I SA/Wa 234/07

WyrokWSA w Warszawie2007-03-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił prawo do zasiłku rodzinnego, nie uwzględniając utraty dochodu przez wnioskodawczynię w roku poprzedzającym okres zasiłkowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo, nie uwzględniając w prawidłowy sposób utraty dochodu przez wnioskodawczynię. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Organy nie rozważyły tej okoliczności, co skutkowało wadliwością decyzji.
Stan faktyczny
E. P. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Organy odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe ustalone na podstawie dochodów z roku 2005. Skarżąca zarzuciła, że w jej sytuacji dochód z 2005 r. powinien być uznany za utracony z uwagi na utratę zatrudnienia w sierpniu 2005 r. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W. i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania E. P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. P. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że E. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w dniu [...] lipca 2006 r., a dokumenty dotyczące dochodów obejmują dochody uzyskane w roku 2005. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w art. 5 ust. 1 i 2 stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym, zasiłek rodzinny nie przysługuje. Organ stwierdził, że E. P. w odwołaniu wskazała dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę, który wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego o kwotę najniższego zasiłku, jednakże art. 5 ust. 3 ustawy wyraźnie, zdaniem organu, wskazuje "dochód rodziny" a nie dochód na osobę w rodzinie. Natomiast miesięczny dochód rodziny E. P. stanowi kwotę [...] zł i o [...] zł przekracza kryterium dochodowe przypadające na wszystkie osoby w rodzinie (2x [...]= [...] zł). Zdaniem organu drugiej instancji, dochód na osobę w rodzinie obliczony został prawidłowo, a z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanych dnia [...] lipca 2006 r. świadczeń rodzinnych. Skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. P., twierdząc, że od dnia [...] sierpnia 2005 r. pozostaje bez pracy, jest samotną matką i ma na utrzymaniu uczącego się syna. Skarżąca zarzuciła, że w jej sytuacji wzięcie pod uwagę zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodzie za rok 2005 nie jest zasadne, ponieważ zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochód ten uznaje się za utracony. Skarżąca podła również, że żadne z czynników dochodowych wymienionych w pkt 24 tego artykuły nie wystąpiły. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rzecz K. P. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówił przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. P., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymało w mocy tę decyzję. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a dochodem utraconym jest utrata dochodu spowodowana m. in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ administracji stwierdził, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w dniu [...] lipca 2006 r., a dokumenty dotyczące dochodów obejmują dochody uzyskane w roku 2005, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca utraciła pracę w sierpniu 2005 r., a zatem, dla prawidłowego ustalenia, czy zasiłek rodzinny przysługuje czy nie przysługuje, należało wziąć pod uwagę zarówno dochód rodziny za 2005 r., jak również dochód utracony w 2005 r. i o dochód utracony pomniejszyć dochód rodziny. Z definicji dochodu rodziny zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., wynika, że dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Oznacza to, że aby obliczyć prawidłowo dochód rodziny, należy najpierw zsumować dochody członków rodziny z kolejnych miesięcy poprzedzającego roku kalendarzowego, a następnie tak uzyskaną sumę podzielić przez 12, i w taki sposób wyliczona kwota określa przeciętny miesięczny dochód członków rodziny. Utraconym dochodem, o który, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., należy pomniejszyć dochód rodziny, jest utrata dochodu spowodowana, m.in., utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W sytuacji skarżącej, utratą dochodu jest utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia w sierpniu 2005 r. Oznacza to, że w roku 2005 skarżąca pracowała niecałe 8 miesięcy, a utraciła dochód za kolejne prawie 4 miesiące, a zatem utratą dochodu jest ten dochód, który skarżąca otrzymałaby pracując przez kolejne miesiące do końca 2005 r. (rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy), a którego skarżąca już nie uzyskała, ponieważ w sierpniu utraciła pracę. Tych okoliczności żaden z organów orzekających w sprawie nie rozważył, czym naruszył art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jak również naruszył art. 7, 77 i 107 kpa, ponieważ nie rozważenie istotnych w sprawie okoliczności w zakresie prawa materialnego, spowodowało oczywistą wadliwość pod względem proceduralnym zaskarżonej, oraz poprzedzającej decyzji. Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło