II SA/Wa 2404/06

WyrokWSA w Warszawie2007-04-30

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy związek zawodowy, który nie posiadał osobowości prawnej w momencie składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wnoszenia odwołania, może być stroną postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Związek zawodowy nabywa osobowość prawną z dniem zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wnioski i odwołania złożone przez podmiot nieposiadający osobowości prawnej są bezskuteczne, a tym samym podmiot ten nie może być stroną postępowania administracyjnego. W związku z tym, organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie.
Stan faktyczny
Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej awansów funkcjonariuszy celnych. Po braku odpowiedzi, złożył skargę na bezczynność, która zakończyła się zobowiązaniem Dyrektora Izby Celnej do załatwienia wniosków. Następnie Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawca nie ma bytu prawnego. Minister Finansów utrzymał tę decyzję, stwierdzając, że związek nie był zarejestrowany w KRS w momencie składania wniosków i odwołania. Związek złożył skargę do WSA, twierdząc, że istnieje i ma prawo być stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej; - oddala skargę - +Wnioskami z [...] lipca 2005 r. nr [...] [...] Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej przedstawienia listy funkcjonariuszy celnych awansowanych w 2003 r. i 2004 r. na stanowisku lub stopniu, podanie informacji w przypadkach których osób przyznanie awansu nie wiązało się ze zwiększeniem uposażenia miesięcznego oraz o wskazanie kwoty zwrotu do Ministerstwa Finansów środków przeznaczonych na realizację awansów w Izbie Celnej w K.. W wyniku braku udzielenia powyższych informacji Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 80/05 zobowiązał Dyrektora Izby Celnej w K. do załatwienia dwóch wniosków z[...]lipca 2005 r. oraz wniosku z [...] lipca 2005 r. Zarządu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. dotyczących udzielania informacji publicznej w terminie 1 miesiąca. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] czerwca 2006 r. nr [...]działając na podstawie art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej: k.p.a.) umorzył postępowanie o udzielenie informacji publicznej, o którą wnoszono w pismach z [...] lipca 2006 r. Od powyższej decyzji Związek Zawodowy Celników Izby Celnej w K. wniósł odwołanie z 18 lipca 2006 r. Minister Finansów po rozpoznaniu ww. odwołania, decyzją z [...] października 2006 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed Dyrektorem Izby Celnej w K. w sprawie udzielenia informacji publicznej na wniosek Zarządu Związku[...] Izby Celnej w K. z [...]lipca 2005 r.: nr [...]. Powyższa decyzja została skierowana do P. T., jako występującego w imieniu Związku Zawodowego [....] Izby Celnej w K.. Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że w Krajowym Rejestrze Sądowym nie istnieje podmiot o nazwie Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K., a jedynie Związek Zawodowy [....] Urzędu Celnego w K. i Związek Zawodowy [....]Izby Celnej w K.. Zatem zarówno wniosek do Dyrektora Izby Celnej w K. o udzielnie informacji publicznej, jak i odwołanie od decyzji odmawiającej udzielania informacji publicznej, zostały złożone przez P. T. w imieniu podmiotu, który nie ma bytu prawnego. Skoro Związek Zawodowy [...]Izby Celnej w K. nie legitymuje się uchwałą o jego powołaniu, ani też nie został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie nabył osobowości prawnej, to nie może być stroną w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem Ministra Finansów skierowanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z[...]czerwca 2006 r. do nieistniejącego podmiotu, niebędącego stroną - Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. - stanowiło rażące naruszenie prawa i spowodowało konieczność uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania. Na powyższą decyzję Związek Zawodowy [....] Izby Celnej w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do załatwienia Ministrowi Finansów i zasądzenie zwrotu kosztów wg norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie istnieje strona, do której adresowana była decyzja Dyrektora Izby Celnej w K.. W motywach skargi podniesiono, że Związek Zawodowy [....] Izby Celnej w K. jest organizacją powstałą w 1994 r. z uwagi na istniejącą w tym czasie strukturę Służby Celnej (I instancji - Urząd Celny, II instancji - Główny Urząd Ceł) pierwotna nazwa tej organizacji brzmiała Związek Zawodowy [....] Urzędu Celnego w K.. Powstały związek miał charakter organizacji zakładowej, z tym że zakładem pracy był Urząd Celny w K.. W 2003 r. uległa zmianie struktura organizacyjna Służby Celnej. Podstawowa zmiana dotyczyła utworzenia na szczeblu wojewódzkim izb celnych, jako organów nadzoru w stosunku do urzędów celnych. Obecnie zakładem pracy w rozumieniu przepisów prawa pracy oraz przepisów ustawy o związkach zawodowych pozostaje Dyrektor Izby Celnej dla wszystkich funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych zarówno w izbie celnej jak i urzędach celnych zlokalizowanych na terenie jednego województwa. Członkami Związku Zawodowego[....] Izby Celnej w K. są zarówno funkcjonariusze pełniący służbę w urzędach celnych jak i Izbie Celnej w K.. Związek ten istnieje. Wraz ze zmianą organizacyjną w strukturach Służby Celnej dokonano zmiany nazewnictwa, jednak zmiana statusu nie została zarejestrowana w KRS przed wydanie decyzji Ministra Finansów. Dokonana zmiana nazw - zdaniem skarżącego - nie powoduje zaistnienia nowego podmiotu, któremu przysługiwałby status strony w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych i to z przepisami obowiązującymi w dacie ich wydania. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) - związek zawodowy powstaje z mocy uchwały o jego utworzeniu (...), zgodnie zaś z art. 14 tejże ustawy, związek zawodowy podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, przy czym komitet założycielski ma obowiązek w terminie 30 dni od dnia założenia związku złożyć wniosek o rejestrację pod rygorem utraty mocy obowiązującej uchwały o utworzeniu związku. Zgodnie zaś z art. 15. ust. 1 ustawy - związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania. W przedmiotowej sprawie związek zawodowy o nazwie - Związek Zawodowy [...]Izby Celnej w K. - został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego mocą postanowienia Sądu Rejonowego dla K z [...]września 2006 r. sygn. [...] (por. k. 6-9 akt sąd.). Od momentu uprawomocnienia się ww. postanowienia podmiot o nazwie Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. uzyskał osobowość prawną oraz zdolność do czynności prawnych. Jednocześnie oznacza to, że wcześniejsze występowanie w imieniu Związku Zawodowego [...]Izby Celnej w K., jako występowanie w imieniu podmiotu bez bytu prawnego, niemającego zdolności do podejmowania czynności prawnych, było bezskuteczne. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ponieważ w dniach złożenia wniosków z [...] lipca 2005 r. o udzielnie informacji publicznej oraz odwołania z 18 lipca 2006 r. Związek Zawodowy [...]Izby Celnej w K. w obrocie prawnym nie istniał i nie miał prawa z takimi czynnościami występować. W związku z powyższym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a., polegający na uznaniu, że istniała strona do której adresowana była decyzja Dyrektora Izba Celnej w K. z [...] czerwca 2006 r., należało uznać za chybiony. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje szeroka przytoczona w skardze historia struktury organizacyjnej służby celnej oraz związku zawodowego[...] w K., ponieważ tego, iż związek zawody[...] istnieje od 1994 r. nikt nie kwestionował i nie kwestionuje. Istotnym było jedynie to, że w dniu w którym wszczęto postępowanie o udzielnie informacji publicznej, a następnie Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję z [...] czerwca 2006 r. o umorzeniu postępowania o udzielenie informacji publicznej, w obrocie prawnym oraz uwidocznionym w KRS, występował Związek Zawodowy [...] Urzędu Celnego w K., a nie Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K., zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym dopiero[...]września 2006 r. Sąd z uwagi na to, że niniejsza skarga była wspólnie rozpatrywana wraz z tożsamą sprawą ze skargi zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Wa 2405/06, w której przytoczono więcej zarzutów i które to zarzuty zostały podtrzymane przez skarżącego na rozprawie, ustosunkował się również do zarzutów tam przytoczonych. Sąd za całkowicie nietrafny uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Finansów art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl którego - każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego i dlatego organ powinien rozpoznać sprawę jak dla osoby fizycznej, z uwagi na podpisanie wniosku przez P. T.. Sąd zwraca uwagę, iż powyższy przepis dopuszcza możliwość wystąpienia z wnioskiem o udzielnie informacji publicznej każdemu, bez wykazania interesu prawnego lub faktycznego i w tym sensie nie jest istotnym, kto tej informacji żąda. Natomiast nie oznacza to jednak, że jeżeli z takim wnioskiem występuje osoba prawna to nie należy badać, czy osoba/osoby w jej imieniu występujące są upoważnione do jej reprezentowania. Jest rzeczą oczywistą, że w sytuacji w której osoba fizyczna występuje w imieniu osoby prawnej i powołuje się na nią, to działa w jej imieniu, jako organ reprezentujący dany podmiot lub pełnomocnik, a nie na własną rzecz. Za kuriozalne należy uznać wywody skarżącego, że skoro P. T. istnieje, to wnioski z [...] lipca 2005 r. powinny być rozpoznane dla niego. Otóż P.T.podpisał te wnioski, lecz o udzielanie informacji publicznej występował, jako organ uprawniony do reprezentacji Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K., a nie w imieniu własnym, jako osoba prywatna. Stwierdzić zatem należy, iż P.T. jako organ Związku Zawodowego[....] Izby Celnej w K. nieposiadającego osobowości prawnej, nie mógł być stroną postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej w K., co trafnie podniósł Minister Finansów w zaskarżonej decyzji. Ponadto za zasadne należało uznać zaadresowanie zaskarżonej decyzji przez Ministra Finansów na P. T., występującego w imieniu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K., a nie na Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K., co również błędnie podnosi skarżący. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego pominięcia w zaskarżonej decyzji stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Kr, iż "P. T. może reprezentować funkcjonariuszy celnych zrzeszonych w związku zawodowym", Sąd przede wszystkim stwierdza, iż w uzasadnieniu tego wyroku brak jest przytoczonego stwierdzenia. Wobec czego organy orzekające nie były w tym zakresie związane oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Krakowie, która to ocena - co do zasady - zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Na marginesie należy dodać, że powyższe stwierdzenie nie wyjaśnia, czy P. T. może reprezentować [...]zrzeszonych w Związku Zawodowym [...] Urzędu Celnego w K., czy Związku Zawodowym[....] Izby Celnej w K.. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło