I OSK 1312/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 183/06 o odrzuceniu skargi A. S na bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie przeniesienia na wyższe stanowisko w służbie cywilnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt II SAB/Wa 171/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej, polegającą na zwłoce w przeniesieniu go, jako członka korpusu służby cywilnej z Ministerstwa Skarbu Państwa do Ministerstwa Zdrowia, na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego ds. Nadzoru Prawnego, na które został wyłoniony w drodze konkursu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przeniesienie uregulowane w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r., Nr 49, poz. 483 ze zm.), w myśl którego członka korpusu służby cywilnej (a więc zarówno pracownika, jak i urzędnika), który został wyłoniony w drodze konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, Szef Służby Cywilnej przenosi na to stanowisko i określa wysokość wynagrodzenia przysługującego na tym stanowisku, nie ma charakteru decyzji, albowiem w istocie chodzi o "skonsumowanie" wyniku konkursu, czyli wdrożenie ustaleń konkursowych na płaszczyznę zatrudnieniową. O ile od wyniku postępowania konkursowego, które jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, ustawodawca zapewnił jego uczestnikom możliwość złożenia odwołania do Szefa Służby Cywilnej (rozpoznanie odwołania, jako indywidualnej sprawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej, która - po wyczerpaniu środków zaskarżenia - podlega kontroli sądu administracyjnego), to w przypadku przeniesienia (obsadzenia) na wakujące stanowisko, bądź też nieobsadzenia stanowiska, nie przewidziano środków kontroli w administracyjnym toku instancji. Od powyższego postanowienia A. S. złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 1606/06 oddalił, podzielając argumentację Sądu pierwszej instancji w przedmiocie braku kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania skargi. Przed zakończeniem postępowania kasacyjnego w powyżej przedstawionej sprawie, A. S. w dniu 23 grudnia 2005 r. wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia pozew, w którym zarzucił Szefowi Służby Cywilnej bezczynność w przedmiocie przeniesienia go na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego ds. Nadzoru Prawnego w Ministerstwie Zdrowia. Postanowieniem z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt VIII P 4981/05 Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia uznał się za niewłaściwy do rozpoznania roszczenia A. S. o przeniesienie na inne stanowisko służbowe i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Szef Służby Cywilnej złożył zażalenie na powyższe postanowienie lecz zostało ono oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2006 r. sygn. akt XXI Pz 72/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 r. skargę A. S. , zważył iż zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Z powyższego przepisu wynika, że stan powagi rzeczy osądzonej powstaje na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sprawy zgodności z prawem określonego przejawu działania lub bezczynności organu administracji publicznej, miedzy tymi samymi stronami. Nie budzi wątpliwości, iż zarówno w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawomocnie zakończonej o sygn. akt II SAB/Wa 171/05, jak i w sprawie obecnie rozpoznawanej, żądania są tożsame, bowiem A. S. wnosi o zobowiązanie Szefa Służby Cywilnej do przeniesienia go, jako członka korpusu służby cywilnej z Ministerstwa Skarbu Państwa do Ministerstwa Zdrowia, na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego ds. Nadzoru Prawnego, na które został wyłoniony w drodze konkursu. Tak więc, skoro treść skargi prawomocnie osądzonej w sprawie II SAB/Wa 171/05, jak i treść pozwu, który okazał się skargą i został przekazany postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 17 marca 2006 r. do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, są tożsame to nie jest możliwe wszczęcie nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. W związku z tym, że sprawa objęta skargą została już prawomocnie osądzona, kolejną skargę należało uznać za niedopuszczalną. A. S. złożył od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z cyt. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą została już prawomocnie osądzona. Pod pojęciem osądzenia skargi należy tu, zdaniem skarżącego, rozumieć jej merytoryczne rozpoznanie, ocenę zasadności zawartych w niej argumentów, bowiem tylko takie zakończenie postępowania wszczętego wniesieniem skargi stanowić będzie realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Tymczasem we wszystkich dotychczasowych postępowaniach - zarówno przed sądami administracyjnymi (II SAB/Wa 171/05, I OSK 1606/06) jak i sądami pracy (VIII P 4981/05, XXI Pz 72/06) - przedmiotem rozpoznania była wyłącznie dopuszczalność drogi sądowej w obu odrębnych trybach, a więc jedynie kwestie proceduralne o charakterze kompetencyjnym. W tej sytuacji należy uznać, iż w niniejszej sprawie nie doszło w ogóle do rozpoznania skargi a tym bardziej prawomocnego osądzenia sprawy nią objętej, tj. będącej przedmiotem skargi, skoro przedmiotem obu prawomocnych orzeczeń była jedynie kwestia wstępna - ocena właściwości sądu administracyjnego lub sądu pracy do jej rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W piśmiennictwie prawniczym powstałym na tle powyższego przepisu zwrócono uwagę, iż nie można przyjmować, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi (J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 176-177). Wyrażono także pogląd, iż powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc tylko wyroki. Tylko wyrok bowiem zawiera ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Żadne prawomocne postanowienie sądu nie ma powagi rzeczy osądzonej. Dotyczy to również postanowień kończących postępowanie sądowe - postanowień odrzucających skargę i umarzających postępowanie (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 519-520). W sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 r. odrzucił skargę A. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (powaga rzeczy osądzonej) powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 21 grudnia 2005 r. Tym ostatnim postanowieniem Sąd również odrzucił skargę A. S., gdyż uznał, że nie jest właściwy jako sąd administracyjny do jej rozpoznania. Pomiędzy oboma sprawami zachodzi tożsamości podmiotów i przedmiotu sprawy. Podzielając jednak poglądy doktryny przedstawione powyżej należy stwierdzić, iż prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r. odrzucające skargę A. S. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej nie będzie korzystać z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Jak trafnie bowiem podniesiono w skardze kasacyjnej w sprawie niniejszej nie doszło w ogóle do rozpoznania skargi a tym bardziej prawomocnego osądzenia sprawy. W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę A. S. na bezczynność Szefa Służby, powołując się niezasadnie na powagę rzeczy osądzonej. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.