III SA/Po 505/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-07

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może uchwałą ustalić procentowe zasady udzielania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla określonego kręgu podmiotów, czy też powinna jedynie wyrazić zgodę na udzielenie zindywidualizowanej bonifikaty dla konkretnego nabywcy?
Ratio decidendi
Rada gminy nie może uchwałą ustalać procentowych zasad udzielania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla określonego kręgu podmiotów. Jej kompetencje ograniczają się do wyrażenia zgody na udzielenie zindywidualizowanej bonifikaty dla konkretnego nabywcy, w odniesieniu do nieruchomości, dla której cena została ustalona zgodnie z przepisami prawa. Ustalenie ogólnych zasad udzielania bonifikat przez radę gminy, bez wcześniejszego skonkretyzowania nieruchomości i ich ceny, wykracza poza jej kompetencje ustawowe i uniemożliwia racjonalne gospodarowanie mieniem gminnym.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w W. dotyczącej wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ nadzoru uznał, że rada przekroczyła swoje kompetencje, ustalając procentowe zasady udzielania bonifikat dla określonego kręgu podmiotów, zamiast jedynie wyrazić zgodę na zindywidualizowane bonifikaty. Rada Miejska wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów dotyczących przekształcania prawa użytkowania wieczystego i ogłaszania aktów normatywnych, twierdząc, że mogła zróżnicować bonifikaty i że uchwała stanowi prawo miejscowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Beata Sokołowska As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Rady Miejskiej w W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia[...] kwietnia 2006. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr 307/XXXVIII/06 Rady Miejskiej w W. z dnia 14 marca 2006r. o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/M.Kwiecińska /-/B. Sokołowska KS d Wojewoda działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] kwietnia 2006r. (sygn. [...]) ze względu na istotne naruszenia prawa stwierdził nieważność uchwały nr [...] rady Miejskiej w W. z dnia [...] marca 2006r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż przedmiotową uchwałą z dnia [...] marca 2006 roku Rada Miejska w W., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust.2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego prawo własności nieruchomości (Dz.U. nr 175 poz. 1459) w związku z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) wyraziła zgodę na udzielenie przez Burmistrza W. bonifikaty, której wysokość określiła procentowo w §§ 1 i 2 uchwały: 90 procent w stosunku do określonego kręgu podmiotów od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości będących własnością Gminy W. nieruchomości zabudowanych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, albo pod tego rodzaju zabudowę, oraz 99% w stosunku do użytkowników wieczystych, którzy w/w opłatę wniosą jednorazowo za cały okres użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wskazał, iż z treści art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że właściwy organ może udzielić za zgodą organu gminy tj. rady gminy bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele mieszkaniowe. Zdaniem organu nadzoru takie określenie uprawnienia rady gminy dotyczy wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty, tymczasem Rada Miejska W. dokonała ustalenia zasad udzielania bonifikat w stosunku do określonego kręgu podmiotów – wykraczając tym samym poza przyznane jej kompetencje ustawowe. Uchwała rady gminy zdaniem organu nadzoru w przedmiotowym zakresie winna dotyczyć wyłącznie wyrażenia zgody na udzielenie zindywidualizowanemu nabywcy bonifikaty, w określonej wysokości, w odniesieniu do nieruchomości, dla której cena ustalona została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższe jest zgodne bowiem z art. 68 ust. 1 ustawy, który odwołuje się do sprzedawanej a wcześniej wycenionej nieruchomości, zatem zindywidualizowanego na potrzeby obrotu prawnego przedmiotu sprzedaży, w formie prawem przewidzianym. Nadto Wojewoda wyraził pogląd, iż uchwała ta nie stanowi prawa miejscowego i brak jest podstaw do jej publikacji w dzienniku Urzędowym Województwa W., zatem §4 uchwały narusza art. 4 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych (Dz. U. z 2005r. nr 190 poz. 1606 ze zm.) Pismem z dnia [...] maja 2006r. Rada Miejska w W. wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. nr 175 poz. 1459) w związku z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000r o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu wyraziła pogląd, iż uchwała ta jest zgodna z przepisami art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym Rada mogła zróżnicować bonifikaty dla użytkowników wieczystych wnioskujących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nadto zdaniem rady postanowienia przedmiotowej uchwały stanowią prawo miejscowe, gdyż zawierają przepisy o charakterze ogólnym, powszechnie obowiązujące na terenie całej gminy i dotyczą wszystkich użytkowników wieczystych. W skardze Rada Miejska w W. wskazała także na niekonsekwencje Wojewody, który w przypadku podobnych uchwał innych Rad Miejskich nie zarzucał im naruszenia prawa a nadto uznawał poczynione tymi uchwałami regulacje za prawo miejscowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje wyrażoną w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej, a ust. 2 pkt 9 lit. a tegoż przepisu, że do wyłącznej właściwości rady gminy (miejskiej) należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Konkretyzację wyrażonej powyżej zasady stanowi niewątpliwie art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który w ust. 1 upoważnia właściwy organ, za zgodą wojewody, albo rady lub sejmiku, do udzielenia bonifikaty od ceny ustalonej w art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele mieszkaniowe (art.68 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy). Mając na względzie literalne brzmienie tych przepisów zgodzić należy się z twierdzeniem organu nadzoru, że uzyskanie zgody na zastosowanie bonifikaty w oparciu o cytowany przepis możliwe jest wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie (co do przeznaczenia nieruchomości), a nadto po ustaleniu ceny w sposób określony w art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niemożliwym jest więc zastosowanie przepisu art. 68 wobec ogólnie określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości, przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Nie ulega wątpliwości, iż organ udzielający zgody na udzielenie bonifikaty musi mieć każdorazowo zapewnioną możliwość oceny, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży wyceniona została zgodnie z przepisami, jak też czy jej sprzedaż następuje na wskazany ustawą cel oraz na rzecz wskazanych osób. Za przyjęciem powyższego poglądu przemawia również konieczność gospodarowanie mieniem gminy w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki, co wynika jednoznacznie z przepisu art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie sądu nie jest wykluczone podjęcie przez Radę Miejską uchwały o charakterze bardziej generalnym dotyczącej zasad udzielania bonifikaty przy sprzedaży własności gruntów, tym niemniej wydanej bez naruszania prawa, tj. co najmniej po wcześniejszym skonkretyzowaniu nieruchomości, jak też cen określonych zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Nie może budzić wątpliwości, że stosowanie przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] marca 2006 roku w przyjętej formie uniemożliwiałoby prowadzenie racjonalnej gospodarki mieniem gminnym. Sąd jako niecelowe uznał rozstrzyganie w zakresie zarzutu nieuznania przez Wojewodę przedmiotowej uchwały za akt prawa miejscowego, albowiem podzielając stanowisko wojewody co istotnego naruszenia przez nią prawa dalsze rozważania dotyczące tego czy uchwała taka stanowi akt prawa miejscowego uznać należy za teoretyczne i bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. /-/Sz. Widłak /-/M.Kwiecińska /-/B. Sokołowska KS d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło