I OZ 856/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-20

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, jeśli nie powstały nowe okoliczności wpływające na sytuację materialną strony, a jedynie powtarzane są argumenty podważające zasadność wezwań sądu do przedstawienia dokumentów?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku powstania nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże strony i sąd, a ponowne rozstrzygnięcie nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Skarżący, który nie przedstawił wymaganych dokumentów mimo wielokrotnych wezwań, nie wykazał zasadności swojego wniosku.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną, mimo wielokrotnych wezwań. Skarżący podniósł, że jako bezdomny bezpaństwowiec nie może przedłożyć dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 39/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie emerytury specjalnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie emerytury specjalnej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, pomimo wezwania Sądu, nie nadesłał wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę jego sytuacji rodzinnej i materialnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykonał również wcześniejszych wezwań, o takiej samej treści, w ramach uprzednio rozpoznawanych wniosków o przyznanie prawa pomocy i z tego względu poprzednie wnioski zostały rozpatrzone negatywnie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że wymaganych dokumentów nie może przedłożyć, bowiem jest bezdomnym bezpaństwowcem, który nie posiada dowodu osobistego i wezwanie go do przedłożenia tych dokumentów było zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że skarżący wielokrotnie występował z wnioskami o przyznanie prawa pomocy (w lutym 2006 r., w lutym 2007 r. oraz w maju 2007 r.), w których wskazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani ruchomego, żadnych oszczędności. Mimo wezwań Sądu do przedłożenia dokumentów, mających wyjaśnić jego sytuację majątkową i rodzinną, skarżący nie przedstawił tych dokumentów, wskazując jednocześnie, że nie może ich przedłożyć, ponieważ jest bezdomny oraz nie posiada dowodu osobistego i jego wyjaśnienia Sąd powinien uznać za wystarczające. Prawomocnymi postanowieniami z dnia 11 września 2006 r., z dnia 22 lutego 2007 r. oraz z dnia 30 maja 2007 r., od którego zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 563/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, stwierdzając, że pomimo wezwań Sądu, skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Po rozpoznaniu kolejnego wniosku, zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące sytuacji majątkowej i dochodów. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony. Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, iż strona występująca o przyznanie prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. Skarżący natomiast ponownie występując o przyznanie prawa pomocy, pomimo kolejnego wezwania, o którym mowa w art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nadal nie przedstawił żadnych dokumentów i dodatkowych wyjaśnień świadczących o tym, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, a w szczególności nie wyjaśnił z jakich dochodów zaspakaja bieżące potrzeby życiowe. Zażalenie skarżącego w istocie stanowi polemikę z prawomocnymi postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy i ma na celu podważyć zasadność wezwań Sądu do przedstawienia dokumentów i dodatkowych wyjaśnień dotyczących stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Mając te wszystkie względy na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wobec tego zażalenie podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło