IV SAB/Gl 5/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi H. J. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest bezczynność wymienionego powyżej organu, mająca polegać na niezałatwieniu sprawy w opisanym przedmiocie, mimo złożenia właściwego wniosku, wymaganych dokumentów i spełnienia przesłanek prowadzących do przyznania spornego świadczenia, jak twierdzi skarga. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż skarżąca w dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę K.. Podała, że wyłącznie z nią prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż z mężem pozostaje w faktycznej separacji. Mąż zamieszkuje odrębnie wraz z drugą ich córką A.. Skarżąca wezwana do podania dochodów rodziny (wszystkich jej członków) odmówiła, jak też nie wskazał ich jej mąż. Skarżąca była powiadamiana o przedłużaniu zakończenia postępowania poza przepisany procedurą administracyjną okres. Postanowienie dowodowe z dnia [...]r. również nie odniosło skutku ze strony skarżącej. W związku z czym pismem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania. Jej zażalenie na bezczynność tego organu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. uznało za bezzasadne. W takim stanie faktycznym organ uznał, iż nie pozostawał bezczynny w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności wypadnie stwierdzić, że zarzut bezczynności można skutecznie postawić organowi, który będąc właściwym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w ustawowym terminie. Nadto, że warunkiem skuteczności skargi jest uprzednie złożenie zażalenia na bezczynność do organu administracji wyższego stopnia. Przedmiotem skargi może być tylko bezczynność w przypadkach określonych w art.3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), co wynika z art.3 § 2 pkt 8 tej ustawy. W razie stwierdzenia bezczynności Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art.149 cytowanej ustawy). Zatem celem postępowania w zakresie bezczynności jest wymuszenie działania organu polegającego na załatwieniu sprawy administracyjnej. Warunki formalne skargi zostały wypełnione, co umożliwiło jej merytoryczne rozpoznanie. W ocenie Sądu rację ma Prezydent Miasta B., twierdząc, iż jego postępowaniu w opisanym przedmiocie trudno zarzucić bezczynność. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych organ ten podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, zobowiązując skarżącą do złożenia odpowiednich dokumentów oraz samodzielnie poszukując potrzebnych dowodów, do czego był zobowiązany zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art.7, art.8, art.75, art.77 k.p.a. Skutkiem tego zawiadamiał skarżącą o przyczynach przedłużenia postępowania, wskazując jednocześnie nowe terminy zakończenia sprawy, czym wypełnił dyspozycję przepisu art.36 k.p.a. W konsekwencji tych czynności organ pozostawił podanie wszczynające przedmiotowe postępowanie bez rozpoznania, czym sprawę zakończył. Było to co prawda zakończenie formalne, nie merytoryczne, wszak w sprawie o bezczynność nie chodzi o to jak sprawę załatwiono, ale czy doszło do jej zakończenia. W przekonaniu obecnego składu Sądu aktualnym nadal jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 10 maja 2002 r., sygn. akt I SAB 3/02 (niepublikowany), wedle którego bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art.35, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art.36 k.p.a. Niepodobna zgodzić się natomiast z twierdzeniem zaprezentowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach postanowienia z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 267/03 (niepublikowane), że pozostawienie podania bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Przecież taki akt jest zakończeniem sprawy, bez względu na zasadność koncepcji, jak legła u jego podstaw. Pozostawienie bez rozpoznania wniesionego podania tamuje możliwość wydania aktu merytorycznego i skutkuje tym, iż postępowanie to dalej toczyć się nie może. Przypisanie bezczynności organowi w takim wypadku jest wykluczone (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I SAB/Wa 17/04 (niepublikowany). Zdaniem Sądu w materii oceny samego tylko działania organu, jakiej dokonuje się na skutek skargi na bezczynność, nie ma znaczenia poprawność zajętego stanowiska, bowiem nie chodzi w tym postępowaniu o jego ocenę, a tylko o to, czy organ podjął właściwe czynności zmierzające do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie administracyjnej pozostawiono podanie skarżącej bez rozpoznania z powodu, zdaniem organu, niewłaściwie wypełnionego wniosku. Niezależnie do tego, czy konkluzja ta jest trafna, a więc niezależnie od tego, czy organ nie powinien wydać decyzji merytorycznej w takim stanie, w jakim prezentuje go skarżąca, trzeba stwierdzić, iż organ sprawę zakończył i to rozstrzygnięciem, które podlega zaskarżeniu (p. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 11/00 (OSNP z 2000 r., nr 19, poz.702), cytowane powyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2004 r.). Zatem chybiony jest pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawiony w motywach wyroku z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wa 47/05 (niepublikowany), że pozostawienie podania bez rozpoznania podlega kontroli sądu w sprawie o bezczynność. Przecież takie stanowisko wyklucza odrębna zaskarżalność tej czynności. Zatem zasadność zapadłego w sprawie aktu z dnia [...] r. nie ma znaczenia dla wyniku sprawy niniejszej. Jakkolwiek lepszym rozwiązaniem wydaje się być decyzja merytoryczna, wszak i pozostawienie podania bez rozpoznania jest przewidziane prawem, zaś jego legalność może zostać oceniona poprzez złożenie skargi do sądu administracyjnego. Co prawda organ skarżącej o tej możliwości nie pouczył, lecz ta wadliwość może zostać naprawiona bądź z urzędu, bądź poprzez wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, będącego warunkiem złożenia skargi. Konkludując, jeżeli niepodobna organowi nakazać wykonania określonych czynności, z powodu tego, że są one realizowane (zrealizowane), skarga zmierzająca w tym kierunku nie mogła odnieść skutku. Mając przytoczone okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.