekwować przedawnionego roszczenia. Ponadto podniósł, że lokal zamienny nie spełnia wymogów dla tego rodzaju lokali z przyczyn wskazanych w zgłoszonych zarzutach. Ponadto w lokalu tym zameldowani są jego właściciele a wierzyciel nie przedstawił mu ich zgody na wynajem lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, art. 29, 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm./ po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 29 § 1 zdanie drugie ustawy. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tym samym nieistnienie obowiązku stwierdzić może jedynie wierzyciel. W niniejszej sprawie wierzyciel stwierdził, że obowiązek istnieje i powinien być egzekwowany. Zdaniem Kolegium, organ egzekucyjny trafnie uznał ten zarzut za chybiony.
Organ II instancji wskazał, że podstawą zarzutu z art. 33 w/w ustawy może być :
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzut sprowadzający się do stwierdzenia, że zaproponowany dłużnikowi lokal nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach ustawy o ochronie praw lokatorów nie mieści się w treści art. 33 w/w ustawy.
Ponadto Kolegium podało, iż zgodnie z art. 34 § 1 w/w ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym- także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny uzyskał od wierzyciela wiążące stanowisko w tym zakresie.
H. K. złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał zarzuty co do niespełnienia przez lokal zamienny odpowiednich warunków co do jego wielkości, braku tytułu własności wierzyciela do tego lokalu oraz faktu zameldowania w nim właścicieli. Wskazał zarzut przedawnienia obowiązku opróżnienia lokalu z przyczyn podniesionych w zażaleniu. Uzasadniony jest też zarzut z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem w tytule wykonawczym wpisano błędne oznaczenie wierzyciela, którym być może jedynie Spółka B. w [...], a nie uwidoczniono tego w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentacje jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2006r. sygn. akt II SA/ Sz 669/05, po rozpoznaniu skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta z [...] nr [...] oraz iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Orzekł również o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego .
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Prezydent postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które jest ostateczne. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych, aby ponownie wszcząć egzekucję administracyjną, która została umorzona na mocy art. 59 § 1 pkt 5 w/w ustawy z powodu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jedynie art. 61 w/w ustawy przewiduje możliwość ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej po jej umorzeniu, lecz dotyczy on obowiązków o charakterze pieniężnym. Z tego powodu Sąd stwierdził nieważność postanowień organów administracyjnych obu instancji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Spółka A. opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegającą na przyjęciu, że regulacja przepisu dotyczącego możliwości wszczęcia ponownej egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnych wyklucza możliwość ponownego wszczęcia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Spółka wskazała, że w dacie umorzenia egzekucja była niewykonalna, ponieważ wierzyciel nie dysponował lokalem zamiennym, natomiast w dacie wniesienia ponownego wniosku o eksmisję egzekucja mogła być wykonana do wskazanego przez wierzyciela lokalu zastępczego. Brak możliwości wszczęcia ponownego postępowania egzekucyjnego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, w sytuacji zmiany okoliczności prowadziłby do niemożności wyegzekwowania nakazu wynikającego z prawomocnego wyroku i niczym nie uzasadnionej ochrony dłużnika.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 804/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od H. K. na rzecz Spółki A.
Sąd uznał zarzut skargi kasacyjnej, naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za zasadny. Wskazał, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia, że art. 61 w/w ustawy stanowi jedyny przypadek dotyczący możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, gdy stanie się ona dopuszczalna, jest błędna. Powyższy przepis reguluje tylko i wyłącznie możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych, które wcześniej zostało umorzone z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W rezultacie ten przepis nie może być odnoszony do umorzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ ta nie może zostać umorzona z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w/w ustawy. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 w/w ustawy, zalicza się do nich przyczyny stałe i przemijające. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem tego postępowania. Nie można mu przypisywać waloru res iudicata, ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym / art. 29 w/w ustawy/.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie poglądu sądu I instancji pozbawiałoby de facto wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych. Możliwość wznowienia postępowania egzekucyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem o jego umorzeniu ograniczona jest do postanowień /decyzji/ wadliwych, co wyklucza możliwość ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej, jeżeli postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego byłoby niewadliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartą w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r.
Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej wymienionych.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwaną dalej w skrócie "upea", egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego- bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Na mocy art. 4 upea do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a upea, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
W myśl art. 34 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego / Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm./, wydane i niewykonane przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 10 lipca 2001r. prawomocne orzeczenia sądowe oraz ostateczne decyzje administracyjne w sprawach opróżniania lokali podlegających przepisom ustawy, o której mowa w art. 31, są wykonywane przez organy gminy w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie obowiązek o charakterze niepieniężnym w postaci opróżnienia przedmiotowego lokalu przez H. K. wynikający z prawomocnego orzeczenia sądowego podlega egzekucji administracyjnej.
Wcześniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodów jego niewykonalności nie pozbawia wierzyciela możliwości ponownego złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej w wyniku zmiany okoliczności faktycznych.
Zgodnie z art. 29 § 1 upea , organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 upea organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie / art. 29 § 2 w/w ustawy/.
Powyższe oznacza, że na organie egzekucyjnym przed wszczęciem egzekucji administracyjnej spoczywa obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz czy tytuł wykonawczy spełnia przesłanki wymienione w art. 27 § 1 i 2 upea.
W niniejszej sprawie organ nie dostrzegł, że tytuł wykonawczy jakim jest wyrok sądowy zaopatrzony w klauzulę wykonalności zawiera oznaczenie wierzyciela jako Zakłady A., zaś z wnioskiem z dnia 3 listopada 2004r. o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej wystąpiły Spółka a. powołując się w nim na następstwo prawne po w/w Zakładach A., lecz nie wykazały tego żadnymi dokumentami.
Ponieważ tytuł wykonawczy pochodzi od sądu należy mieć na względzie przepis art. 788 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który mówi, że jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
W niniejszej sprawie doszło po powstaniu tytułu egzekucyjnego /po wydaniu orzeczenia sądowego/ do przejścia uprawnień wierzyciela na inną osobę prawną, co powoduje konieczność uzyskania przez nowego wierzyciela klauzuli wykonalności na jego rzecz.
Powyższe oznacza, że do wniosku o wszczęcie egzekucji w niniejszej sprawie winien być dołączony wyrok sądowy z klauzulą wykonalności na rzecz Spółki A. złożony wraz z upomnieniem, o którym mowa w art. 27 § 3 upea . Dopiero taki tytuł wykonawczy może być podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji przez organ egzekucyjny.
Skutkiem braku któregokolwiek z elementów wskazanych w art. 27 §1 i 2 upea jest niedopuszczalność egzekucji. Zgodnie z art. 29 § 2 upea, organ egzekucyjny winien w takiej sytuacji zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi, zaś wierzycielowi po uprawomocnieniu się postanowienia organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego służyć będzie prawo do złożenia ponownego wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego po uzyskaniu klauzuli wykonalności orzeczenia sądowego na swoją rzecz.
Stwierdzenie przez Sąd powyższego uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy czynni bezzasadnym merytoryczną ocenę zaskarżonego postanowienia, bowiem rozstrzyganie o zasadności czy też niezasadności zarzutów zgłoszonych w toku egzekucji administracyjnej przez dłużnika może mieć miejsce jedynie gdy egzekucja administracyjna jest prawnie możliwa, a w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie powinien podjąć żadnej czynności egzekucyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ egzekucyjny winien kierować się wskazaniami Sądu zawartymi powyżej.
Zwrócić uwagę należy, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o tytuł wykonawczy pochodzący od sądu i organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednio / w tym m.in. art. 26, 29, 32, 33, 34 / oraz pouczyć strony o terminie i sposobie wniesienia służących im środkach zaskarżenia, w tym dłużnika o prawie do złożenia zarzutów / art. 32 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 upea /, bowiem tytuł wykonawczy nie pochodzi od organu administracyjnego i w jego treści takie pouczenie nie jest zawarte / por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, do art. 32, str. 125/.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 tej ustawy.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło