I SA/Po 3008/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-16
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego, ale twierdzi, że decyzja wydana w tym postępowaniu może mieć dla niej negatywne konsekwencje (np. w kontekście postępowania karnego skarbowego), posiada interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, ponieważ skarżący W.S. nie wykazał posiadania interesu prawnego do jej wniesienia. Interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego, a skarżący nie powołał się na żaden przepis, z którego by on wynikał. Jego interes w sprawie miał charakter faktyczny, związany z potencjalnymi negatywnymi konsekwencjami w postępowaniu karnym skarbowym, co nie jest tożsame z interesem prawnym.Stan faktyczny
Skarżący W.S., pracownik biura rachunkowego, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT dla W.K. za okres kwiecień, maj i grudzień 2000 r. Organy uznały, że W.S. przedwcześnie dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z dokumentu celnego. Skarżący twierdził, że decyzje są wadliwe i mogą mieć dla niego negatywne konsekwencje, ponieważ przeciwko niemu wszczęto postępowanie karne skarbowe, a decyzje te stanowią jedyny dowód popełnienia przez niego przestępstwa. W.K. nie zaskarżył decyzji, ponieważ właściciel biura rachunkowego wyrównał szkodę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd, Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i grudzień 2000 roku W.K. oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
W.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającą W.K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj i grudzień 2000r. oraz wysokość kwoty do przeniesienia na następny miesiąc – za miesiąc kwiecień 2000r.
Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że podatnik w kwietniu 2000r. przedwcześnie dokonał odliczenia podatku naliczonego w kwocie [...] zł określonego w JDA SAD z dnia [...]. Dokument ten wraz z fakturą Przedsiębiorstwa A, dokonującą zgłoszenia towaru do odprawy celnej w imieniu W.K., przesłało mu w dniu [...] maja 2000r., z podatnika odebrał go [...] maja 2000r. W związku z tym, w myśl art. 19 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik mógł obniżyć podatek należny o podatek naliczony w dokumencie celnym nie wcześniej niż za miesiąc, w którym otrzymał ten dokument i nie później niż za miesiąc następny.
Organ I instancji powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (III SA 2007/01, I SA/Lu 483/99) uznał, że data odbioru JDA SAD przez A nie może być utożsamiona z datą otrzymania dokumentów celnych przez podatnika, wobec czego nie uznał zasadności odliczenia podatku naliczonego określonego w tym dokumencie od podatku należnego za miesiąc kwiecień 2000r. i wykazanie tego w deklaracji VAT – 7.
Stanowisko to organ odwoławczy uznał za prawidłowe i utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
W roku 2000 rachunkowość firmy W.K. prowadzona była przez Biuro Rachunkowe "B", którego pracownikiem był skarżący W.S. zajmujący się obsługą księgową w. w. podatnika. W.S. sporządzał też deklaracje VAT – 7 tej firmy i dokonał umniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych.
Dnia [...] Urząd kontroli Skarbowej wszczął przeciwko W.S. postępowanie karne skarbowe.
W związku z tym skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji powołuje się na swój interes prawny i wywodzi, że zaskarżone decyzje wydane w sprawie W.K. stanowią jedyny dowód popełnienia przez niego przestępstwa karnego skarbowego. W.K. nie zaskarżył decyzji Dyrektora Izby Skarbowej do Naczelnego Sadu Administracyjnego, ponieważ właściciel biura rachunkowego wyrównał poniesioną przez podatnika szkodę.
Zdaniem skarżącego wydane przez organy obu instancji decyzje są wadliwe, a ich utrzymanie w obrocie prawnym może mieć dla niego negatywne konsekwencje. Naruszono bowiem przepisy art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej.
W.S. podważając merytoryczną prawidłowość zaskarżonych decyzji powołuje się na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 11.X.1999r. Nr PP1/7204-63/99KSz oraz na orzecznictwo NSA (uchwały z 19.X.2001r. sygn. akt FPS 12/01, z 29.X.2001r. sygn. akt FPS 10/01 i wyroki z 4.III.2003r. sygn. akt III SA 2007/01, z 9.X.2002r. III SA 231/00 oraz z 4.V.2000r. I SA/Ld 144/98).
Zdaniem w. w. odliczenie przez niego za miesiąc kwiecień 2000r. tj. za miesiąc, w którym pełnomocnik podatnika dokonał odprawy celnej towaru, podatku naliczonego wynikającego z dokumentów celnych od podatku należnego i wykazanie tego w deklaracji VAT – 7 było prawidłowe.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje:
W myśl przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W świetle tego przepisu rozważyć należy, czy W.S. mógł skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego w sprawie, w której nie był stroną postępowania.
W pierwszym rzędzie należy odnieść się do tego, czy skarżący miał interes prawny w sprawie. Interes prawny w świetle powołanego przepisu występuje po stronie określonej osoby wówczas, gdy znajduje on oparcie w przepisach prawa materialnego, procesowego bądź ustrojowego. Osoba wnosząca skargę winna więc wykazać związek między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżoną decyzją. Skarżący powinien wiec działać we własnym imieniu i mieć roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku.
Stanowisko takie prezentuje A. Kabat w komentarzu do art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Zakamycze 2005).
W.S. uzasadnia istnienie po jego stornie interesu prawnego faktem wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego skarbowego. Przepisy kodeksu karnego skarbowego nie pozwalają jednak na przyjęcie, że skarżący może wywozić swój interes prawny z konkretnego przepisu tegoż kodeksu. Faktyczny, a nie prawny, interes w. w. dotyczy bowiem kwestii jego winy w zakresie narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku od towarów i u sług (art. 56 § 2 K. k. s. w zw. z art. 9 § 3 K. k. s.). Interes faktyczny jednak nie jest tożsamy z interesem prawnym, istnienia którego skarżący nie wykazał, bowiem nie powołał się na żaden przepis prawa, z którego by on wynikał.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący nie był uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, wobec czego nieuzasadnione było merytoryczne rozpatrywanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 września 2000r. w sprawie sygn. akt II SA 2109/00, że w przypadku, gdy skarżący nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi podlega ona oddaleniu, a nie odrzuceniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło