VII SA/Wa 686/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-26

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Grzegorz Czerwiński, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej, zgłoszone do Urzędu Skarbowego i wyrejestrowane w ZUS, ale nie odnotowane w ewidencji działalności gospodarczej, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego?
Ratio decidendi
Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Istotne dla obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie sam wpis lub jego wykreślenie z ewidencji. Zawieszenie działalności gospodarczej, nawet jeśli nieuregulowane w przepisach, może stanowić faktyczne zaprzestanie jej prowadzenia, co wpływa na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. H. domagał się uchylenia decyzji ostatecznej stwierdzającej jego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie, gdy ją zawiesił. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że kluczowe jest formalne wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, a nie faktyczne zawieszenie. Skarżący podnosił, że powiadomił odpowiednie urzędy o zawieszeniu działalności, mimo braku formalnego zgłoszenia zmian w ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym . I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII S.A./Wa 686/06 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] września 2004r w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r na podstawie art. 151§ 1 w związku z art. 146§2 kpa odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu podał, iż ubezpieczony M. H. wniósł prośbę o uznanie mu okresu zawieszenia działalności gospodarczej od [...] lipca 1999r co w ocenie organu stanowiło nową okoliczność nieznaną organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] października 2005r na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją stwierdzającą, iż M. H. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999r do [...] grudnia 2000r. Po wznowieniu postępowania, organ nie uznał okresu zawieszenia działalności gospodarczej ubezpieczonego M. H. Przesłanką do stwierdzenia, że w okresie od dnia [...] czerwca 1999r do dnia [...] stycznia 2001r M. H. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą była decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2001r o wykreśleniu ubezpieczonego z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] stycznia 2001r wskutek rezygnacji z dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] uznał, iż w wyniku wznowienia postępowania może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, "dlatego też zgodnie z art. 146 § 2 kpa nie można dotychczasowej decyzji uchylić". Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania M. H., decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2006r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego przepisy prawne nie przewidują zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślania wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą wynika z art. 66 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Zgodnie z art. 69 ust 1 powyższej ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, które mówią o obowiązkowym ubezpieczeniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Przy określaniu znaczenia pojęć " rozpoczęcie" i " zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie zdaniem organu odwoławczego mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust 1 pkt 1 w/w ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Z decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2001r wynika, iż M. H. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej z dniem [...] kwietnia 1997r i wykreślił ją z dniem [...] stycznia 2001r. Oznacza to zdaniem organu odwoławczego brak podstaw prawnych do uchylenia decyzji ostatecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. H. Skarżący podnosi, iż uzyskanie wpisu do widencji działalności gospodarczej nie jest jednoznaczne z datą jej rozpoczęcia podobnie jak data wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej nie zawsze pokrywa się z datą faktycznego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący podkreśla, iż o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej wskutek jej zawieszenia powiadomił Urząd Skarbowy oraz prowadzenie działalności gospodarczej wyrejestrował w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący przyznaje, iż nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmian w ewidencji działalności gospodarczej lecz uważa, iż nie można przyjmować zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej od wykreślenia wpisu w ewidencji. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Błędne jest stanowisko organów obu instancji o decydującym dla wykonywania działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu i wykreśleniu działalności skarżącego z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratywny (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996r, III CZP 111/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 63 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1998r, II CZ 74/98, OSNC 1999, nr 2, poz. 36). Nie każdy sposób prowadzenia działalności gospodarczej wymaga wpisu do ewidencji jak też nie każde wykreślenie wpisu decyduje w sensie prawnym o zaprzestaniu działalności. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, który prowadził działalność pozarolniczą trwał według art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej z dniem [...] kwietnia 1997r, a w dniu [...] lipca 1999r zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej o czym powiadomił Urząd Skarbowy oraz wyrejestrował prowadzenie działalności gospodarczej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym bowiem takiego stanu nie przewidują przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ) czy też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst Dz. U. z 2000r, Nr 14, poz. 176 ze zm.). Pojęcie " zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r, Nr 210, poz. 2135 ze zm.) jak też do ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych. Przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowana jej zawieszeniem pozwala na przyjęcie, iż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w myśl przepisu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) i w związku z tym nie podlegał w zgłoszonym okresie ubezpieczeniu zdrowotnemu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005r, I UK 105/04, OSNP z 2005r, nr 13, poz. 198). Jednakże samo zgłoszenie " wyrejestrowania z ubezpieczenia" nie jest dla organu rentowego bezwzględnie wiążące lecz podlega kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona. Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7kpa, 77 § 1 kpa i art. 107 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło