II OSK 1010/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 110/07 w sprawie ze skargi A., J. i S. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 110/07 po rozpoznaniu skargi A., J. i S. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wydanej w postępowaniu wznowieniowym w odniesieniu do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] nakazującej na podstawie art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego /Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ K. i M. T. przeróbkę budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego, utrzymanej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, a także postanowienie z dnia [...] o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu wyroku podano, że wznowienie postępowania było wynikiem uzyskania przez organ nadzoru budowlanego informacji o toczącym się w Sądzie Rejonowym w K. postępowaniu w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością K. i M. T. a nieruchomością sąsiednią, będącą w posiadaniu A. i J. G. oraz S. G.. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] została wydana decyzja z dnia [...] na podstawie art. 151 ( 1 pkt 2 i art. 150 kpa o uchyleniu decyzji z dnia [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] oraz wydana została nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy. W toku postępowania wznowieniowego ustalono, że wspólna ściana szczytowa budynków na sąsiednich działkach w całości znajduje się na działce rodziny G., przy czym była to nowa okoliczność nieznana w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym /art. 145 ( 1 pkt 5 kpa/. Organ orzekający uznał, że nie może nałożyć na małżonków T. obowiązku wykonania prac budowlanych dotyczących ściany pomiędzy budynkami, gdyż nie jest ich własnością, zaś w celu eliminacji hałasu nakazał małżonkom T. odcięcie bocznych odgałęzień od przyborów kanalizacyjnych i armatury wodociągowej czerpalnej od przewodów wodnokanalizacyjnych umieszczonych w ścianie budynku należącej do rodziny G.. Od tej decyzji odwołali się S., J. i A. G. podnosząc, że nie zostały rozstrzygnięte wszystkie ich żądania jak też naruszono art. 47 ( 1 Kc. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż właściciele sąsiednich działek odstąpili od warunków pozwoleń na budowę, bowiem zamiast wybudowania dwóch ścian szczytowych wybudowali tylko jedną wspólną ścianę, w której M. T. umieścił piony wodnokanalizacyjne i wentylacyjne obsługujące urządzenia w jego budynku i z tej przyczyny uznał, że orzeczenie organu pierwszej instancji jest trafne. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S., J. i A. G. zarzucili brak zobowiązania K. i M. T. wykonania własnej ściany szczytowej dla ich budynku w celu umieszczenia w niej kanałów, instalacji i urządzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2005 r. skargę oddalił stwierdzając w uzasadnieniu, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 ( 1 pkt 5 kpa, jednakże organ nie mógł wkroczyć w sferę uprawnień cywilnych w odniesieniu do ściany na cudzym gruncie, gdyż należy to do właściwości sądu powszechnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. i J. G. i S. G. zarzucając błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego oraz art.145 ( 1 pkt 4 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie uznając za zasadny zarzut skargi kasacyjnej z tej przyczyny, iż postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] powołane jako nowy istotny dowód w sprawie, nieznany organowi wydającemu decyzję w trybie zwykłym, nie może stanowić przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 ( 1 pkt 5 kpa, gdyż nie istniało w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu podkreśla się, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 ( 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawach zakończonych decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] /oraz jego konsekwencje prawne/ wskazane jako nowy istotny dowód w sprawie, nieznany organowi wydającemu decyzję ostateczną, nie mogło stanowić przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 ( 1 pkt 5 kpa, bowiem ostateczna decyzja w sprawie została wydana w dniu [...]. Okoliczność, na podstawie której organ wznowił postępowanie, jest okolicznością faktyczną zaistniałą już po wydaniu przez organ decyzji. Nie zaistniała więc przesłanka do wznowienia postępowania. Zarzuty strony odnoszące się do nałożenia na uczestników postępowania większych obowiązków od nałożonych już kwestionowaną decyzją nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli K. i M. małżonkowie T. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 ( 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie, że wznowienie nastąpiło bez podstawy prawnej, skoro postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2003 r. jedynie ustaliło stan prawny graniczących ze sobą nieruchomości, oparty na stanie faktycznym istniejącym przed datą wydania tego postanowienia i z całą pewnością istniejącym w dacie wydania decyzji /[...]/. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej. Stosownie do art. 174 ppsa, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/. Przepis art. 175 ( 1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych. W niniejszej sprawie zarzuca się Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 ( 1 pkt 5 kpa, podczas gdy przepisu tego jako prawa procesowego obowiązującego przed sądem administracyjnym Sąd pierwszej instancji nie stosował. Nie mógł więc naruszyć wskazanego przepisu i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że jak to wskazuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji rozpoznawał sprawę ponownie w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym poprzedniego wyroku tego Sądu. Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, przy czym ocenę tę w pełni podziela. W skardze kasacyjnej brak jest zarzutu odnoszącego się do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 153 ppsa jako prawa procesowego. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.