II SAB/Wa 186/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA Agnieszka Miernik, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1) zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołania skarżącego K. G. z dnia [...]. września 2005 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2) zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego K.G. kwotę 40 zł (czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. G.przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Ministra Sprawiedliwości, polegającą na nierozpatrzeniu jego odwołania z dnia 27 września 2005 r. od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. września 2005 r. nr [...]., mocą której odmówiono mu mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego. Skarżący powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 2225/05, odrzucające jego skargę na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia[...].października 2005 r. nr [...].Podniósł, że w postanowieniu tym Sąd przyjął dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego, jednakże z uwagi na to, iż pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].października 2005 r. nr [...]. nie miało charakteru decyzji administracyjnej, uznał skargę za niedopuszczalną. Mimo tego, Sąd zaznaczył, że złożone przez niego odwołanie winno zostać załatwione zgodnie z procedurą administracyjną, gdyż Minister nie podjął żadnego aktu w postępowaniu odwoławczym. W ocenie skarżącego, takie stanowisko Sądu w sposób jednoznaczny wskazuje na konieczność załatwienia jego odwołania z dnia 27 września 2005 r. poprzez wydanie decyzji administracyjnej, której - pomimo upływu przewidzianego prawem terminu - organ nie podjął. Wniósł o zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji administracyjnej i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że skarga na bezczynność, polegająca na nierozpatrzeniu odwołania z dnia 27 września 2005 r. od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...].września 2005 r. nr [...]., nie jest zasadna, albowiem skarżący otrzymał odpowiedź w postaci pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia[...].października 2005 r. nr [...].o braku podstaw do uwzględnienia stawianych przez niego zarzutów. Pismo to nie było decyzją, co potwierdził również Sąd w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 2225/05. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, odmowa mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, jak również takiej formy rozstrzygnięcia nie wymagają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku wnoszenia odwołań w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, tzn. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stąd też skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 2225/05, odrzucając skargę K.G. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].października 2005 r. nr [...]., przyjął dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego. Postanowienie to stało się prawomocne. Już choćby z tych względów zupełnie chybiony jest wniosek organu o odrzucenie skargi w niniejszej sprawie, oparty o twierdzenie, że odmowa mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, jak również takiej formy rozstrzygnięcia nie wymaga procedura administracyjna w przypadku wnoszenia odwołań w tego rodzaju sprawach. Dopuszczalność skargi w powyższym przedmiocie Sąd wywiódł z treści art. 5 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), uznając, że odmowa mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego, wobec istnienia ustawowego obowiązku mianowania osoby, która została zakwalifikowana przez komisję kwalifikacyjną do grona aplikantów sądowych pozaetatowych w danym okręgu, objęta jest kontrolą sądowoadministracyjną. Wskazując, że mianowanie, jako akt administracyjny, w swej istocie odpowiada decyzji administracyjnej, Sąd przesądził, że taki charakter ma pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. września 2005 r. nr [...]., wydane w sprawie K. G.. Przymiotu decyzji administracyjnej Sąd nie przydał wspomnianemu już pismu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].października 2005 r. nr [...]., które skarżący wówczas uczynił przedmiotem skargi do WSA w Warszawie. Z tego też względu skarga została odrzucona. Jednocześnie jednak Sąd zaznaczył, że w takiej sytuacji wniesione od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. września 2005 r. nr [...].odwołanie strony nie zostało rozpatrzone zgodnie z procedurą administracyjną, gdyż Minister Sprawiedliwości nie wydał żadnego aktu w postępowaniu odwoławczym. Oceniając wniesioną skargę na bezczynność, nie ulega wątpliwości, że do chwili obecnej Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył odwołania K. G. z dnia [...].września 2005 r., które skarżący złożył od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. września 2005 r. nr [...].. Nie ma jednak racji skarżący, twierdząc, że w postępowaniu wywołanym jego odwołaniem musi dojść do wydania tylko decyzji administracyjnej. Warto podkreślić, że każdy wniesiony środek zaskarżenia w pierwszej kolejności badany jest przez organ z punktu widzenia jego dopuszczalności i zachowania terminu. WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 17 lutego 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 2225/05 nie przesądził o powinności wydania przez Ministra Sprawiedliwości jedynie decyzji administracyjnej. Wyrażając stanowisko o niepodjęciu przez organ żadnego aktu w postępowaniu odwoławczym, Sąd celowo posłużył się pojęciem "aktu", mając na względzie także treść art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W świetle tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Dokonując konkluzji tej części wywodów, w sprawie nie doszło więc ani do podjęcia decyzji administracyjnej, ani do wydania postanowienia w trybie art. 134 kpa. Skoro mocą postanowienia z dnia 17 lutego 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 2225/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, że pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. września 2005 r. nr [...].jest decyzją administracyjną i postanowienie to jest prawomocne, to tym samym brak jest podstaw do uznania wniesionego odwołania za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych (na co może wskazywać stanowisko procesowe organu zawarte w odpowiedzi na skargę), jak również podmiotowych, skoro zostało złożone przez stronę postępowania. Celowym natomiast jest zbadanie, czy złożone przez skarżącego odwołanie zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu. Ustalenie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu winno prowadzić do wydania postanowienia w trybie art. 134 kpa, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W przeciwnym wypadku, a więc w sytuacji wniesienia odwołania w terminie, organ powinien doprowadzić do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu odwoławczym. Stosownie do treści art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Regulacja ta wskazuje, że nakazanie rozpatrzenia sprawy (wniosku, podania, odwołania lub innego środka zaskarżenia) jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji jej nie załatwił. W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości pozostawał w zwłoce, dlatego też Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania K. G. z dnia 27 września 2005 r. Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest - jak w niniejszej sprawie - doprowadzenie do wydania przez organ aktu administracyjnego (postanowienia lub decyzji administracyjnej) w sprawie wszczętej odwołaniem strony. Uznając zasadność skargi, Sąd wyznaczył trzydziestodniowy termin do jej załatwienia, liczony od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W tym zakresie Sąd miał na uwadze przepis art. 35 § 3 kpa, zwłaszcza że zbadania wymaga kwestia zachowania terminu do złożenia odwołania. Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania, warto wyjaśnić, że stosownie do przepisów działu V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 i art. 209 ww. ustawy). Nie jest zatem możliwe zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania od strony skarżącej, z zastrzeżeniem art. 203 i art. 204, które dotyczą skargi kasacyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego kwotę 40 zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu na rozprawę.