II SA/Kr 1431/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Ewa Rynczak (spr.) WSA (del.) Robert Sawuła Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] na podstawie art.1 - 4 oraz art.22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich J. K. Organ administracji podał, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pomocy żołnierzom polskim uczestnikom II wojny światowej i więźniom obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Po rozpoznaniu wniosku strony należy stwierdzić, że wnioskowany przez stronę tytuł nie jest przewidziany przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z tego też względu Kierownik Urzędu odmówił przyznania stronie uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Mając powyższe na uwadze odmówiono przyznania uprawnień kombatanckich stronie. W dniu [...] 2004 r z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił J.K. Strona podała, że nie należała do żadnych zgrupowań walczących, gdyż był za młody. Niemniej jednak uchronił dwóch żołnierzy, uczestników bitwy pod Rajskiem od grożącej im niewoli. Brał również bezpośrednio udział w odkryciu i ujawnieniu budowy l komory gazowej na terenie Brzezinki na jesień 1941 r. Dodatkowo chronił krzywdzonych potomków oficerów zamordowanych w Katyniu oraz czuwał by nie doprowadzono do popełnienia samobójstw podchorążych i żołnierzy prześladowanych za udział w Powstaniu Warszawskim. Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt.1 kpa oraz art. 1 - 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów j Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2004 r. Organ odwoławczy podał, że mając na uwadze zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy a także treść art. 1 - 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) należy stwierdzić, że ustawodawca szczegółowo określił jaką działalność można uznać za działalność kombatancką, za równorzędną z działalnością kombatancką, a także do jakiego rodzaju represji należy stosować niniejszą ustawę. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że podnoszone przez zainteresowanego okoliczności m.in. czynnego wsparcia żołnierzy biorących udział w II wojnie światowej, niesienie wielorodzajowej humanitarnej pomocy więźniom obozu Auschwitz, a także bezpośrednie uczestnictwo w ujawnieniu budowy l komory gazowej nie stanowią działalności kombatanckiej, nie mogą też zostać potraktowane jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Kierownik podkreślił, iż strona podczas wyżej opisanej działalności nie należała do żadnej organizacji podziemnej, ani też nie pełniła służby wojskowej. Tym samym czynności wykonywane przez zainteresowanego były formą udzielania pomocy więźniom i wojsku, zasługującym obecnie na społeczny szacunek, jednak nie wyczerpującym przesłanek art. 1 - 2 ustawy o kombatantach, a zatem nie stanowią podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 Kierownik Urzędu orzeka na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W sprawie J. K. Zarząd Okręgowy Związku Kombatantów RP i b. Więźniów Politycznych z K. nie udzielił pozytywnej rekomendacji Zainteresowanemu, stwierdzając, iż w niniejszej sprawie "brak jest jakichkolwiek dokumentów o działalności kombatanckiej strony". Reasumując, po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego - Kierownik UdSKiOR uznał, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił zainteresowanemu przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2004 r. wniósł J. K. Skarżący podał, że jego działania na rzecz niepodległości i suwerenności Polski są ewidentne. Jego działalność jest porównywalna z działalnością jaką na terenie ziemi oświęcimskiej prowadzili członkowie zgrupowania ZWZ-AK "Ochronka" i "Sosenki", co potwierdzili świadkowie. Dodatkowo jako oficer rezerwy otaczał troską i opieką żołnierzy prześladowanych za swoją działalność niepodległościową, za co spotykały go szykany. Tego rodzaju działalność znajduje odzwierciedlenie w art. 1 i 4 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2004 r. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd - w myśl art. 151 ustawy , skargę oddala. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonych aktów (decyzji, postanowień) pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydawania. Jeżeli zaskarżony akt nie narusza prawa, sąd skargę oddala. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa, gdyż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, właściwie dokonały oceny stanu faktycznego i prawnego. Dlatego też skarga jest bezzasadna. Przepisy art. 1 do art. 4 ustawy z dnia 24.01.1999r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 20002r., Nr 42, poz.371 ze zm.) określają, że kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Ustęp 2 - określa sytuacje które uznaje się za działalność kombatancką w świetle przepisów tej ustawy. Skarżący J. K., urodzony [...]1928r., domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że udzielał pomocy żołnierzom polskim uczestnikom II wojny światowej i więźniom obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Do wniosku nie dołączył żadnych zaświadczeń potwierdzających ewentualną działalność określoną w art. 21 i art. 22 cyt. ustawy. Jak wynika z pisma Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2002r., nr [...] skarżący nie należał do żadnej z organizacji niepodległościowych pomagając żołnierzom walczącym w kampanii wrześniowej, jak również więźniom KL Auschwitz, natomiast w okresie powojennym w trakcie służby w oddziałach Wojska Polskiego nie przebywał w aresztach i więzieniach. Dlatego też nie otrzymał żadnego zaświadczenia wskazującego, że jego działalność mogłaby by być określona jako kombatancka. Z życiorysu skarżącego z czerwca 2003r. również nie wynika, aby należał on do jakiejkolwiek formacji wojskowej lub organizacji niepodległościowej w tym czasie. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący był oddanym uczestnikiem działań na rzecz pomocy humanitarnej niesionym więźniom Obozu KL Auschwitz , brał bezpośredni udział w odkryciu i ujawnieniu budowy l komory gazowej na terenie Brzezinki , chronił pokrzywdzonych potomków oficerów zamordowanych w Katyniu, czuwał by nie doprowadzono do popełnienia samobójstw podchorążych i żołnierzy prześladowanych za udział w Powstaniu Warszawskim itp. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący nie należał do żadnej organizacji niepodległościowej, o której mowa w ustawie z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach..., a tym samym nie składał przysięgi , nie miał przydzielonej funkcji , zadań i nie był rozliczany oraz nie obowiązywała go żadna dyscyplina wojskowa . Sam fakt udzielania pomocy humanitarnej, w tym więźniom obozu, czynnego wsparcia żołnierzy biorących udział w II wojnie światowej, czy też bezpośrednie uczestnictwo w ujawnieniu budowy l komory gazowej, nie mogą stanowić przesłanek do uznania skarżącego za kombatanta w rozumieniu cyt. wyżej ustawy. W ocenienie Sądu bez wątpienia postawa i zachowanie skarżącego w tym czasie zasługują na aprobatę i szacunek, ale niesienie pomocy nie może być rozumiane jako działalność kombatancka i tym samym stanowić podstawy prawnej do uzyskania uprawnień kombatanckich w świetle cyt. wyżej ustawy. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA w Warszawie z dnia 10.04.2002r. V SA2157/01 Lex nr 171228, " że pomaganie partyzantom było działaniem które zasługuje na społeczny szacunek ale nie stanowi podstawy do uprawnień kombatanckich. Między uczestnikiem ruchu oporu, a osobą działającą na rzecz ruchu oporu występuje zasadnicza różnica. W tym drugim wypadku chodzi o cenną ale świadczoną dobrowolnie i okazjonalnie pomoc organizacjom ruchu oporu , która nie była wymuszana ani rozliczana według zasad dyscypliny obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych.; - podobne stanowiska w wyrokach NSA Warszawa z dnia 12.04.2002r. V SA 1408/1 Lex nr 121896 i wyroku WSA z dnia 29.12.2005 V SA/Wa 2036/05 Lex nr189763. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę jako nieuzasadnioną i oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz 1270).