II FZ 603/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 277/05 w zakresie odrzucenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za lata 2000-2004 oraz I i II raty za 2005 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 277/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że w świetle art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowego, aż do jego prawomocnego zakończenia wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Sąd wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 marca 2007 r. odrzucił skargę K. M. Orzeczenie to - kończące postępowanie w sprawie - jest prawomocne od dnia 26 kwietnia 2007 r. (por. karta nr 194 akt sądowych). Natomiast skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w dniu 28 czerwca 2007 r. (por. karta nr 237 akt sądowych). W związku z tym Sąd stwierdził, iż postanowienie kończące postępowanie stało się prawomocne przed dniem złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał przedmiotowy wniosek za niedopuszczalny w świetle w/w przepisu ustawy procesowej i orzekł o jego odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie wskazując, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone, a do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy niezbędne są akta sądowe sprawy, w której jego wniosek w tym zakresie uwzględniono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. A contrario wniosek taki nie może być złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, co wydaje się być oczywiste, gdyż w sprawie prawomocnie zakończonej bezprzedmiotowe byłoby rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie oznacza bowiem, iż dana sprawa została ostatecznie zakończona i skarżący nie może już w niej dochodzić swoich roszczeń. Innymi słowy nie może już kwestionować rozstrzygnięcia organów administracji publicznej na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego (prawomocność materialna). Prawomocność orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wyklucza również możliwość jego zaskarżenia w zwyczajnym trybie odwoławczym (skarga kasacyjna, zażalenie) - prawomocność formalna (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Okoliczność uprawomocnienia się w niniejszej sprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. postanowienia Sądu wojewódzkiego odrzucającego skargę strony nie jest - wbrew twierdzeniu żalącego się - wątpliwa. W związku z tym złożenie przedmiotowego wniosku w dniu 28 czerwca 2007 r. (tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania) musiało skutkować jego odrzuceniem, z uwagi na jego niedopuszczalność. O oddaleniu zażalenia w świetle powołanych okoliczności Sąd kasacyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.