II FSK 474/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi B. S. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 502/05 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1) wznowić postępowanie sądowe zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 502/05 i uchylić to postanowienie; 2) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 20/04. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 502/05, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 20/04, odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi B. S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd pierwszej instancji było niedotrzymanie wyznaczonego terminu do uiszczenia należnego od niej wpisu. Jak wskazał WSA w Gliwicach doręczenie (zastępcze) wezwania nastąpiło dnia 2 maja 2005 r., termin upłynął dnia 9 maja 2005 r. a wpis został uiszczony dnia 12 maja 2005 r. W zażaleniu podatniczka wskazała, że zastosowanie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) było błędne. Przepis ten miał bowiem zastosowanie tylko w wypadku doręczenia zastępczego, gdy tymczasem w sprawie miało miejsce doręczenie przez pocztę unormowane art. 65 § 2 p.p.s.a. Ponadto w sprawie przesyłka była awizowana tylko raz. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej zostało wysłane skarżącej za pośrednictwem poczty. Ponieważ, co wynika z adnotacji doręczyciela, adresata nie zastano przesyłka została w dniu 25 kwietnia 2005 r. awizowana a zawiadomienie umieszczono na drzwiach adresata. Dnia 2 maja 2005 r. przesyłka (wezwanie) jako nie podjęta w terminie została zwrócona sądowi. W związku z tym powołując się na art. 65 § 2 i 73 .p.p.s.a. NSA wskazał, że zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji nie naruszało prawa. Na powyższe postanowienie wniesiono skargę o wznowienie postępowania, w której wniesiono o uchylenie w/w postanowień w całości i merytoryczne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że Trybunał Konstytucyjny na rozprawienie w dniu 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05 (publikowany w Dz. U. Nr 38 poz. 268 z dnia 7 marca 2006 r.), orzekł, że art. 73 p.p.s.a. w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego też zdaniem podatniczki skarga jest uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483; w skrócie: Konstytucja RP), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. W skardze o wznowienie postępowania powołano się na art. 272 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. P 13/05, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 73 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 p.p.s.a., "ustanawiając siedmiodniowy termin odbioru przesyłki od dnia jej awizowania i nie przewidując obowiązku powtórzenia zawiadomienia o przesyłce, pociąga za sobą wysokie ryzyko, że pismo sądowe nie dotrze do adresata bez jego winy, a jednocześnie uchylenie się przez zainteresowanego od negatywnych skutków doręczenia w trybie art. 73 ustawy może być bardzo trudne. Dotyczy to także sytuacji, w której strona wie już o toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym i musi liczyć się z otrzymywaniem pism procesowych". W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd, "że regulacje zawarte w art. 73 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odpowiadają wymogom sprawiedliwej procedury sądowej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego termin odbioru przesyłki awizowanej nie może być nadmiernie krótki, powinien jednak odpowiadać wymogom sprawności proceduralnej. Jednocześnie ustawa powinna ustanawiać wymóg ponawiania zawiadomienia o przesyłce, tak aby ograniczyć ryzyko jej niedotarcia do adresata". W postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. II FZ 501/05, Naczelny Sąd Administracyjny powołał się wprost na art. 73 p.p.s.a., który stanowił podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Skarga o wznowienie postępowania została złożona dnia 3 kwietnia 2006 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP art. 73 p.p.s.a., wszedł w życie w dniu 7 marca 2006 r. Skarga o wznowienie została więc wniesiona z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 272 § 2 p.p.s.a. Ponadto została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a więc zachodzi związek pomiędzy powołaną podstawą w skardze a treścią rozstrzygnięcia. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 272 § 1 i art. 282 § 2 p.p.s.a.