I OSK 258/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1739/05 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi A. J. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) oraz 39,60 zł (trzydzieści dziewięć i 60/100) podatku od towarów i usług – tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2006 r. odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie spełnił wymogu wynikającego z regulacji art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zgodnie, z którym skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia i złożył skargę na decyzję Szefa Służby Cywilnej, nie korzystając z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Taki środek prawny przysługiwał stronie skarżącej na podstawie art. 127 § 3 kpa oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Skoro skarżący nie wyczerpał przewidzianego prawem administracyjnego toku instancji, jego skarga jest niedopuszczalna w znaczeniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i jako taka podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. S., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie art. 52 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w postępowaniu w przedmiocie obsadzania wyższych stanowisk w służbie cywilnej oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz art. 9 kpa i w powiązaniu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że skutki błędnego pouczenia w decyzji administracyjnej obciążają stronę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że strona skarżąca wyczerpała przysługujące jej w przedmiotowej sprawie środki zaskarżenia na decyzję Szefa Służby Cywilnej poprzez wniesienie odwołania od poprzedzającej zaskarżoną decyzję uchwały Zespołu Konkursowego w sprawie wyniku konkursu z dnia 10 września 2001 r. [...]. Wskazano również, że w zaskarżonej decyzji zawarte zostało błędne pouczenie o możliwości wniesienia przez skarżącego powództwa do sądu powszechnego. Dlatego też bezpodstawne jest twierdzenie Sądu, że strona mogła wnieść środek odwoławczy do właściwego organu lub sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka w sytuacji, kiedy nie wiedziała jaki przysługuje jej właściwy środek odwoławczy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nieprawidłowe pouczenie strony o przysługujących jej możliwościach kwestionowania rozstrzygnięcia powoduje nieważność zaskarżonej decyzji. Z tych względów autor skargi kasacyjnej wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia, zdaniem Sądu I instancji, przysługującym od decyzji Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została na skutek rozpatrzenia odwołania od wyniku konkursu ustalonego uchwałą Zespołu Konkursowego z dnia 10 września 2001 r. Nr [...]. Mocą tej uchwały powołany przez Szefa Służby Cywilnej Zespół Konkursowy rozstrzygnął, który spośród kandydatów został wskazany jako najlepszy na wolne stanowisko urzędnicze w służbie cywilnej i może zostać zatrudniony jako dyrektor Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej. Stosownie do art. 45 ustawy o służbie cywilnej oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz. 1028 ze zm.), osoby uczestniczące w konkursie mogą kwestionować ustalony przez Zespół Konkursowy wynik konkursu w drodze odwołania, kierowanego do Szefa Służby Cywilnej. Uwzględniając odwołanie Szef Służby Cywilnej stwierdza naruszenie zasad przeprowadzonego konkursu i zarządza przeprowadzenie ponownego konkursu; nie uwzględniając go – odmawia stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzania konkursu, co jest równoznaczne z akceptacją wyniku konkursu uchwalonego przez Zespół Konkursowy. Słusznie ocenił Sąd I instancji, że akt wydany przez Szefa Służby Cywilnej na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego jest decyzją administracyjną. Organ ten bowiem we władczy sposób wypowiedział się w zakresie prawidłowości przeprowadzonego konkursu. Tym samym rozstrzygnął, czy będąca kandydatem strona zostaje pozbawiona możliwości zatrudnienia jako członek korpusu służby cywilnej, czy też jego kandydatura będzie ponownie podlegała badaniu przez Zespół Konkursowy. Pomimo użytego w art. 45 ustawy o służbie cywilnej oraz w § 16 ust. 1 powołanego rozporządzenia terminu "odwołanie", nie można twierdzić, że jest to środek odwoławczy określony w art. 127 § 1 kpa. Zespół Konkursowy nie jest bowiem organem administracji publicznej w znaczeniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, a jego uchwała nie jest decyzją administracyjną. Zespół Konkursowy jest wyłonionym przez Szefa Służby Cywilnej kolegialnym ciałem złożonym z podległych mu służbowo osób, uprawnionych do przeprowadzania w jego imieniu materialno-technicznych czynności konkursowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1-3 powołanego rozporządzenia (rozstrzygania o dopuszczeniu do konkursu, przeprowadzania konkursu i ustalania jego wyniku). Uchwała Zespołu Konkursowego nie jest do nikogo adresowana, ani doręczana żadnemu z kandydatów. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie dopiero decyzja Szefa Służby Cywilnej rozstrzygająca o naruszeniu lub braku naruszenia zasad przeprowadzania konkursu przesądza o statusie kandydata na stanowisko urzędnicze, który kwestionuje przebieg postępowania konkursowego. Z datą wydania decyzji w tym przedmiocie staje się jasne, czy kandydat kwestionujący prawidłowość konkursu definitywnie został wyłączony z grona osób uprawnionych do ubiegania się o zatrudnienie na stanowisku urzędniczym w służbie cywilnej. Zatem to nie Zespół Konkursowy, ale Szef Służby Cywilnej kształtuje materialny stosunek administracyjny kandydata kwestionującego prawidłowość procedury konkursowej. W związku z powyższym należy stwierdzić, ze zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej jest decyzją administracyjną wydaną w I instancji. Słusznie stwierdził Sąd I instancji, że skoro żaden z przepisów dotyczących służby cywilnej nie reguluje sposobu kwestionowania tego rodzaju decyzji Szefa Służby Cywilnej, zastosowanie znajdują ogólne unormowania art. 127 § 3 kpa w związku z art. 5 § 2 pkt 4 kpa i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej, zgodnie, z którymi od decyzji wydanej w I instancji przez kierownika centralnego urzędu administracji rządowej podległego Prezesowi Rady Ministrów, którym niewątpliwie jest szef Służby Cywilnej, przysługuje do tego organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyczerpanie tego środka zaskarżenia jest przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Zasadnie zatem Sąd I instancji rozstrzygnął, że skoro nie został przez skarżącego wyczerpany tok instancji poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skarga na wydaną w I instancji decyzję Szefa Służby Cywilnej, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Na ocenę przedstawionego stanu prawnego nie ma również wpływu fakt, że w zaskarżonej decyzji strona skarżąca została błędnie pouczona o przysługującym jej powództwie do sądu powszechnego. W decyzji organ obowiązany był pouczyć o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pouczenie o przysługujących środkach prawnych jest elementem decyzji, który nie wpływa na jej ważność, ponieważ brak pouczenia w decyzji, jak również jego wadliwość polegająca na nieprawidłowym pouczeniu strony o przysługujących jej możliwościach kwestionowania rozstrzygnięcia, nie powoduje nieważności decyzji. Nie może jednak szkodzić stronie, a zatem jest okolicznością, która może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Nie stanowi natomiast podstawy do uznania, że w przypadku niespełnienia przez stronę wymogu wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. skarga została wniesiona skutecznie. W tym stanie rzeczy nie można uznać, ze skarżący spełnił przesłanki wynikające z art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga wniesiona z pominięciem trybu, o którym mowa w tym przepisie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W związku z tym należy uznać, ze zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O przyznaniu adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej postanowiono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).