II SA/Wa 2187/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor Agnieszka Miernik, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów kształcenia, zakwaterowania i wyżywienia 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]marca 2006 r. nr [...] 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz § 2 pkt 1, 2 i § 4 ust. 5 rozporządzenia MON z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicą oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 z późń. zm.), którą odmówiono M.J. zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu skierowania go na studia podyplomowe w Kolegium Obrony w P., poprzedzone kursem języka francuskiego. W uzasadnieniu podał, że w trakcie tego szkolenia strona francuska pokrywała koszty szkolenia, zakwaterowania i wyżywienia, natomiast strona polska pokrywała koszty przejazdu na szkolenie i z powrotem oraz wypłacała stypendium. Zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia, żołnierz skierowany na szkolenie za granicą otrzymuje: ” stypendium miesięczne na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz kosztów wyżywienia w przypadku nieotrzymania przez żołnierza bezpłatnego wyżywienia oraz na zakup niezbędnych pomocy naukowych, ” zwrot kosztów zakwaterowania w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w okresie szkolenia. M. J. podczas pobytu na szkoleniu otrzymał od strony francuskiej 18.292,32 Euro, a niezależnie od tego strona polska wypłacała mu co miesiąc stypendium w wysokości [...] Euro, co zdaniem organu, w pełni pokryło koszty pobytu tego oficera na szkoleniu we Francji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.J., wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r., o sygn. akt II SA/Wa 921/04, uchylił powołaną wyżej decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia[...]marca 2004 r. nr [...]. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia Sąd podał, że organ administracji, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie stypendium na pokrycie kosztów szkolenia tego żołnierza we Francji, mimo że był związany wszystkimi regułami procedury administracyjnej, które zakreślają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania, w rozpoznawanej sprawie nie uczynił zadość tym obowiązku. W szczególności organ nie wyjaśnił, jaki był cel przyznania M.J. stypendium. Czy miało ono charakter ekwiwalentu na pokrycie kosztów utrzymania, czy też na zakup niezbędnych pomocy szkolnych i biurowych. Podobnie rzecz się miała ze zwrotem należności za brak bezpłatnego zakwaterowania. Nie wyjaśniono ze stroną francuską ustaleń co do formy zakwaterowania skarżącego, przed jego skierowaniem na szkolenie. Organy administracyjne obu instancji nie ustaliły także charakteru wypłacanej skarżącemu przez stronę francuską kwoty [...] Euro, nie można więc było wykluczyć, że była to forma rekompensaty oraz zasiłku socjalnego, na co wskazywał skarżący. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Departamentu [...]Ministra Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 35 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.), odmówił M.J. wypłacenia należności z tytułu kosztów wyżywienia oraz z tytułu zwrotu kosztów Kolegium Obrony w P., a następnie Minister Obrony Narodowej, po ponownym rozpoznaniu tej sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy powołaną wyżej decyzję z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu podał, że pismem z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Attache Obrony przy Ambasadzie Francji w Warszawie stwierdził, że [...] M. J. nie korzystał podczas pobytu we Francji z nieodpłatnego zakwaterowania i posiłków, a ponadto, że kwota wypłacona temu oficerowi ([...] Euro) była przeznaczona na wydatki na życie bieżące, w szczególności na wyżywienie i mieszkanie. Skoro więc, jak wynika z treści powołanego pisma Attache Obrony przy Ambasadzie Francji w Warszawie, strona francuska wypłaciła M. J. jednorazowo kwotę [...] Euro, przeznaczoną na pokrycie kosztów jego zakwaterowania i wyżywienia, jego żądanie wypłacenia mu tych należności przez stronę polską jest więc nieuzasadnione. Stypendium natomiast, jakie co miesiąc wypłacano skarżącemu podczas jego pobytu na szkoleniu we Francji przeznaczone było na pokrycie kosztów utrzymania oraz kosztów zakupu niezbędnych pomocy szkolnych i naukowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] M.J. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu [...] MON, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wprowadzającego zasadę równości obywateli wobec prawa, ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.), umowy między rządem RP a rządem Republiki Francuskiej o współpracy w dziedzinie obronności, podpisanej w dniu 4 kwietnia 2002 r., rozporządzenia MON z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczególnych warunków i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania oraz wysokości należności poszczególnym pracownikom z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 50, poz. 525 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 r. z późń. zm.). Zarzucił ponadto naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 80 k.p.a. Podniósł, że jego studia we Francji trwały 511 dni. Z bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania korzystał wyłącznie w trakcie podróży służbowych, obejmujących łącznie 65 dni i 53 noce. Zatem w trakcie studiów przez 446 dni nie korzystał z bezpłatnego wyżywienia, a przez 458 nocy z bezpłatnego zakwaterowania. Nawet jednak udzielenie mu krótkotrwałego, bezpłatnego zakwaterowania podczas podróży służbowych (zwykle 1-2 noce) nie zwalniało go z ponoszenia w tym czasie kosztów zakwaterowania w P.. Według jego szczegółowych wyliczeń, jakie przedstawił w uzasadnieniu swojej skargi, przysługuje mu z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia łącznie kwota [...] Euro. Pieniędzy tych nie otrzymał i dlatego do tej kwoty ogranicza swoje roszczenia. Zarzucił, że wbrew odmiennym twierdzeniom organu, nieustalony został charakter wypłaconej mu przez stronę francuską kwoty [...] Euro, bowiem część tej kwoty w wysokości [...] Euro stanowił zasiłek socjalny dla jego rodziny, o czym świadczą wyciągi z jego rachunku bankowego. Jego zdaniem, zaskarżone decyzje w dalszym ciągu dotknięte są wadami, z powodu których uchylone zostały, powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wcześniejsze decyzje wydane w tej sprawie. Organ rozstrzygnął niniejszą sprawę, bazując jedynie na informacjach zawartych w piśmie Attache Obrony przy Ambasadzie Francji w Warszawie (pismo z dnia [...]października 2005 r.), pominął natomiast wyjaśnienie zawarte w piśmie Dyrektora [...]MON z dnia [...] sierpnia 2005 r., oznaczone nr [...], z którego treści między innymi wynika, że środki finansowe, które strona francuska wypłaciła M. J. stanowiły stypendia studenckie oraz dodatkowe świadczenia związane z pobytem we Francji ich rodzin. Zgodnie z wyjaśnieniem strony francuskiej bowiem, zostały wypłacone w związku z wysokimi kosztami utrzymania w P., a ich przeznaczeniem w żadnym wypadku nie było pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia, do czego zobowiązana była strona polska. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Minister Obrony Narodowej podejmujący zaskarżoną decyzję administracyjną był związany rygorami procedury administracyjnej. Winien więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Był zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musiał wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem są przede wszystkim uzasadnienia obu jego decyzji. Sprowadzają się one wyłącznie do przytoczenia okoliczności, które w jego ocenie wpłynęły na odmowę, a nie wspominają natomiast o tych, które mogły stanowić o przyznaniu skarżącemu zwrotu koszów zakwaterowania i wyżywienia podczas jego pobytu na szkoleniu we Francji. W rozpoznawanej sprawie jedynie bezsporne jest, że skarżący został skierowany na szkolenie za granicę w terminie od [...]lutego 2002 r. do dnia[...]czerwca 2003 r. do Kolegium Obrony w P. Poza sporem pozostaje również fakt, że strona polska wypłacała mu przez ten okres stypendium w wysokości [...] Euro miesięcznie, a strona francuska kwotę [...] Euro za okres pobytu na szkoleniu. Natomiast organ w żadnym stopniu nie wyjaśnił, na jakich warunkach skarżący został skierowany na szkolenie. W szczególności brak jakichkolwiek informacji, jakie środki finansowe miał on otrzymywać od strony polskiej na utrzymanie swoje i swojej rodziny podczas pobytu na szkoleniu. Jakie środki strona polska zobowiązała się zabezpieczyć skarżącemu na życie bieżące, w szczególności na wyżywienie i zakwaterowanie, a jakie na koszty zakupu pomocy naukowych, biurowych. Jaka była treść uzgodnień ze stroną francuską w zakresie jej udziału w ponoszeniu kosztów pobytu skarżącego wraz z rodziną we Francji. Organy administracji obu instancji nadal nie ustaliły charakteru wypłaconej skarżącemu przez stronę francuską kwoty [...] Euro. Wbrew odmiennym twierdzeniom organu, pismo Attache Obrony Ambasady Francji w Warszawie z dnia [...] października 2005 r. nr [...], tej kwestii nie wyjaśnia. W ocenie Sądu, z treści tego pisma wynika jedynie, że wypłacone skarżącemu przez stronę francuską kwoty miały na celu pomóc m.in. temu oficerowi w sprostaniu wydatkom na życie bieżące, w szczególności na wyżywienie i mieszkanie, ze względu na wysokie koszty utrzymania w P.. Organy obu instancji w uzasadnieniu obu decyzji nie ustosunkowały się do treści wyjaśnień w sprawie wypłaconej skarżącemu przez stronę francuską pomocy finansowej informacji udzielonej przez Dyrektora [...]MON - z dnia [...] sierpnia 2005 r., oznaczonego nr [...]. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że wypłacone m.in. skarżącemu środki finansowe, w żadnym wypadku nie były przeznaczone na pokrycie kosztów jego zakwaterowania i wyżywienia, do czego zobowiązana była strona polska. Środki te stanowiły jedynie rekompensatę oraz zasiłek socjalny dla rodziny tego oficera, związane z pobytem we Francji. Naruszenie przez organ przepisów postępowania przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, w ocenie Sądu, miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.