II GSK 219/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Jan Grabowski Maria Myślińska (spr.) Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bk 72/06 w sprawie ze skargi A. K. S. na bezczynność Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. w przedmiocie postępowania wyjaśniającego wobec radcy prawnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II SAB/Bk 72/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę A. K. S. - dalej: skarżąca - na bezczynność Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. - dalej: OIRP w B. - w przedmiocie postępowania wyjaśniającego wobec radcy prawnego W. K., z następującym uzasadnieniem: A. K. S. skierowała do Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. w dniu [...] sierpnia 2006 r. wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego przeciwko radcy prawnemu W. K. w związku z popełnieniem przez niego przewinień dyscyplinarnych. Uchwałą z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. odmówiła wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W dniu [...] listopada 2006 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na bezczynność OIRP w B., wnosząc o zobowiązanie Rzecznika Dyscyplinarnego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec wskazanego wyżej radcy prawnego. W uzasadnieniu skargi A. K. S. podniosła, że wobec zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2006 r. o czynie radcy prawnego, noszącego znamiona przewinienia dyscyplinarnego, Rzecznik Dyscyplinarny zobowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające oraz powiadomić stronę o jego umorzeniu lub sporządzeniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wskazał, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ zwleka z podjęciem czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Sąd podkreślił zarazem, że dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na bezczynność uzależniona jest od tego, czy sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej (por. art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) i podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd podniósł, że postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 25/04, opubl. ONSA i WSA za 2005 r., Nr 6, poz. 113). W ocenie Sądu zgodnie z art. 622 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) sprawy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego. Z uwagi na powyższe okoliczności kontrola sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest wyłączona jako, że sprawa nie należy do właściwości tego sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej A. K. S. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji i zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskutek nietrafnego zastosowania, 2. art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 41 ust. 5 i art. 52 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) i § 24 oraz § 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 kwietnia 1984 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radców prawnych (Dz. U. Nr 27, poz. 139 ze zm.) - dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - wskutek nie uwzględnienia ich, 3. art. 68 ust. 4 ustawy o radcach prawnych - wskutek niezastosowania. Skarżąca wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Rzecznika Dyscyplinarnego OIRP w B. do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie czynu radcy prawnego W. K. i zakończenia go postanowieniem w ciągu miesiąca (§ 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości), 2. zasądzenie od OIRP w B. na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W ocenie autora skargi kasacyjnej bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego OIRP w B. polegająca na odmowie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zakończenia go postanowieniem - pozbawiła pokrzywdzoną należnych uprawnień albowiem odmówiono wykonania zadań określonych w art. 41 ust. 5 i art. 52 ust. 3 pkt 3 ustawy o radach prawnych. W ocenie skarżącej bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego - będącego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 1 ustawy o radach prawnych i § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości winno podlegać kontroli z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej A. K. S. podniosła, że uchwała OIRP w B. z dnia [..] października 2006 r., nr [...] odmawiająca wszczęcia postępowania wyjaśniającego została podjęta bez uzasadnienia, wobec czego naruszono art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o radcach prawnych i § 3 regulaminu działalności organów samorządu radców prawnych. Zdaniem skarżącej, Rzecznik Dyscyplinarny OIRP w B. był zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie i zakończyć je postanowieniem o umorzeniu postępowania wyjaśniającego lub wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w sprawach określonych w punktach 1-4 w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na bezczynność uzależniona jest przede wszystkim od ustalenia, czy sprawa, której bezczynność dotyczy ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji sądu administracyjnego. Niniejsza sprawa powyższego warunku nie spełnia. Postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko w przypadku, gdy przepisy szczególne tak stanowią (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 25/04, opublikowane w ONSAiWSA za 2005 r., Nr 6, poz. 113). Sądową kontrolą objęte zostały niektóre orzeczenia dyscyplinarne wydawane w postępowaniach dyscyplinarnych w odniesieniu do niektórych kategorii podmiotów m.in. policjantów (art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), funkcjonariuszy celnych (art. 74 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. - O Służbie Celnej - Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Wskazać przy tym także należy, iż ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjanci, funkcjonariusze celni, a jednocześnie niektóre podmioty, m.in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. Powyższe wynika z faktu, iż ustawa o radcach prawnych nie przewiduje w swej treści skargi do sądu administracyjnego. Art. 622 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych w odniesieniu do orzeczeń dyscyplinarnych wobec radców prawnych wyraźnie stanowi, iż od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny stronom przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. Jest to jedyna droga zaskarżenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego po wyczerpaniu wewnątrzkorporacyjnego postępowania, które regulują przepisy rozdziału 6 cyt. ustawy o radcach prawnych. Niedopuszczalna jest zatem skarga na bezczynność organu, którego orzeczenia nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. W tych okolicznościach na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.