II FSK 1118/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-14

Skład orzekający: Jerzy Rypina, Jan Rudowski, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej) lub przepisów prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jeśli naruszenie to nie ma charakteru rażącego?
Ratio decidendi
Naruszenie prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, musi mieć charakter rażący, co oznacza przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a nie jedynie błąd wykładni. Odmienna interpretacja przepisów przez stronę nie może być podstawą do wzruszenia ostatecznych decyzji podatkowych. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. L. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że nie zaszła przesłanka rażącego naruszenia prawa. Skarżąca spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie rozstrzygnięcia i art. 133 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo niewyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od C. L. C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. L. C. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 1755/06 w sprawie ze skargi C. L. C. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w L. z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. L. C. z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 1755/06) oddalił skargę C. L. C. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. .. Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 20 września 2005 r. nr ... określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. w wysokości 109 573 zł w części dotyczącej kwoty dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej i przeznaczonego na działalność statutową i zmniejszył ww. zobowiązanie do kwoty 13 215,90 zł. W ocenie Sądu organ administracji pomimo użycia niefortunnego zwrotu "w części dotyczącej kwoty dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej i przeznaczonego na działalności statutową" nie naruszył postanowień przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej wynikająca z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd wyjaśnił, iż naruszenie prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazuje, że nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Sąd wskazuje również, że odmienne stanowisko strony skarżącej, co do wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz.U. z 1991 r., Nr 44, poz. 194 ze zm.) nie może być podstawą do wzruszenia ostatecznych decyzji podatkowych. W skardze kasacyjnej pełnomocnik C. L. C. zaskarżył w całości przedmiotowy wyrok i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.) zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania: - art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez niewyjaśnienie rozstrzygnięcia tj. nieuzasadnienie dlaczego Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia przepisów postępowania art. 233 § 1 pkt 2 lit a w związku z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, - art. 133 p.p.s.a poprzez zamknięcie rozprawy mimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy odnośnie zastosowania art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej uchyla w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W ocenie pełnomocnika nie znajduje to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a co najważniejsze przedmiotowa decyzja nie rozstrzygnęła sprawę co do istoty – w części uchylonej. Rażącym naruszeniem prawa jest jak twierdzi autor skargi kasacyjnej niezastosowanie przez organy podatkowe art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem niniejszej sprawy zakończonej decyzją, której zgodność z prawem oceniał Sąd pierwszej instancji była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2005 r. i poprzedzającej ją decyzji organu skarbowego pierwszej instancji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. wobec niestwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy ich wydaniu (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W skardze kasacyjnej jej autorka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnienie dlaczego nie stwierdził rażącego naruszenia przez odwoławczy organ podatkowy art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 § 3 tej ustawy, naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez zamkniecie sprawy pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy odnośnie zastosowania art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przez "zwięzłe przedstawienie stanu sprawy" należy rozumieć zarówno zwięzły opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, jak i przedstawienie stanu faktycznego sprawy, przyjętego przez sąd oraz dokonanie jego oceny pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji na stronie 7 i 8 w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów sformułowanych w skardze i wyjaśnił podatnikowi, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2005 r. nie została wydana z naruszeniem prawa tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej, a tym bardziej z kwalifikowanym (rażącym) naruszeniem prawa. Sąd wyjaśnił, że powyższą decyzją odwoławczy organ podatkowy w całości uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o zwiększeniu zobowiązania podatkowego. Powyższa ocena Sądu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, a to oznacza, że skarga kasacyjna w tym zakresie jest chybiona. Również bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie przekazał sądowi akt administracyjnych sprawy. W tym miejscu należy przypomnieć, że rolą sądu administracyjnego nie jest dokonywanie w spawie podatkowej ustaleń w zakresie podatkowego stanu faktycznego, którego właściwa subsumcja do określonej normy prawa materialnego stanowi o legalności decyzji podatkowej, a jedynie kontrola tego, czy odpowiada przepisom prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 154/05). Zadaniem sądu administracyjnego jest więc ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie są to ustalenia zmierzające do stwierdzenia, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając decyzję wymiarową w sposób rażący naruszył prawo. Tak jak wyjaśniono wcześniej, zarówno organy podatkowe jak i Sąd pierwszej instancji wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie dotyczącej określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło