IV SA/Wa 1739/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. nr [...] w przedmiocie : konkursu na stanowisko w służbie cywilnej p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - A. S. w dniu 24 października 2001 r. wniósł do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozew z dnia 21 października 2001 r. przeciwko Szefowi Służby Cywilnej w W., żądając "stwierdzenia nieważności uchwał zespołów konkursowych" w konkursach na stanowiska: dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej – sygn. [...] i dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej – sygn. [...] oraz "uchylenia stanowiska Szefa Służby Cywilnej zajętego w odpowiedzi na odwołanie i stwierdzenie istnienia obowiązku Szefa Służby Cywilnej do przeniesienia" A. S. na stanowisko będące przedmiotem konkursu sygn. [...]. Tym samym pismem wniósł również o uchylenie wyników konkursu na stanowisko [...] Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego – sygn. – [...]. W uzasadnieniu pozwu A. S. podał, iż przystąpił do wyżej wskazanych postępowań konkursowych o sygn. [...] i [...]. Następnie pismami Szefa Służby Cywilnej został powiadomiony o wynikach konkursów, z których wynikało, że nie został wskazany jako kandydat na stanowiska objęte postępowaniem konkursowym. Wobec powyższego wystąpił z odwołaniem do Szefa Służby Cywilnej. Szef Służby Cywilnej nie uwzględnił wyżej wymienionego odwołania. A. S. podniósł, że w przypadku konkursów na stanowiska dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej i dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej pytania w teście wiedzy były wadliwe, co stanowi podstawę by stwierdzić nieważność postępowań konkursowych. Ponadto, w ocenie wnoszącego pozew, Szef Służby Cywilnej naruszył obowiązujące prawo "akceptując bezkrytycznie wadliwe stanowisko zespołów konkursowych". A. S. wskazał, że Szef Służby Cywilnej odmówił mu wglądu w dokumenty zawierające wyniki i indywidualne oceny z testów rozwiązanych przez wyżej wymienionego, co - jego zdaniem - może wskazywać, że organ zaakceptował fałszywe (zaniżone) wyniki tych testów. W opinii A. S. również rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami uczestniczącymi w postępowaniach konkursowych zostały przeprowadzone i ocenione nieprawidłowo. Wnoszący pozew sformułował również zarzut braku nadzoru Szefa Służby Cywilnej nad czynnościami zespołów konkursowych. Ponadto A. S. podniósł, iż w jego ocenie także konkurs na stanowisko [...] Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego został przeprowadzony wadliwie, a zatem i jego wyniki winny zostać uchylone. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. – sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził swą niewłaściwość i na podstawie art. 476 § 1 kpc w zw. z art. 464 §1 kpc sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako właściwemu do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia. Akta sprawy zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 czerwca 2005 r. Pismem z dnia 6 lipca 2005 r. Sąd wezwał A. S. do złożenia oświadczenia czy wnosi o uznanie pozwu z dnia 21 października 2001 r. jako skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na to wezwanie A. S. w dniu 28 lipca 2005 r. złożył oświadczenie o uznanie wyżej wymienionego pozwu jako skargi do sądu administracyjnego na czynności Szefa Służby Cywilnej dotyczące konkursów na stanowiska: dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej – sygn. [...], dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej – sygn. [...][...] Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego – sygn. – [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest stanowisko Szefa Służby Cywilnej zawarte w piśmie z dnia [...] października 2001 r. nr [...] w sprawie konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej – sygn. [...]. Przedmiotowe stanowisko organ zajął po rozpatrzeniu odwołania A. S. z dnia [...] września 2001 r. od wyników postępowania konkursowego sygn. – [...]. Wyniki postępowania ustalił uchwałą z dnia [...] września 2001 r. Zespół Konkursowy powołany przez Szefa Służby Cywilnej. Zespół wskazał, który spośród kandydatów został uznany jako najlepszy na wolne stanowisko urzędnicze w służbie cywilnej i może zostać zatrudniony jako dyrektor [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej. W myśl postanowień art. 45 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.) oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz. 1028 ze zm.), osoby uczestniczące w konkursie mogą kwestionować ustalony przez Zespół wynik konkursu w drodze środka prawnego, nazwanego przez ustawodawcę "odwołaniem", kierowanym do Szefa Służby Cywilnej. W rozpoznawanej sprawie Szef Służby Cywilnej nie uwzględnił odwołania Skarżącego i pismem z dnia [...] października 2001 r. nr [...] odmówił stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej, tym samym zaakceptował wynik konkursu. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego akt wydany przez Szefa Służby Cywilnej na skutek rozpatrzenia odwołania jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. (por.: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2001 sygn. akt II SA 2908/00- Prawo Pracy 2001 nr 4 str. 42, tak również : wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2000 r. – sygn. akt II SA 1432/00 – niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r. – sygn. akt I OSK 1131/05 – niepubl.) W tym miejscu przypomnieć należy, iż w orzecznictwie i literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są takimi orzeczeniami, nawet gdy nie zachowują w pełni sformalizowanych wymagań przewidzianych w art. 107 § 1 kpa, jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów orzecznictwo i piśmiennictwo zalicza przede wszystkim oznaczenia organu administracji, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o stanie sprawy i podpis osoby reprezentującej organ. Dodać należy, że to nie forma, lecz treść rozstrzygnięcia wskazuje na jego walor władczego zajęcia stanowiska przez organ władzy publicznej. Niewątpliwie wskazane wyżej warunki spełnia akt Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. nr [...] albowiem organ we władczy sposób wypowiedział się w zakresie prawidłowości przeprowadzonego przez Zespół konkursu. Organ rozstrzygnął, że będący kandydatem Skarżący zostaje pozbawiany możliwości zatrudnienia jako członek korpusu służby cywilnej. Rozpoznając skargę A. S. na opisaną wyżej decyzję Szefa Służby Cywilnej Sąd w pierwszej kolejności był zobligowany do zbadania jej dopuszczalności. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia – w myśl § 2 cytowanego wyżej artykułu – należy rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przepisach ustawy o służbie cywilnej brak regulacji dotyczących sposobu kwestionowania decyzji Szefa Służby Cywilnej rozstrzygającej o braku naruszenia zasad postępowania konkursowego. Zatem należy stosować unormowania ogólne tj. art. 127 § 3 kpa, w myśl którego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Art. 5 § 2 pkt. 4 kpa wyjaśnia, że ilekroć w przepisach kpa jest mowa o ministrach – rozumie się przez to m.in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów. Przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej Szef Służby Cywilnej jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby cywilnej, podległym Prezesowi Rady Ministrów. Mając powyższe na względzie należy wskazać, iż po wydaniu przez Szefa Służby Cywilnej decyzji z dnia [...] października 2001 r. jako pierwszoinstancyjnej, Skarżący A. S. był uprawniony do złożenia do tego organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie 127 § 3 kpa. Skarżący, co prawda w wyniku błędnego pouczenia organu, z tego uprawnienia nie skorzystał natomiast wniósł pozew do sądu powszechnego. Pozew ten został następnie przekazany do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zatem Skarżący nie wyczerpał wszystkich środków odwoławczych jakie miał do swojej dyspozycji przed organem administracji, co skutkuje tym, że skarga na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. nr [...] jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez Sąd. Na ocenę przedstawionego stanu prawnego nie mógł mieć wpływu fakt wadliwego pouczenia Skarżącego przez organ o możliwości wniesienia pozwu do sądu powszechnego. W przypadku bowiem błędnego pouczenia strony, strona może wnieść środek odwoławczy do właściwego organu lub sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka, w oparciu o art. 112 kpa. Przepis ten jednak nie stanowi podstawy do uznania przez sąd administracyjny, w przypadku naruszenia przez stronę postanowień art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., że skarga została wniesiona skutecznie. Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego w trakcie rozprawy, kwestii wyczerpania środków zaskarżenia decyzji przed wniesieniem skargi, Sąd miał na względzie, że nie można było uznać, że Skarżący, wyczerpał przysługujący mu przed organem środek zaskarżenia, określony w art. 127 § 3 kpa. kierując do Szefa Służby Cywilnej pismo z dnia 26 lipca 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 § 1 powołanej ustawy p.p.s.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy musi być skierowany do organu przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu wyrażono pogląd, który podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że datą złożenia skargi do sądu administracyjnego jest data wniesienia pozwu do sądu powszechnego (tak: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2005 r. – sygn. akt IV SAB/Gl 23/04 opubl: OSP 2006/7-8/84, J.P.Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. komentarz, Warszawa 2004, str. 105). Skoro, jak podano wyżej, wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa Skarżący złożył do organu w dniu 26 lipca 2005 r. a skargę na przedmiotową decyzję wniósł 24 października 2001 r. brak było podstaw by stwierdzić, iż Skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Sąd miał na względzie, że gdyby nawet przyjąć, że datą wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest data, w jakiej akta sprawy zostały przekazane przez sąd powszechny, tj 18 czerwca 2005 r. również należałoby uznać, że wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został rozpatrzony do tej daty przez organ a nawet nie został wniesiony środek odwoławczy (pismo z 26 lipca 2006 r.) . W literaturze przedmiotu pojawił się wprawdzie pogląd, iż postanowienie sądu powszechnego o przekazaniu sprawy na podstawie art. 464 § 1 kpc wiąże sąd administracyjny nie tylko w zakresie właściwości (art. 58 § 4 ustawy p.p.s.a.) ale także w zakresie obowiązku rozpoznania sprawy przekazanej niezależnie od wystąpienia przesłanek innych dopuszczalności skargi (tak: Barbara Adamiak – glosa do postanowienia postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2005 r. – sygn. akt IV SAB/Gl 23/04 opubl: OSP 2006/7-8/84). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę poglądu tego nie może podzielić z uwagi na brzmienie art. 58 § 4 ustawy p.p.s.a. z którego brzmienia wynika, iż odrzucenie skargi nie jest dopuszczalne jedynie z uwagi na kwestionowanie własnej właściwości sądu administracyjnego (odesłanie wprost do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy) nie zaś z innych przyczyn. Jedynie na marginesie można zauważyć, iż przyjęcie jakoby sąd administracyjny winien zawsze rozpoznać sprawę, w przypadku, gdy sprawa została przekazana w drodze postanowienia sądu powszechnego wydanego na podstawie art. 464 § 1 kpc, mogłoby prowadzić do konieczności rozpoznawania przez sąd sprawy np.: ze skarg na akty administracji, które jeszcze nie zostały wydane przez organ, ze skarg podmiotów nie mających legitymacji do wniesienia skargi, czy - jak w niniejszej sprawie - skarg wniesionych bez wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących stronie przed właściwym organem administracji. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 powołanej ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.