II OSK 1049/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 553/04 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 553/04 oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania na cele biurowe budynku położonego na nieruchomości przy ul. K. w W. użytkowanego jako zakład opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał, że organ wydający zaskarżoną decyzję miał na uwadze, iż w sprawie wydane zostały trzy postanowienia organu nadzoru budowlanego wstrzymujące użytkowanie przedmiotowego budynku, przy czym kolejne postanowienia były wydawane na skutek utraty ważności poprzednich postanowień. Postanowieniem z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] nałożono na właściciela obiektu obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych zawierającej opinię w zakresie prawidłowości i zgodności ich wykonania z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami. Dokumentacja przedłożona przez stronę nie zawierała opinii w zakresie wymogów dla obecnej funkcji budynku oraz realizacji potrzeb parkingowych dla samochodów osobowych wynikających z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budynek nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. odnoszących się do budynków opieki zdrowotnej zawartych w ( 68 pkt 1, dotyczących schodów. Przystosowanie budynku do funkcji zakładu opieki zdrowotnej wymaga wykonania robót budowlanych na które inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, poprzedzone wykonaniem dokumentacji projektowej lub uzyskaniem zgody na odstąpienie od wymogów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nie spełnienie tych wymogów powoduje, że obiekt nie może być użytkowany jako zakład opieki zdrowotnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wyższa Szkoła [...] podniosła zarzut nieprawidłowego wydania postanowień w trybie art. 50 Prawa budowlanego, a ponadto powołała się na to, iż po wydaniu postanowienia z dnia 9 maja 2003 r. nie przeprowadzono postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd przyjął, iż wobec wszczęcia postępowania w sprawie w kwietniu 2003 r. mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 11 lipca 2003 r. W ocenie Sądu stosownie do art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu wybudowanego jako biurowy na potrzeby zakładu opieki zdrowotnej wymagała pozwolenia właściwego organu. Właściciel obiektu nie uzyskując wymaganego pozwolenia dopuścił się samowoli co powoduje, iż miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zaś decyzja wydana w trybie art. 51 Prawa budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Postanowienia wstrzymujące użytkowanie budynku wydane w niniejszej sprawie zostały uchylone. Toczyły się w związku z tym sprawy w sądzie administracyjnym przy czym skargi zostały oddalone /sygn. akt 7/IV SA 3922/03, 7/IV SA 3718/03 i 7/IV SA 5198/03/. Ta okoliczność jednak w ocenie Sądu nie stała na przeszkodzie wydaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone i nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Nałożony został na stronę na podstawie art. 81 lit. c ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia 9 maja 2003 r. obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, lecz nie został on prawidłowo wykonany. Wprawdzie autor dokumentacji przedłożonej przez właściciela obiektu, to jest Jacek Gołaszewski podał, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami i przepisami, jednakże nie wskazał, jakie przepisy miał na uwadze, zwłaszcza w sytuacji, gdy dla obiektów opieki zdrowotnej przewidziane są zaostrzone wymogi. Strona została pismem z dnia 10 lipca 2003 r. zobowiązana do uzupełnienia dokumentacji jednakże w odpowiedzi stwierdzono, iż pismo to nie stanowi orzeczenia organu i w konsekwencji nie uzupełniono dokumentacji. Sąd I instancji podzielił w tej sytuacji pogląd organu wydającego zaskarżoną decyzję, iż przedstawiona dokumentacja nie zawiera oceny spełnienia wymogów dla obecnego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, między innymi schody w obiekcie nie spełniają wymogów ( 68 pkt 1 ww. rozporządzenia, co powoduje, że decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu jest prawidłowa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wyższa Szkoła [...] reprezentowana przez adwokata M. H. zarzucając: 1/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: a/ art. 50 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że pozwala on na wydanie postanowień jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych, b/ art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji w trybie tego przepisu w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego może nastąpić po upływie terminu określonego w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, 2/ naruszenie art. 141 ( 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zarzutów skargi dotyczących terminu wydania decyzji w trybie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż Sąd I instancji z jednej strony wskazuje, iż stosuje się w sprawie "odpowiednio" przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jednocześnie zaś przesądza o tym, że art. 50 Prawa budowlanego pozwala na wydanie postanowień jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych. Stanowisko to Strona uznaje za nietrafne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W niniejszej sprawie niesporne jest, że nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania dotyczył budynku wybudowanego na cele biurowe, samowolnie przekształconego przez użytkownika na potrzeby prowadzenia zakładu opieki zdrowotnej. W toku postępowania administracyjnego, jak to podkreśla się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, prowadzono postępowanie nie tylko pod względem braku wymaganej prawem akceptacji właściwego organu budowlanego ale także obowiązujących norm prawnych dotyczących szczególnych warunków, jakim powinny odpowiadać obiekty wykorzystywane do potrzeb, na które przedmiotowy obiekt przekształcono pomimo, że takie normy nie zostały spełnione. Nie było też w sprawie kwestionowane przez stronę, iż pomimo podejmowanych kroków zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami prawa, nie zastosowała się ona do wezwania organu. W takim stanie faktycznym sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż konieczne było wydanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego nakazu przywrócenia dotychczasowego użytkowania obiektu. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 50 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że regulacja ta pozwala na wydanie postanowień jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych, a także art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji w trybie tego przepisu w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego może nastąpić po upływie terminu określonego w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, nie mogły być uznane za usprawiedliwione z następujących przyczyn. W sprawie niesporne jest, co przyznaje sama strona wnosząca skargę kasacyjną, że w sytuacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego uzyskania zezwalającej na taką zmianę decyzji organu administracji budowlanej ma zastosowanie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego który przewiduje odpowiednie stosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zastosowanie odpowiednie polega na tym, że wskazany przepis stosuje się w całości, wówczas gdy jest to możliwe w danych warunkach, stosuje się ten przepis z pewnymi modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki sprawy lub też nie może mieć zastosowania właśnie w uwagi na specyficzne warunki sprawy. W niniejszej sprawie wobec niespornego faktu przystosowania obiektu do nowej funkcji bez wymaganego zezwolenia organu administracji, nie miał zastosowania art. 50 Prawa budowlanego określający warunki orzeczenia o wstrzymaniu wykonania działań inwestora na czas do wydania decyzji przewidzianej art. 51 Prawa budowlanego. Skoro artykuł ten nie mógł być w sprawie zastosowany, łącznie z przepisem ust. 4, to nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 71 ust. 3 w aspekcie niezachowania terminu określonego w art. 50 ust. 4. Także nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu prawa procesowego, to jest art. 141 ( 4 ppsa ze względu na brak w uzasadnieniu odniesienia się do zarzutów strony podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obszernie odniósł się do argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą wskazując, że przepis art. 71 ust. 3 przewiduje, że zmiana sposobu użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia powoduje, że stosuje się odpowiednio art. 50 i art. 51 ust. 1. Sąd wskazał, że w jego ocenie decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 organ może nakazać przywrócenie inwestorowi, który bez wymaganego zezwolenia organu administracji publicznej dokonał zmiany funkcji organu, poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skoro regulację art. 50 i art. 51 ust. 1 stosuje się nie wprost, lecz odpowiednio, to oczywiste jest, iż w niniejszej sprawie w przedstawionym wyżej stanie sprawy i przy nie kwestionowanym stanie faktycznym, rację miał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że nie naruszało prawa wydanie decyzji o nakazie przywrócenia przez inwestora dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.