II FSK 1034/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (spr.), Sędzia NSA: Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4295/06 w sprawie ze skargi P. K. P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 30 października 2006 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej Spółka), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W-S. z dnia 9 marca 2006 r., o odmowie uwzględnienia zarzutów i umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy K. (dalej Wójt), obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2002, 2003 i 2004 - w łącznej kwocie należności głównej 298.820,30 zł. Powyższe tytuły wykonawcze wraz z wnioskami o wszczęcie egzekucji przesłano Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego W.-S. Pismem z dnia 30 czerwca 2005 r, zobowiązany wniósł, na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2000 r., Nr 229, poz.1954 ze zm. dalej u.p.e.a), zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że Spółka jest podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 106 poz. 489 ze zm.), a organem właściwym do prowadzenia wobec Spółki egzekucji należności pieniężnych jest od 1 stycznia 2004 r. naczelnik urzędu skarbowego utworzonego dla obsługi tzw. "dużych podatników". W związku z tym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego W.-S. nie jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji wobec niej. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2005 r. Wójt nie uwzględnił zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. W ocenie wierzyciela w sytuacji, gdy egzekucja jest prowadzona na rzecz obcego wierzyciela, organem egzekucyjnym właściwym miejscowo jest naczelnik urzędu skarbowego, w którego terytorialnym zasięgu działania położona jest siedziba zobowiązanego. Podniósł, że naczelnicy tzw. dużych urzędów są uprawnieni do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tylko do tych należności pieniężnych, do których poboru są właściwi, a egzekucję na rzecz obcych wierzycieli prowadzą wyłącznie w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji. Ponadto stwierdził, że nieuzasadnione są twierdzenia zobowiązanego dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ponieważ do dochodzonych należności stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej jako pierwszeństwo zaspokojenia przed należnościami określonymi w art. 115 § 1 pkt 5 i 6 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia 10 października 2005 r. po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego, uchyliło w części postanowienie Wójta i uznało za zasadny zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka należy do grupy tzw. dużych podatników, dla obsługi, których jest właściwy wyspecjalizowany urząd skarbowy i wskazano § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209 poz. 2027 ze zm.). Odnośnie zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ drugiej instancji uznał go za bezzasadny. Organ egzekucyjny - Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego W. S., postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r., nie uwzględnił zarzutów i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano art. 22 § 2 u.p.e.a., powołano także ustawę z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Stwierdzono, że właściwym dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego należności na rzecz obcego wierzyciela był Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego W-S, a od 1 stycznia 2006 r. jest nim Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego W. S. Na powyższe postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W.-S. Spółka wniosła zażalenie, powołując się na argumenty podniesione w piśmie z dnia 30 czerwca 2005 r., dotyczące braku właściwości Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W.-S. (a od dnia 1 stycznia 2006 r. Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W.-S.) do prowadzenia egzekucji wobec niej. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów art. 124 § 2 w związku żart. 107 § 1 i § 3 kpa. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpoznaniu zażalenia wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 października 2006 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych wynika, iż urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9b powołanej ustawy, tzw.: dużych podatników. Są one również uprawnione do wszczęcia i prowadzenia egzekucji należności pieniężnych przysługujących od tych podatników, a więc do poboru których są właściwe. Mają one pełne uprawnienia organu egzekucyjnego, a zatem przy dochodzeniu należności mogą korzystać ze wszystkich środków egzekucyjnych wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano, że właściwość organu egzekucyjnego została określona zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Działania tego przepisu nie wyłącza ustawa o urzędach i izbach skarbowych w żadnym zakresie. Według postanowień art. 5 ust. 6 pkt 7 tej ustawy do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Odnosząc się do podniesionego w złożonym zażaleniu zarzutu naruszenia przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W. S. przepisów art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 124 § 2 kpa organ odwoławczy stwierdził, iż jest on bezzasadny, ponieważ postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, takie jak oznaczenie organu wydającego postanowienie, wskazanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także o orzeczenie, że organem egzekucyjnym, właściwym miejscowo dla niej, jako podmiotu wymienionego w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, jest Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 9 w związku z art. 22 § 2 u.p.e.a. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 5 ust. 6, ust. 9a i ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, a także § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Zarzuciła również naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez niezawarcie w zaskarżanym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zdaniem Spółki organy nie wskazały przepisu prawa, z którego wynika, iż naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku nr 2 do powołanego rozporządzenia są uprawnieni do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tylko należności pieniężnych do poboru których są oni właściwi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r., sygn.akt.III SA/Wa 4295/06, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W.-S. z dnia 9 marca 2006 r. oraz stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane. Sąd wskazał, że bezspornym jest, że zobowiązana Spółka jest podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, a więc w stosunku do niej wyłączona jest właściwość miejscowa Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W.-S. (poprzednio Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W.-S.), a właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji wobec Spółki jest Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W., wymieniony w załączniku nr 2 do powołanego rozporządzenia. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm. dalej p.p.s.a.) Wymienionemu wyżej wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj" art, 22 § 1 i 2 u.p.e.a. w związku z art. 5 ust., 6, 9a, 9b, 9c ustawy z dnia 21 czerwca 1996 i o urzędach i izbach skarbowych (Dz, U. Nr 106, poz, 489 z późn. zm.) oraz § 1, 2, 3, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię. Wszystkie wyżej wymienione naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zasadniczym obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną, tak jak każdego innego podmiotu występującego ze środkiem zaskarżenia w jakimkolwiek postępowaniu, jest sformułowanie jasnego zarzutu oraz opatrzenie go zrozumiałą, respektującą zasady logiki, argumentacją. Określony w art. 176 p.p.s.a. obowiązek uzasadnienia podstaw kasacyjnych obejmuje m. in. tak rozumiane wymagania dotyczące wyjaśnienia na czym polega zarzucane naruszenie prawa i jakie względy przemawiają za stanowiskiem zaprezentowanym przez wnoszącego środek odwoławczy. Analiza skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. dowodzi, że nie spełnia ona wymagań, o których mowa. Trzy pierwsze strony uzasadnienia tejże skargi poświęcone są opisowi stanowiska zajętego przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Na ostatniej natomiast stronie skargi kasacyjnej, w kilku zdaniach próbowano wykazać naruszenie prawa, odwołując się ogólnie do celu powołania tzw. "dużych urzędów skarbowych". Problem w tym, iż najpierw przedstawiono tam tezę, że "w zakresie poboru podatków, do których są uprawnione tzw. «duże» urzędy skarbowe są one uprawnione do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a na rzecz obcych wierzycieli w przypadku zbiegu egzekucji", a następnie zanegowano ją stwierdzając: "dokonując interpretacji w/w przepisów nie można ograniczyć się tylko do ich wykładni gramatycznej, a pominąć wykładnię celowościową, zgodnie z którą nie można uznać, aby ustawodawca zmieniając przepisy obciążył tzw. duże urzędy skarbowe obowiązkiem prowadzenia również postępowań egzekucyjnych na rzecz obcych wierzycieli". Wobec niezrozumiałości tej argumentacji należy przyjąć, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, co – na mocy art. 184 p.p.s.a. – uzasadnia jej oddalenie.