II SAB/Kr 80/05
WyrokWSA w Krakowie2006-04-04
Skład orzekający: Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej awansów i nagród funkcjonariuszy celnych, a jeśli tak, to czy żądane informacje miały charakter informacji publicznej?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Celnej pozostawał w bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych czynności w celu udostępnienia informacji publicznej lub odmowy jej udostępnienia w ustawowym terminie. Żądane informacje dotyczące awansów i nagród funkcjonariuszy celnych, jako dotyczące podziału środków budżetowych i pełnienia funkcji publicznych, miały charakter informacji publicznej, nawet jeśli wymagały przetworzenia. Organ powinien był albo udostępnić informację, albo wydać decyzję o odmowie jej udzielenia, powołując się na konkretne przepisy ograniczające dostęp.Stan faktyczny
Związek Zawodowy Celników zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej awansów i nagród funkcjonariuszy celnych w latach 2003 i 2004. Dyrektor Izby Celnej odmówił udzielenia informacji, powołując się na ochronę danych osobowych i tajemnice ustawowo chronione. Związek Zawodowy Celników złożył skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Dyrektora Izby Celnej do załatwienia wniosków w terminie jednego miesiąca oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Związku Zawodowego Celników zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego Celników Izby Celnej w [...] na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w [...] I. zobowiązuje Dyrektora Izby Celnej w [...] do załatwienia dwóch wniosków z dnia 25 lipca 2005 r. oraz wniosku z dnia 26 lipca 2005 r. Zarządu Związku Zawodowego Celników Izby Celnej w [...] dotyczących udzielenia informacji publicznej w terminie jednego miesiąca; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz Zawiązku Zawodowego Celników Izby Celnej w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SAB/Kr 80/05
U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia 25.07.2005r. nr ZZC-2/05 Zarząd Związku Zawodowego Celników Izby Celnej w [...], powołując się na art. 28 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych oraz na ustawę z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w [...] o przedstawienie listy funkcjonariuszy celnych awansowanych na stanowisku lub stopniu w roku 2003. Informacja miała zawierać dane dotyczące imion i nazwisk funkcjonariuszy, daty ich ostatniego awansu oraz zajmowanego stanowiska służbowego i stopnia przed otrzymaniem awansu, daty przyznania awansu, osoby wnioskującej o awans oraz danych, które z przyznanych awansów były efektem oceny okresowej. Wnioskowano także o udzielenie informacji, w przypadku których osób awansowanych przyznanie awansu nie wiązało się ze zwiększeniem miesięcznego uposażenia (k.2).
Pismem z dnia 25.07.2005r. nr[...] Zarząd ZZC zażądał identycznych informacji dotyczących awansów funkcjonariuszy celnych w roku 2004 (k.3).
Następnie pismem z dnia 26.07.2005r. nr[...] Zarząd Związku Zawodowego Celników Izby Celnej zwrócił się z formalnym wnioskiem do Dyrektora Izby Celnej o udzielenie informacji publicznej komu została przyznana nagroda w roku 2003 i 2004, za jakie szczególne osiągnięcia została przyznana, w jakiej wysokości oraz kto o przyznanie nagrody wnioskował (k.4).
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 28.07.2005r. nr[...] stwierdził, że przekazanie żądanych informacji stanowiłoby rażące naruszenie prawa i mogłoby narazić pracodawcę na odpowiedzialność karną. Wskazał także, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 5 wyraźnie stwierdza, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie tajemnic ustawowo chronionych, a taką informacją są dane osobowe pracowników, co wyraźnie wynika z ustawy o ochronie danych osobowych (k.5).
W nawiązaniu do udzielonej odpowiedzi przez Dyrektora Izby Celnej Zarząd ZZC pismem z dnia 10.08.2005r. nr[...] zażądał zastosowania procedury określonej w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej (k.10).
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 12.08.2005r. wskazał, że ZZC winien się zapoznać z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1993 roku (sygn. akt I PZP 28/93) i dostosować się do tez tam zawartych (k.9).
Pismem z dnia 29 września 2005 r. Zarząd Związku Zawodowego Celników Izby Celnej zwrócił się do Szefa Służby Celnej Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów przedstawiając szereg nieprawidłowości, które zd. Związku, mają miejsce w działalności Izby Celnej oraz Dyrektora tej Izby, w tym sygnalizowano bezczynność Dyrektora Izby, która miała polegać na braku odpowiedzi na wystąpienia ZZC./k.38/
W dniu 17 listopada 2005r. Związek Zawodowy Celników Izby Celnej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu - Dyrektora Izby Celnej, w której wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do wydania decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej w terminie wyznaczonym przez Sąd oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący podkreślił, że w świetle przepisu art.. 61 Konstytucji RP każdy obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skarżący wskazał także, iż zasada jawności działania organów państwa, jest jedną z fundamentalnych wartości państwa prawa i warunkiem efektywnego funkcjonowania systemu demokratycznego i z koncepcji podporządkowania organów państwa jego obywatelom wynika w szczególności postulat zapewnienia tym ostatnim pełnej informacji na temat działań administracji publicznej, dzięki czemu realna staje się odpowiedzialność osób sprawujących funkcje publiczne przed społeczeństwem. Dalej skarżący podkreślił, że w świetle przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku nr 156 póz. 1641 ze zmianami) stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, a tym samym każdy funkcjonariusz w ramach służby pełni swego rodzaju funkcję publiczną i niewątpliwie również podział pieniędzy stanowiących część budżetu państwa stanowi informację publiczną zarówno w rozumieniu Konstytucji, jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący wskazał także, iż wystąpił do Dyrektora Izby Celnej o udzielenie informacji o przyznanych awansach i nagrodach, które to wyróżnienia są skąpo udzielane i kwestia ta jest przedmiotem wielu spekulacji we wszystkich jednostkach podległych Dyrektorowi Izby Celnej oraz podniósł, iż możliwość uzyskania awansu lub nagrody niewątpliwie jest sprawą z zakresu warunków pracy i zasad wynagradzania, a więc z zakresu tych informacji, o które związek zawodowy ma prawo upominać się - art. 28 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 79 poz.854 ze zmianami).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i swoje stanowisko uzasadnił następująco:
Głównym zarzutem skierowanym w skardze przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej była bezczynność tego organu w sprawie udzielenia danych dotyczących funkcjonariuszy celnych awansowanych oraz nagrodzonych w roku 2003 oraz roku 2004. Strona skarżąca powołała się przy tym na przepis art. 28 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 79, poz. 854 z 2001r. z późniejszymi zmianami) oraz na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 z 2001r. z późniejszymi zmianami).
Mając na uwadze postawione zarzuty należy na wstępie wyjaśnić, iż Związek Zawodowy Celników Izby Celnej zrzesza około 200 funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w Izbie Celnej. Ze Statutu Związku Zawodowego Celników Izby Celnej (k.22-32) wynika jednoznacznie, że członkiem Związku może zostać każdy etatowy pracownik zatrudniony w komórkach organizacyjnych Izby Celnej (art. 4 Statutu). Statut nie przewiduje natomiast, aby członkiem ZZ Celników IC w [...] mógł zostać funkcjonariusz celny. Zarówno Pan P.T. - przewodniczący ZZC, jak i Pani I.F. - wiceprzewodnicząca ZZC, reprezentujący stronę skarżącą są funkcjonariuszami celnymi, a zatem ich członkostwo w Związku Zawodowym Celników Izby Celnej, zgodnie z art. 19 Statutu, winno ustać z chwilą mianowania do służby celnej. W administracji celnej zatrudnione są trzy grupy osób: pracownicy korpusu służby cywilnej, pracownicy obsługi, funkcjonariusze celni. Grupę funkcjonariuszy celnych, w odróżnieniu od pozostałych grup, łączy z Izbą Celną stosunek służby, a nie stosunek pracy. Stosunek służby państwowej występuje w wojsku i jednostkach zmilitaryzowanych, a nadto regulowany jest ustawami zaliczanymi do prawa administracyjnego. Osoby zatrudnione w tych służbach są funkcjonariuszami, a nie pracownikami i ich prawa oraz obowiązki są regulowane przepisami ustaw, zwanych pragmatykami służbowymi. Prawa i obowiązki funkcjonariuszy celnych określone są w ustawie z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, póz. 802 z 1999r. z późniejszymi zmianami).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodny jest pogląd, iż stosunki służbowe mianowanych żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa, Policji, Straży Więziennej, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz funkcjonariuszy celnych nie są stosunkami pracy w rozumieniu Kodeksu pracy (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1991 r., sygn. akt II SA 35/91, ONSA z 1991 r. nr 3, póz. 64 z glosą J. Łętowskiego, OSP z 1992 r. nr l póz. 25; postanowienie NSA z 29 stycznia 1993 r., sygn. akt U II SA 2468/92, ONSA z 1994 r. nr 2, póz. 58; postanowienie SN z dnia 23 listopada I994r.t sygn. akt III PO 8/94, OSNAPiUS z 1995 r. nr 7, póz. 92).
W stosunku do funkcjonariuszy celnych przepisy Kodeksu pracy mają zastosowanie wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie o Służbie Celnej. Odwołanie do przepisów Kodeksu pracy znajduje się w art. 43, art. 44, art. 56 i art. 58 ustawy o Służbie Celnej. Podkreślić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą żadnego z przepisów Kodeksu pracy, do których odniesienie znajduje się w ustawie o Służbie Celnej (tj. nie dotyczą spraw dotyczących urlopów wypoczynkowych, należności związanych z podróżami służbowymi, odprawami emerytalnymi oraz ze sprawami dotyczącymi szczególnych praw kobiet).
W skardze Strona powołuje się na art. 28 ustawy o związkach zawodowych. Stosownie do treści tego artykułu pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania. Nie ulega wątpliwości, że uprawnienie określone w tym przepisie dotyczy relacji pracodawca-pracownik, nie dotyczy zaś relacji organ celny-funkcjonariusz celny, który to stosunek, jak wyżej wspomniano, nie jest stosunkiem pracy.
Dyrektor Izby Celnej, mimo braku obowiązku, zawsze udzielał informacji na temat zasad wynagradzania funkcjonariuszy celnych. Nie godził się natomiast na ujawnianie danych dotyczących wynagrodzenia konkretnych funkcjonariuszy. Informacja na temat zasad wynagradzania obejmować może dane o określonych funduszach, w tym zwłaszcza funduszu płac, a także o kształtowaniu się wynagrodzeń na określonych stanowiskach służbowych. Z natury rzeczy informacja o "zasadach wynagradzania" musi zawierać pewien stopień ogólności, jest więc czymś innym niż informacja o wysokości wynagrodzenia konkretnego funkcjonariusza. Dopóty można mówić o "informacji o zasadach wynagradzania", dopóki nie pozwala ona na indywidualizację informacji, tzn. przypisanie konkretnego wynagrodzenia poszczególnym, personalnie określonym osobom. Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia ló.07.1993r. (sygn. akt I PZP 28/93). W uchwale tej podkreślono, iż informacja o wysokości wynagrodzenia konkretnego, indywidualnie określonego pracownika nie jest niezbędna do prowadzenia działalności związkowej ani w zakresie ochrony interesów grupowych, ani indywidualnych; wystarczająca więc jest w tym przedmiocie "informacja o zasadach wynagradzania" w wyżej podanym znaczeniu.
Żądania przedstawiane przez Stronę skarżącą w pismach z dnia 25.07.2005r. oraz w piśmie z dnia 26.07.2005r. dotyczyły podania danych dotyczących kwot nagród i awansów przyznanych konkretnym funkcjonariuszom w latach 2003 i 2004. Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 28.07.2005r. odmówił udzielenia tych informacji, bowiem ich przekazanie stanowiłoby rażące naruszenie prawa i mogło narazić pracodawcę na odpowiedzialność karną.
Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na ustawę z dnia 06.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej. Art. 5 tej ustawy wyraźnie stwierdza, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie tajemnic ustawowo chronionych, a taką informacją są dane osobowe pracowników, co wyraźnie wynika z ustawy z dnia 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 101, póz. 926 z 2002r. z późniejszymi zmianami). Z treści przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika jednoznacznie, że prawo do prywatności jest wartością większą aniżeli prawo do informacji. Jedynie w przypadku rezygnacji przez konkretną osobę fizyczną z przysługującego jej prawa do ochrony, istnieje możliwość udzielenia takiej informacji.
W doktrynie dominuje stanowisko, iż dane dotyczące pobieranego wynagrodzenia za pracę (jak również nagród), w tym dane o wysokości uzyskiwanych dochodów, objęte są sferą życia prywatnego człowieka. W związku z tym trudno podważyć prawo pracownika do nieujawniania tych danych osobom trzecim. Co do zasady, każdej osobie zatrudnionej przysługuje więc prawo do ochrony tajemnicy zarobków, jako dobra osobistego. Zakres i granice tej ochrony wyznaczają przepisy prawa, a uchylenie tej ochrony możliwe jest tylko w ściśle określonych prawem przypadkach. Sąd Najwyższy w uchwale z dniał 6.7.1993 r. (sygn. akt I PZP 28/93) uznał, iż sfera życia prywatnego obejmuje także tajemnicę wysokości zarobków uzyskiwanych przez osobę zainteresowaną. Ujawnienie informacji na ten temat przez różne podmioty - zwłaszcza pracodawcę - bez zgody pracownika, może stanowić naruszenie dóbr osobistych.
Przejawem praktycznego stosowania zasady tajemnicy danych o wynagrodzeniu pracownika jest pośrednio przepis art. 97 § 2 KP oraz § l rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15.5.1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania, które na mocy art. 30 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej mają również zastosowanie do wydawania świadectwa służby. Przepisy te stanowią, iż pracodawca zamieszcza w świadectwie pracy/służby informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia tylko na wyraźne żądanie pracownika. Funkcjonariusz z różnych powodów może z tego prawa zrezygnować, przy czym rezygnacja ta musi być wyrażona w sposób niebudzący wątpliwości.
Realizacja poszanowania tajemnicy zarobków pracownika następuje również poprzez prowadzenie odrębnie dla każdego listy płac (np. na dany rok) potwierdzającej składniki i wysokość wypłacanego wynagrodzenia, a także poprzez jego odbiór tylko przez pracownika lub osobę przez niego upoważnioną.
Nikt nie może mieć wglądu w dokumentację pracownika bez jego zgody lub wyraźnego ustawowego upoważnienia. Pracodawca bez zgody pracownika nie może udostępniać jego akt osobowych oraz dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy/służby osobom trzecim i wglądu w tę dokumentację, z wyłączeniem podmiotów uprawnionych ustawowo do kontroli.
Ważną rolę w ochronie sfery prywatności odgrywa także ustawa z 29.8.1997 r. o ochronie danych osobowych, służąc wzmocnieniu dóbr osobistych pracownika, w tym sfery życia prywatnego. Za dane osobowe uważa się każdą informację dotyczącą osoby fizycznej, pozwalającą na określenie tożsamości tej osoby. Pracodawca - jako administrator danych osobowych - może zbierać i przetwarzać te dane tylko w sposób i w granicach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 29 wyżej powołanej ustawy przetwarzanie danych w innym celu niż ten, dla którego zostały zebrane, jest dopuszczalne, jeżeli m.in. nie narusza praw i wolności osoby, której dotyczą. Do ogólnych przesłanek przetwarzania danych dotyczących wynagrodzenia za pracę należy m.in. zgoda osoby, której dane dotyczą, a także odpowiedni przepis prawa zezwalający na ich przetwarzanie.
Uznając niezbywalne prawo pracownika do nieujawniania składników i wysokości jego wynagrodzenia, należy konsekwentnie stwierdzić, iż ingerencja w sferę życia prywatnego pracownika w tym zakresie może nastąpić tylko za jego zgodą albo na podstawie wyraźnego upoważnienia wynikającego z ustawy. Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy więc stworzenie takiego systemu zabezpieczeń, aby sfera prywatności pracownika nie została naruszona.
Pracodawca miałby jednak obowiązek udzielenia przedmiotowych informacji związkowi zawodowemu w każdym przypadku wyrażenia przez pracownika zgody na ujawnienie jego danych, a także w przypadku zwrócenia się przez pracownika do organizacji związkowej o zbadanie prawidłowości przyznanego mu wynagrodzenia, czy nagrody i obronę jego uprawnień płacowych. Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak, aby pracownicy, czy funkcjonariusze celni występowali z takim wnioskiem do organizacji związkowej.
Ograniczenie prawa do informacji, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne. Mając na uwadze treść tego przepisu Dyrektor Izby Celnej wyraził gotowość podania informacji dotyczących Jego osoby, a także zastępców, zaś odnośnie innych osób tylko po przedstawieniu przez te osoby rezygnacji z przysługującego im prawa do ochrony danych. W takiej sytuacji zupełnie niezrozumiałe są zarzuty podniesione w skardze przez Związek Zawodowy Celników Izby Celnej. Strona skarżąca nie wystąpiła bowiem do funkcjonariuszy celnych o wyrażenie zgody na ujawnienie danych dotyczących otrzymanych przez nich nagród i awansów w latach 2003-2004, zaś ujawnienie tych danych przez Dyrektora Izby Celnej, bez formalnej zgody funkcjonariuszy, stanowiłoby naruszenie ich dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego.
Strona skarżąca zarzuca bezczynność organu poprzez niewydanie decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia Oó.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazując, w jaki sposób postępowanie powinno być zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek (art. 4 ust. l ustawy) jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. l ustawy). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji na zasadzie art. 16 ust. l w związku z art. 14 ust. 2 ustawy organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji ma obowiązek podjąć jedną z tych form działania w terminie wskazanym w art. 13 ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Podkreślić należy, iż przedstawiony tryb postępowania obowiązuje wówczas, gdy żądana informacja ma cechy informacji publicznej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej żądana przez Stronę skarżącą informacja dotyczy spraw indywidualnych funkcjonariuszy celnych, zatem nie ma ona cech informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2002 r. (sygn. akt II SAB 180/02) podkreślił, że jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powiadamia jedynie wnoszącego, iż jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują takiej formy działania, oznacza wydanie jej bez podstawy prawnej i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.).
W przedmiotowej sprawie organ pismem z dnia 28.07.2005r. (k.) powiadomił Stronę skarżącą o przyczynach i motywach nieudzielenia wnioskowanych informacji. Brak charakteru informacji publicznej powodował bowiem, że nie było podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym zarzut Strony skarżącej dotyczący bezczynności organu należy uznać za chybiony.
W świetle wskazanego stanu faktycznego i prawnego należy stwierdzić, że działanie Dyrektora Izby Celnej nie narusza prawa, co świadczy o tym, że skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie tych rozważań należy wskazać, że definicja informacji publicznej została określona w art.1 ust.1 oraz art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. Nr 112 poz.1198/ zgodnie z którą informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza art. 6 ustawy wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi w szczególności w sprawach wymienionych w tym przepisie. Ponieważ sformułowania ustawy w tym przedmiocie nie są do końca jasne przy ich wykładni należy kierować się ogólną zasadą z art. 61 Konstytucji RP, z której wynika dostęp do informacji publicznej i w tej sytuacji wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu./vide też wyrok NSA z dnia 2 lipca 2003 r. sygn. II S.A. 837/03 M. Prawn. 2003/17/770 , wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. IISA 4059/02 LEX nr 7803 , wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. IISA 1956/02 LEX nr 78063/
Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, a zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /t.j. z 2004 r. Dz.U. Nr 156 poz. 1641 ze zm./ funkcjonariusz taki w związku z pełnieniem obowiązków służbowych korzysta z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych, a tym samym uprawnionym jest pogląd strony skarżącej, że każdy funkcjonariusz w ramach swojej służby pełni funkcję publiczną, a zasady dotyczące awansowania i przyznania nagród pieniężnych niewątpliwie dotyczą podziału pieniędzy stanowiących część środków budżetowych. Zatem żądanie zawarte w pismach strony skarżącej z dnia 25 lipca 2005r. oraz we wniosku z dnia 26 lipca 2005 r. dotyczące sporządzenia listy funkcjonariuszy celnych awansowanych w 2003 r. i 2004 r. oraz listy funkcjonariuszy którym Dyrektor Izby przyznał nagrody w 2003 r. i 2004 r. /przy uwzględnieniu szeregu kryteriów we wnioskach wskazanych/ wobec tego, że dotyczy przedmiotu objętego pojęciem informacji publicznej- przedstawionego wyżej- stanowiło wniosek o udzielenie informacji przetworzonej , o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej powinien był wdrożyć tryb postępowania przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej tj. udzielić pełnej informacji, albo stosować zasadę z art. 14 ust.2 ustawy, albo wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na zasadę z art. 5 cyt. ustawy wraz ze szczegółowym uzasadnieniem jakie przesłanki z tego przepisu i w odniesieniu do jakich kwestii wskazanych we wniosku zachodzą lub z powodu braku szczególnie istotnego interesu publicznego z wykazaniem dlaczego taka przesłanka nie zachodzi.
Tymczasem stanowisko strony przeciwnej w przedmiotowej sprawie jest pełne sprzeczności. I tak z jednej strony eksponowane jest stanowisko dotyczące charakteru stosunku prawnego, na podstawie którego funkcjonariusz celny wykonuje swoje zadania tj. że stosunek ten nie ma charakteru stosunku pracy, a następnie powoływane są orzecznictwo i poglądy doktryny związane z prawami pracowniczymi. Twierdzi się także, iż żądana przez stronę skarżącą informacja objęta przedmiotowymi wnioskami nie ma cech informacji publicznej by następnie powołać się na zasady wynikające z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, które mają przecież zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do informacji publicznej, której udzielenie doznaje ograniczeń ze względu na spełnienie przesłanek wskazanych w treści tego przepisu.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej pozostawał bezczynny i dlatego uznając skargę za uzasadnioną orzekł jak w pkt I wyroku na zasadzie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, a o kosztach postępowania jak w pkt II wyroku na zasadzie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło