VII SA/Wa 1327/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu wykonania rozbiórki skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., którą na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) odroczono do dnia [...] grudnia 2002 r. rozbiórkę budynku należącego do A. S. położonego na nieruchomości przy ul. P. [...] w W., orzeczonej decyzją burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. i nakazano użytkowanie budynku w celach mieszkalnych. Zdaniem organu względami społecznymi wymienionymi w art. 39 cytowanej ustawy jest fakt, iż budynek zaspokaja potrzeby mieszkaniowe inwestora, który mieszka w nim od 1992 r. i jego zły stan zdrowia, zaś do względów gospodarczych zaliczył dobry stan techniczny budynku oraz jego małe zużycie. W wyniku rozpatrzenia skargi A. P. na powyższą decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zdaniem Sądu skarżący A. P. posiadał interes prawny do zaskarżenia kontrolowanej decyzji, bowiem między nim, a inwestorem A. S. istniała współwłasność nieruchomości położonej w W. przy ul. P. [...], na której został zrealizowany budynek stanowiący przedmiot decyzji nakazującej rozbiórkę. W ocenie Sądu interes ten istnieje pomimo zniesienia współwłasności w toku postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem decyzja odraczająca nakaz rozbiórki rodzi w swej istocie skutki odwrotne od tych, które skarżący realizował w postępowaniu rozbiórkowym i tym samym wpływa ona na jego interes prawny. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż organy nie uzasadniły w sposób dostateczny okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie niniejszej art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., zaś zastosowany termin odroczenia wynoszący 20 lat w istocie przekreśla decyzję rozbiórkową i może prowadzić do poczucia nierówności obywateli wobec prawa. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny , Sąd I instancji, pomimo zmiany stanu prawnego, nie wskazał z jakiego przepisu prawa materialnego wywiódł interes prawny A. P. do popierani skargi, czym naruszył art. 50§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . Sąd II instancji podzielił także zarzut skargi kasacyjnej o wadliwości wykładni art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, bowiem przepis ten daje uprawnienie do ubiegania się o odroczenie wykonania rozbiórki, jedynie gdy orzeczona ona została w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Powołana norma prawna nie kwalifikuje wskazanych w niej "celów społecznych lub gospodarczych" jako szczególnie doniosłe i wyjątkowe, jak również nie określa górnego limitu czasowego dla okresu odroczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: W sprawie niniejszej kwestią podstawową i zasadniczą jest ustalenie czy skarżący A. P. posiada interes prawny w domaganiu się uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym czy posiada legitymację czynną upoważniającą do popierania skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa. Nie ulega wątpliwości, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak również w chwili wywiedzenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nieruchomość położona w W. przy ul. P. [...], stanowiąca działkę nr ew. [...] o pow. [...], na której inwestor wzniósł budynek objęty następnie decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].12.1998 r. nakazującą rozbiórkę, stanowiła współwłasność inwestora i skarżącego. W toku postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. (sygn. akt [...] ) zniósł współwłasność powyższej nieruchomości w wyniku, której powstała działka o nr [...] o pow. [...]m² stanowiąca własność A. S. oraz działka nr [...] o pow. [...] m² przyznana na własność A. i A. małżonkom P. Jak wynika z niekwestionowanych twierdzeń inwestora, jego budynek oddalony jest od granicy działki sąsiedniej o ponad 20m i w żaden sposób nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącego. Z bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i nauk doktryny, w sposób niewątpliwy wynika, iż istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną danego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Jak wyjaśnił to Sad Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r., sygn. akt III ARN 13/91 "interes prawny powinien być rozważony jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej ...". Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wykazać przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji upoważniał je do żądania stosownych czynności od organu administracyjnego. Do kategorii takiego właśnie interesu faktycznego, majątkowego należy zaliczyć podniesiony zarzut ewentualnego ubytku wartości nieruchomości skarżącego na skutek odroczenia terminu rozbiórki, na marginesie – niczym nie uprawdopodobnionego. W ocenie Sądu z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zniesieniu współwłasności nieruchomości przy ul. P. [...], A. P. utracił interes prawny w niniejszej sprawie, który do tej chwili zasadzał się w przepisach dotyczących współwłasności. Za całkowicie chybiony należy uznać wyrażony przez skarżącego pogląd, iż podstawę jego interesu prawnego stanowi art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Powołana norma dotyczy jedynie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, w którym ustawodawca, podobnie jak w art. 59 ust. 7 tejże ustawy, rygorystycznie ustalił krąg osób biorących udział w danym postępowaniu na prawach strony. Postępowanie w sprawie odroczenia terminu rozbiórki w trybie art. 39 ustawy z dnia 1974 r., nawet poprzez zastosowanie analogii, nie pozwala, w ocenie Sądu, na przyjęcie uregulowań zawartych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W sprawie niniejszej obowiązującą regułą ustalenia kręgu stron jest norma art. 28 kpa, która wymaga wskazania przepisu prawa materialnego, z którego dany podmiot swój interes prawny wywodzi. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę usytuowanie obiektu objętego nakazem rozbiórki, podstawą interesu prawnego skarżącego nie może być art. 140 kc, bowiem obiekt ten w żaden sposób nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki skarżącego, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę znaczną powierzchnię obu nieruchomości. Podstawą taką nie jest także powołany przez skarżącego przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę okoliczność, iż brak zabudowy na działce A. S. lub sąsiednich stanowiłby przeszkodę dla uzyskania przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w sytuacji braku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu. Reasumując w sprawie, w której przedmiotem jest badanie legalności decyzji o odroczeniu terminu rozbiórki, orzeczonej ostateczną decyzją administracyjną rozbiórki, z chwilą zniesienia współwłasności A. P. utracił przymiot strony i legitymację czynną do zwalczania zaskarżonej decyzji. Brak legitymacji czynnej jako przesłana materialnoprawna musi skutkować oddaleniem skargi i z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego, jak również treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2005 r., odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi stało się zbędne.