III SA/Łd 518/06

Dnia 7 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. i K. małżonków P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi B. Z. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącym T. i K. małżonkom P. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi B. Z. z funduszów Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. SA/Łd 518/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło T. i K. P. wszczęcia postępowania w sprawie "o stwierdzenie nieważności rozgraniczenia i podziału działek nr 659/1 i nr 659/2 przy ul. A. w T.", z uwagi na fakt, że nigdy nie wydano decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział przedmiotowej nieruchomości. Kolegium wskazało, iż nie jest możliwe stwierdzenie nieważności czynności technicznych związanych ze sporządzeniem mapy podziału i jej przyjęciem do zasobu geodezyjno-kartograficznego. T. i K. P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Kolegium Odwoławczego i stwierdzenie jej nieważności, a także o stwierdzenie nieważności rozgraniczenia działki nr 48 i podziału jej na dwie działki oraz stwierdzenie nieważności mapy podziału z dnia [...] nr [...] wykonanego przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. We wniosku podnieśli, iż nie może funkcjonować w obrocie prawnym podział dokonany niezgodnie z aktem własności i bez ich zgody, a nadto przez nikogo nie zatwierdzony. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]. Kolegium wskazało przede wszystkim, iż strony żądały jednocześnie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...], a także stwierdzenia nieważności tej decyzji. Te dwa wskazane przez strony tryby wykluczają się wzajemnie, bowiem mogą być prowadzone tylko oddzielnie. Kolegium uznało, iż korzystniejszy dla stron jest tryb ponownego rozpatrzenia sprawy określony w art. 127 § 3 k.p.a., i on został przez Kolegium przyjęty. Następnie organ administracji stwierdził, iż zgodnie z aktualnym stanem prawnym, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Ta sama zasada występowała w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (ostatni tekst jednolity: Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.). Jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] decyzja w przedmiocie podziału przedmiotowej nieruchomości nigdy nie została wydana. Nie wskazały takiej decyzji także strony, wzywane przez [...] Urząd Wojewódzki (w pismach z dnia [...] z dnia[...]). Tak więc Kolegium uznało, iż sprawa unieważnienia mapy nieruchomości z dnia [...] nie mogła stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Kolegium wskazało również, iż w decyzji z dnia [...] strony zostały poinformowane o braku możliwości stwierdzenia nieważności czynności technicznych związanych ze sporządzeniem mapy podziału i jej przyjęciem do zasobu geodezyjno-kartograficznego. Ponadto z pisma Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] wynikało, że czynności dotyczące podziału działki nr 48 i nadanie jej nowego numeru nie wywołują żadnego skutku prawnego, bowiem nie są ujęte w ewidencji gruntów. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i T. P., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności podziału działki nr 48 na dwie działki o numerach 659/1 i 659/2. W uzasadnieniu skargi stwierdzili, iż nie może znajdować się w obrocie prawnym mapa podziału działki nr 48, położonej przy ul. A. w T. Podział ów dokonany został bowiem bez ich zgody i oraz w sprzeczności z aktem własności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Tego rodzaju poważnych naruszeń prawa zaskarżonej decyzji nie można było zarzucić. Przedmiotem rozważań Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego samego organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności "rozgraniczenia i podziału działki..". Jednakże z przeprowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania wyjaśniającego wynika jednoznacznie, iż decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr 48 przy ul. A. w T. na dwie działki o nr 659/1 i 659/2 nigdy nie została wydana. Tymczasem, jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podziału nieruchomości dokonuje się w formie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W aktach sprawy znajduje się pismo Starosty Powiatowego w T. z dnia[...] informujące, iż decyzja w sprawie zatwierdzenia podziału przedmiotowych działek nie został nigdy wydana. Również skarżący, wezwani przez organ administracji pismami z dnia [...] i z dnia[...], nie wskazali takiej decyzji. W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji regulują przepisy art. 156 i następne k.p.a. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. odnosi się zarówno do decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być jednak prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Skierowanie podania o stwierdzenie nieważności decyzji, która w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, obliguje organ do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest już pogląd, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie żądania przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć np. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, które jeszcze nie zostały wydane, oparcie żądania na podstawach uruchomienia innych trybów, itp. (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 1998 r., III SA 1342/97, niepubl., wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., IV SA 1400/97, niepubl.). W rozpatrywanej przez Sąd sprawie organy wykazały, iż decyzja w sprawie podziału nieruchomości nie została wydana. Oznacza to, iż wniosek skarżących "o stwierdzenie nieważności rozgraniczenia i podziału działki..." mógł zostać zakończony jedynie wydaniem decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. Nie można więc w żaden sposób przypisać organom wydającym w sprawie rozstrzygnięcie uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. Jednocześnie na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego kwotę 292,80 złotych (wraz z podatkiem od towarów i usług) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.