II SA/Bk 487/06
WyrokWSA w Białymstoku2007-03-06
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących doręczania pism stronom w postępowaniu administracyjnym (art. 39 i 40 KPA) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, czy jedynie podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów dotyczących doręczania pism stronom w postępowaniu administracyjnym, takie jak art. 39 i 40 KPA, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 KPA), ale nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Ustawodawca przewidział odrębne katalogi przesłanek dla wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji, które nie są konkurencyjne i nie mogą być stosowane zamiennie.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Ł. zaskarżył decyzję Wójta Gminy Ś. o rozgraniczeniu nieruchomości, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucił rażące naruszenie art. 10 i 109 KPA poprzez niedopuszczenie współwłaściciela działki J.K. do udziału w postępowaniu i niedoręczenie mu decyzji. Wójt Gminy w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że naruszenia te mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Ł. na decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę
Prokurator Rejonowy w Ł. skargą sporządzoną w dniu [...] grudnia 2003r., a przesłaną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. w styczniu 2004r. (wpłynęła do sądu [...].01.2004r. ) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lutego 2003r. (o numerze [...]) w części orzekającej o zatwierdzeniu granic działki położonej we wsi Ch., o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej drogę gminną, z działkami o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Zdaniem prokuratora w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, konkretnie art. 10 i 109 kpa, poprzez niedopuszczenie współwłaściciela działki Nr [...] J.K., s. J. i J. do udziału w tym postępowaniu, polegające na niedoręczeniu mu kwestionowanej decyzji. Decyzja o rozgraniczeniu została bowiem doręczona w dniu [...] lutego 2003r. w jednym egzemplarzu jedynie współwłaścicielce działki Nr [...] – M.K., podczas gdy w przypadku wielości stron, pisma należy doręczać wszystkim stronom. Doręczenie jednego pisma i na jednym poświadczeniu odbioru, równocześnie trzem stronom (tu M.K., J.Z.K. i J.K.) stanowi naruszenie przepisów art. 39 i 40 kpa i skutkuje uznaniem, iż pismo doręczono jednej stronie tj. tej, która złożyła podpis potwierdzający odbiór decyzji.
Wójt Gminy Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że naruszenie przepisów procedury administracyjnej, wymienionych w skardze, mogło stanowić i stanowiło w tej sprawie – podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest uzasadnione powoływanie naruszenia tych przepisów jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd zauważa, że postępowanie sądowe wywołane skargą prokuratora było w okresie od [...] kwietnia 2004r. do [...] sierpnia 2006r. zawieszone z uwagi na to, że skarga prokuratora została wniesiona już po wszczęciu innego postępowania administracyjnego zmierzającego do wzruszenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ś. o rozgraniczeniu nieruchomości tj. w trybie wznowienia postępowania z wniosku J.K. oraz w trybie uchylenia bądź zmiany decyzji wójta w oparciu o art. 154 kpa również na wniosek J.K.
Postępowanie niniejsze zostało podjęte po ustaleniu, że w sprawie o wznowienie postępowania wydana została w dniu [...] czerwca 2006r. przez SKO w Ł. ostateczna decyzja odmawiająca wznowienia postępowania (vide: informacja k. 93 akt sądowych), a w sprawie dotyczącej żądania zmiany decyzji wójta w trybie art. 154 kpa wydano ostateczną decyzję odmawiającą tejże zmiany (z dnia [...] stycznia 2005r.) skarga na którą to decyzję oddalona została przez tutejszy sąd administracyjny wyrokiem z [...] maja 2005r. wydanym w sprawie [...] (vide: informacja k. 87 akt sądowych). Rozprawę w niniejszym postępowaniu sądowym wyznaczono w dacie, w której było już wiadome, iż skarga J.K. na decyzję SKO w Ł. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie została oddalona wyrokiem tutejszego sądu administracyjnego z dnia [...] października 2006r. (sygn. akt [...]), prawomocnym od dnia [...]grudnia 2006r.
Przechodząc już do oceny skargi prokuratora, Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, iż skarga jest dopuszczalna i została wniesiona w terminie. Prokurator nie brał bowiem udziału w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości zakończonym zaskarżoną decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lutego 2003r., a tym samym mógł skutecznie wywieść skargę bez wyczerpywania środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (vide: pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.04.2006r. – sygn. OPS 6/05 – ONSA i WSA 2006/3/68 wskazujący na obowiązek wyczerpania środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym przed wniesieniem skargi na decyzję administracyjną przez prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym).
Sąd uznał również, że w sprawie został zachowany przez prokuratora termin do wniesienia skargi przewidziany w art. 53 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), albowiem przy założeniu, że skarżonej decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, nie doręczono J.K. prawidłowo w rozumieniu przepisów kpa, przewidziany tymże przepisem 6 –miesięcy termin do wniesienia skargi przez prokuratora (lub RPO), liczony od dnia doręczenia decyzji stronie, nie mógł w sprawie niniejszej upłynąć.
Merytorycznie skargę oceniając należało ją oddalić jako bezzasadną, jako że zarzucone przez prokuratora naruszenie w sprawie przepisów art. 39 i 40 kpa, dotyczących doręczenia pism stronie w postępowaniu administracyjnym, mogło stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie (w tej sprawie stanowiło taką podstawę), natomiast nie mogło być skuteczną podstawą do żądania stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd zgadza się przy tym ze stanowiskiem prokuratora, że w sprawie o rozgraniczenie doszło do nieprawidłowości przy doręczaniu stronom decyzji Wójta Gminy Ś. o rozgraniczeniu nieruchomości. Przepis art. 40 kpa stanowi bowiem o powinności organu administracji doręczenia pisma imiennie do poszczególnych stron postępowania nawet wtedy gdy zamieszkują te strony pod jednym adresem, chyba że jedna z tych stron jest pełnomocnikiem drugiej. Nieprawidłowe doręczenie J.K. decyzji kończącej postępowanie administracyjne wiązało się jednak z uchybieniem procedurze administracyjnej zaistniałym po wydaniu decyzji. Przesłanki zaś stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 pkt kpa dotyczą wadliwości materialnoprawnej samej decyzji bądź rażącego naruszenia procedury administracyjnej na etapie poprzedzającym wydanie tejże decyzji. Obowiązujące przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem (vide: pogląd wyrażony w tezie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006r. sygn. II OSK 714/05-ONSA i WSA 2006/5/132). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś decyzji ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Uchybienia organu przy doręczeniu decyzji załatwiającej sprawę administracyjną mogą stanowić wyłącznie podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z takim żądaniem J.K. występował i zostało ono ostatecznie i prawomocnie rozpatrzone. W wyroku z dnia 29 czerwca 2006r. (sygn. akt II OSK 843/05) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej – art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Ustawodawca przewidział bowiem odrębny katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania oraz inny, odrębny katalog dający podstawę do stwierdzenia nieważności. System weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.
Mając powyższe na uwadze przy braku podniesienia przez prokuratora innych ewentualnych wad kwalifikowanych skarżonej decyzji ostatecznej Wójta Gminy Ś. z [...] lutego 2003r., Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło