II OSK 1015/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 1034/06 w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia [...]. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu prośby skarżącej D. S. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], nakazującej N. R. wykonanie rozbiórki otwartej wiaty o wymiarach 10,35m x 6,00 m dobudowanej do istniejącej stodoły na działce [...] w miejscowości B. Decyzja, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia, nakazująca N. R. (matce skarżącej) rozbiórkę samowolnie dobudowanej do istniejącej stodoły otwartej wiaty, doręczona została D. S. w dniu [...]. zatem przewidziany w art. 129 ust. 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]. Odwołanie z dnia [...]. zostało złożone osobiście przez skarżącą w dniu [...], a więc z 1-dniowym uchybieniem ustawowo przewidzianego terminu do jego wniesienia. Następnie w piśmie z dnia [...] złożonym osobiście w dniu [...] D. S. zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, które uzasadniła zajmowaniem się chorymi dziećmi. Skarżąca dołączyła dwa zaświadczenia lekarskie wskazujące na częste u jej dzieci infekcje dróg oddechowych w [...] r. Sąd pierwszej instancji podał, że w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako przykłady takiej przeszkody podaje się w orzecznictwie obłożną chorobę strony, działającej w sprawie osobiście, uniemożliwiającą jej dokonanie czynności procesowej. Musi to być jednak choroba powodująca stan wyłączający możliwość dokonania czynności przez stronę. Przyjmuje się, że samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jeśli istniała możliwość sporządzenia odwołania przez stronę i nadania go osobiście bądź przy pomocy domownika w urzędzie pocztowym. Dalej Sąd wywodzi, że obowiązkiem wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Obowiązkiem wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Niezależnie od ustaleń organu administracji publicznej Sąd pierwszej instancji podniósł, że prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast skarżąca nie wskazała w ogóle, kiedy w jej ocenie ustała przyczyna uchybienia terminu, a Sąd podniósł, że w dniu [...] skarżąca wniosła do organu pierwszej instancji sporządzone przez siebie osobiście odwołanie, a następnie w dniu [...] złożyła osobiście w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. pismo procesowe w sprawie dotyczącej rozbiórki budynku gospodarczego, co wskazywałoby – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - na to, iż żadne przeszkody do wniesienia odwołania wówczas nie istniały. Wniosek o przywrócenie terminu złożyła skarżąca zaś dopiero w dniu [...]. Ponadto w dniu [...] skarżąca otrzymała postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oceniając ten stan rzeczy Sąd konkluduje, że gdyby od tej daty liczyć termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu, to wniosek złożony byłby również po upływie siedmiodniowego terminu, określonego w art. 58 k.p.a. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika skarżącej (radcę prawnego), w której zarzuca wyrokowi naruszenie: przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z mocy art. 77, art. 7 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a.), ewentualnie w związku z art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. i wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, ewentualnie: o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w całości, a nadto o: zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi pełnomocnik skarżącej w szczególności to, że Sąd pierwszej instancji mimo niewyjaśnienia przez organ administracji stanu sprawy z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 124 k.p.a. ograniczył się do uzupełnienia stanowiska prawnego. Wskazuje się, że strona skarżąca nie musi udowodnić tego, iż nie mogła w terminie złożyć odwołania, gdyż wystarczy jedynie uprawdopodobnienie. Skoro zaś organ dysponował zaświadczeniem lekarskim o chorobie dzieci skarżącej, to miał obowiązek – zdaniem pełnomocnika skarżącej – ustalić jednoznacznie czy choroba dzieci miała, czy nie miała wpływu na nieterminowe złożenie odwołania. Odnosząc się do podniesionej przez Sąd pierwszej instancji uwagi, że zaświadczenia lekarskie nie wykazują, iż choroba dzieci przypada na okres biegu terminu do złożenia odwołania podnosi pełnomocnik, że nie tylko dokumenty mają o tym decydować ale na równi z nimi należało uwzględnić wyjaśnienia skarżącej. Nadto według pełnomocnika skarżącej brak jest podstaw do żądania ścisłych dat w zaświadczeniach o chorobie dzieci, gdyż są one małoletnie a nie ma podstaw by pobierać przy każdej wizycie lekarskiej zaświadczenia. W ocenie skarżącej nie można zaakceptować stanowiska Sądu pierwszej instancji, że z zaświadczenia miałoby wynikać wprost, iż choroba dzieci uniemożliwiała dokonanie czynności procesowej w terminie, chodzi w nich bowiem wyłącznie o stwierdzenie stanu faktycznego w zakresie choroby dzieci a inne stwierdzenia w zaświadczeniach stanowiłyby nadużycie lekarza. Pełnomocnik skarżącej podnosi także, że skoro organ administracji nie kwestionował uchybienia skarżącej w przedmiocie przekroczenia siedmiodniowego terminu, biegnącego od ustania przyczyny uchybienia terminu, to brak było podstaw by zajmował się tym Wojewódzkie Sąd Administracyjny. Także art. 58 § 2 k.p.a. w przeciwieństwie do § 1 nie nakłada – zdaniem pełnomocnika skarżącej – na stronę samodzielnego wykazania ustania przyczyny uchybienia terminu, bo to organ ma ustalić przyczyny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Zatem to strona (zainteresowany) ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu a nie organ administracji ma wykazać, że uchybienie nastąpiło z winy zainteresowanego. Przepisu art. 58 § 1 k.p.a. pełnomocnik skarżącej zdaje się nie rozumieć. Skarżąca w przedstawionych zaświadczeniach lekarskich wykazała jedynie, że jej dzieci w [...] r. miały częste infekcje dróg oddechowych. Nie jest to więc okoliczność, która uprawdopodobniła, by skarżąca nie mogła w wyznaczonym terminie złożyć środek zaskarżenia. Nie trzeba nic więcej, by ocenić ten dowód jako niewystarczający dla wykazania przesłanki z § 1 art. 58 k.p.a. i tak też organ administracji, a potem Sąd pierwszej instancji to ocenił. Zarzut, że zaświadczenia lekarskie powinny być przedmiotem oceny łącznie z wyjaśnieniami strony jest wynikiem niezrozumienia treści przepisu i wynikającego z niego obowiązku. Uprawdopodobnienie musi dotyczyć tego i tylko tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Zatem z zaświadczenia lekarskiego winno wynikać np., że obłożna choroba zainteresowanego trwająca w okresie, lub co najmniej w ostatnim dniu tego okresu choroby, jaki był wymagany do złożenia środka zaskarżenia, uniemożliwiała złożenie go. Nie można też podzielić zarzutu strony skarżącej, że Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia poza ustaleniami organów administracji publicznej. Wszystko bowiem co Sąd napisał w uzasadnieniu wyroku na temat tego, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, znajduje się w aktach i są to ustalenia organu administracji a nie Sądu. Sąd pierwszej instancji nie podniósł, że skarżąca [...] zwróciła się do lekarza o wydanie zaświadczeń celem przedłożenia w WINB w L. (co nastąpiło zapewne dopiero po zapoznaniu się z postanowieniem o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania), a zatem już co najmniej [...] miała zamiar domagać się przywrócenia terminu ale wniosek złożyła dopiero [...] , czyli znacznie po terminie. Wypada podkreślić, że nie często Naczelny Sąd Administracyjny ma okazję rozpoznawać skargę kasacyjną w sprawie o tak przejrzystym stanie faktycznym i tak czytelnie uzasadnionej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jak niniejsza sprawa. Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej ani jakakolwiek argumentacja podniesiona w skardze kasacyjnej nie może być w najmniejszym nawet stopniu uznana za usprawiedliwioną. Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.