II SA/Kr 85/04
WyrokWSA w Krakowie2007-04-13
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Barbara Pasternak, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu, w szczególności poprzez brak zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu, co skutkowało koniecznością jej uchylenia. Główną przyczyną było niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu następcom prawnym zmarłych stron postępowania (M. D. i G. Ś.), co stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i dawało podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Ppsa. Ponadto, SKO nie uwzględniło w pełni oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku NSA, co również stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą nieważność decyzji z 1986 r. o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. W toku postępowania przed SKO, które miało na celu stwierdzenie nieważności decyzji z 1986 r., okazało się, że strony postępowania (M. D. i G. Ś.) były już w tym czasie zmarłe. SKO wydało decyzję, w której stwierdziło naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji z 1986 r., ale odmówiło stwierdzenia jej nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Skarżący domagali się uchylenia tej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów o postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...].1998 r. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Robert Sawuła ( del) (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi D. Ł., W. D. i B. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezgodności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].1998r., nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego Krakowie na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 85/04
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. Ł., W. D. i B. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z 27.11.2003r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przejęciu działki na własność Skarbu Państwa. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
G. Ś. działająca przez pełnomocnika adw. J. G. w dn.[...].1997r. wniosła do SKO żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym. W źródłowym wniosku wskazano na szereg naruszeń przepisów procesowych jak i materialnych, jakich miał dopuścić się organ wydający przedmiotową decyzję. W szczególności pełnomocnik wnioskodawczyni podniósł, że nie można było porównać czy "wartość kwot remontu przedmiotowego budynku przekroczyła 50% wartości budynku". We wniosku wskazywano także i na to, że mocodawczyni nie uczestniczyła w sprawie związanej z przejęciem nieruchomości w zamian za remont wykonany ze środków publicznych. Inkryminowaną decyzją Zastępca Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego orzekł o przejęciu na własność w/w nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [...] kw [...] l.kat "40" o pow. 294 m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w K., mającej stanowić w dacie przejęcia współwłasność M. D. i G. Ś., obu nieznanych z miejsca pobytu. Decyzja powyższa w podstawie prawnej powoływała się na art.16 ust.1-4 ustawy z 22.04.1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. Nr 36 z 1968r., poz.249, zwana dalej "Urio"), art.58, art.63, art.67, art.68 ust.2 ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz.99) oraz zarządzenie Prezydenta Miasta K. Nr [...] z [...].1985r. w sprawie przeciętnego kosztu wybudowania domu jednorodzinnego na obszarze województwa oraz uchwały Rady Narodowej Miasta K. Nr [...] z [...].1985r. w sprawie zasad ustalania odszkodowania za wywłaszczone grunty (Dz.Urz. WRN Nr [...], poz. [...]). W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż remont wykonany w budynku przy ul. [...] pociągnął za sobą nakłady w wysokości [...] zł, kwota ta ma przewyższać 50% wartości technicznej budynku ustalonej w opinii biegłego inż. E.S. z listopada 1986r.
W toku postępowania do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1986r. w przedmiocie przejęcia nieruchomości w dn. [...].1998r. przyłączyła się M. D., reprezentowana przez pełnomocnika adw. J. B., któremu z kolei pełnomocnictwo do reprezentowania M. D. udzieliła K. D.. Ujawniono także, iż aktem notarialnym z [...].1990r. Nr [...] Skarb Państwa sprzedał S. G. wyodrębniony w budynku przy ul. [...] w K. lokal mieszkalny wraz z udziałem 11/100 części całości budynku i innych urządzeń, które nie służyły do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali, a także oddał S. G. udział 11/100 części działki nr [...] w wieczyste użytkowanie na 99 lat. Następcą prawnym zmarłej S. G. jest J. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dn. [...].1997r. Nr I Ns 735/97/S.
Decyzją z [...].1998r. [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. objętej źródłowym wnioskiem.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył imieniem G. Ś. jej pełnomocnik adw. J. G., który wyeksponował, że nie spełniono podstawowej przesłanki dopuszczającej przejęcie nieruchomości w trybie Urio, a mianowicie kwota remontu nie przekroczyła 50% wartości technicznej budynku. We wniosku zwrócono uwagę, iż najistotniejszym elementem w sprawie jest porównanie dwóch wartości: wartości remontu i wartości technicznej budynku. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawczyni prawdopodobnie nie sporządzano żadnej opinii w tym względzie przy wydaniu decyzji o przejęciu nieruchomości.
SKO decyzją z [...].1999r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek G. Ś., uchyliło własną decyzję z [...].1998r. odmawiającą stwierdzenia nieważności i stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. Nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości przy ul. [...] w K. za odszkodowaniem.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. G. oraz Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytków. W wyniku rozpoznania tych skarg Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 21.05.2003r. II SA/Kr 971/99 uchylił zaskarżoną decyzję dopatrując się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów o postępowaniu, innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku zawarto ocenę prawną sprawy i wskazówki odnośnie dalszego postępowania.
Ponownie prowadząc postępowanie SKO zawiadomiło strony o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego. Pismo w sprawie wniósł pełnomocnik T. Ś. adw. J. G., podtrzymujące żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. i wywodzący m.in., że decyzja ta "została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa". Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytków wniósł o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości.
Opisaną na wstępie decyzją z 27.11.2003r. SKO w pkt 1 decyzji uchyliło własną decyzję z [...].1998r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [...] kw. [...] l.kat."40" o pow. 294 m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...], jednocześnie w pkt 2 decyzji organ stwierdził, iż w/w decyzja z [...].1986r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W podstawie prawnej powołano art.156 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) w zw. z art.7 ust.1 Urio oraz art.158 § 1 i 2, art.127 § 3 k.p.a., a także art.138 § 1 pkt 2 k.p.a.. W uzasadnieniu decyzji zrekapitulowano przebieg dotychczasowego postępowania oraz treść wydanych decyzji oraz wyroku NSA. Kolegium wyeksponowało, iż przedmiotem postępowania było ustalenie, czy istniejący w dacie wydania decyzji z [...].1986r. stan faktyczny sprawy poddawał się dyspozycji art.7 ust.1 Urio, a jeżeli tak, czy ewentualne odstępstwo od treści tego przepisu miało charakter rażący. W szczególności wskazano za wywodami wyroku NSA, iż chodziło o dokonanie oceny w oparciu o cały dostępny materiał dowodowy, czy podejmujący pierwotną decyzję organ miał podstawę do przyjęcia, że w następstwie remontu wartość rynkowa budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej. W ocenie SKO podstaw takich nie było. Przyjmując stanowisko reprezentującego T. Ś. adw. J. G., organ uznał, iż wydając decyzję o przejęciu nieruchomości nie dokonano stosownych obliczeń, albowiem z akt sprawy wynikać ma, że rozstrzygnięcie o przejęciu nieruchomości oparto wyłącznie o ustalenia odnośnie wartości technicznej budynku, nie podejmowano natomiast żadnych działań zmierzających do ustalenia wartości rynkowej budynku. Zdaniem Kolegium dokumentacja sprawy "nie pozwala ustalić, iż organ wydający decyzję z dnia 15.12.1986r. podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do ustalenia wartości rynkowej budynku". Przywołując stanowisko judykatury organ uznał, że decyzja o przejęciu nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium przyjęło jednak, iż wobec sprzedaży jednego z lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. [...] oraz ustanowienia wieczystego użytkowania na ułamkowej części nieruchomości decyzja z [...].1986r. wobec której prowadzono postępowanie w trybie nadzoru wywołała skutki prawne nieodwracalne, w rozumieniu art.156 § 2 k.p.a., a przyczyną tego stwierdzenia był fakt sprzedaży wyodrębnionego w budynku przy ul. [...] lokalu mieszkalnego połączonej z ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania 11/100 części nieruchomości. To spowodowało ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z [...].1986r. z naruszeniem przepisów prawa, w tym zakresie decyzja Kolegium zawiera szerokie odniesienie się do poglądów doktryny i judakatury. Decyzja zawiera także pouczenie o skutkach odszkodowawczych wynikających z art.160 § 1 k.p.a.. W decyzji wskazano, iż otrzymują ją m.in. pełnomocnicy reprezentujący M. D. oraz G. Ś..
Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezydent Miasta K. reprezentujący Skarb Państwa przez pełnomocnika – radcę prawnego A. P., zarzucając jej naruszenie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargę zarejestrowano do sygn. II SA/Kr 78/04.
Skargę na decyzję SKO z 27.11.2003r. złożył także pełnomocnik D. Ł., B. D. oraz W. D. – adw. J. B., z tym, że skargę ograniczono do pkt. 2 decyzji, w którym stwierdzono że decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. została wydana niezgodnie z prawem. Skarżący domagają się uchylenia decyzji SKO oraz stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r., a także zasądzenia kosztów procesu. Skarżący zgadzają się z oceną organu, iż wydając decyzję o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dopuszczono się naruszenia przepisów prawa materialnego, niemniej w ich ocenie prowadzić winno to do stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r.. Podniesiono w skardze, że pogląd o wywołaniu nieodwracalnych skutków prawnych jaki przyjęło SKO pozostaje w sprzeczności z wykładnią prawną dokonaną przez NSA OZ w Krakowie w wyroku z 21.05.2003r., jaki zapadł w sprawie. Tu dodatkowo przywołano treść uchwały NSA z 23.02.1998r. OPS 6/97, jako wzmacniający argumentację skargi, a także te orzeczenia judykatury, które dopuszczają stwierdzenie nieważności decyzji w części. W konkluzji stwierdzono, iż organ winien stwierdzić nieważność decyzji o przejęciu nieruchomości w części nie obciążonej prawem wieczystego użytkowania.
Odpowiadając na obie skargi SKO wniosło o ich oddalenie. Odpowiadając na skargę D. Ł., W. D. i B. D. organ wskazał, iż nie neguje dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji w części. Wskazane w wyroku II SA/Kr 971/99 stanowisko dopuszczające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu nieruchomości w części, która nie jest objęta sprzedażą wyodrębnionych lokali mieszkalnych i oddaną w wieczyste użytkowanie ułamkową częścią gruntu, kolegium uznało za wyłącznie prezentację jednego z poglądów judykatury, nie zaś za wiążącą ocenę w sprawie. Przywołując stanowiska doktryny oraz orzeczenie Sądu Najwyższego z 8.11.1977r. IV CR 466/77, SKO stanęło na stanowisku, iż nie jest dopuszczalne, aby przedmiotem wieczystego użytkowania był udział we współwłasności nieruchomości, gdzie jeden ze współwłaścicieli nie jest Skarbem Państwa lub gminą. W ocenie organu do tego prowadziłoby uwzględnienie żądań zawartych w skardze D. Ł., W. D. i B. D..
Sąd, działając na zasadzie art.111 § 1 z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa) postanowił połączyć obie sprawy do wspólnego rozpoznania, lecz odrębnego orzekania.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga D. Ł., W. D. i B. D. podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów Ppsa, a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa).
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z powodów, które Sąd, nie będąc związanym granicami skargi uwzględnił z urzędu.
Na wstępie należy z góry wykluczyć dopuszczalność uwzględnienia żądania wyrażonego w skardze pełnomocnika D. Ł., W. D. i B. D. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r.. Art.134 Ppsa wyznacza granice możliwej ingerencji sądowej wobec aktów lub czynności podjętych w ramach tej samej sprawy. Pojęcie tej "sprawy" na użytek niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego obejmuje zatem wyłącznie decyzje SKO wydane w dn. [...].1998r. oraz 27.11.2003r., jako wydane w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1986r.. Domaganie się od sądu administracyjnego, aby zakresem swego orzeczenia objąć decyzję z [...].1986r. ignoruje dyspozycję art.134 Ppsa, z przyczyn formalnych nie jest więc możliwe, abstrahując od zasadności samej skargi, uwzględnienie tego żądania skarżących.
Zdaniem Sądu skarga prowadzi do konieczności uchylenia decyzji SKO z 27.11.2003r. oraz decyzji tego organu z [...].1998r., choć z przyczyn, które nie zostały w niej wyeksponowane. Bezspornym jest, że przejęta na podstawie inkryminowanej decyzji z [...].1986r. nieruchomość położona przy ul. [...] w K. stanowiła współwłasność po połowie M. D. z J. oraz G. Ś. z S. Wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu w/w nieruchomości nastąpiło na żądanie adw. J. G., działającego jako pełnomocnik G. Ś.. W trakcie postępowania udział w sprawie pismem z dn. [...].1998r. zgłosił adw. J. B. jako pełnomocnik M. D.. Udzielenie tego pełnomocnictwa nastąpiło niejako pośrednio, albowiem pełnomocnictwa udzieliła w dn. [...].1997r. K. D., której z kolei pełnomocnictwa do podjęcia działań w celu odzyskania współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] udzieliła M. D. aktem notarialnym z dn. [...].1993r.. Zaskarżona decyzja została wydana w dn.27.11.2003r., a wśród stron postępowania wymieniono zarówno G. Ś., jak i M. D.. Rzecz jednak w tym, że w świetle zalegających w aktach dokumentów obie te strony w tej dacie już nie żyły, natomiast M. D. nie żyła już w dacie prowadzenia postępowania w I instancji i wydania decyzji w dn. [...].1998r..
Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dn. [...].2000r. I Ns 295/99 wynika, ze M. D. zmarła w dn. [...].1993r., a spadek po niej nabyły dzieci: B. D., W. D. i D. Ł.. Śmierć M. D. oznacza, że pełnomocnictwo udzielone K. D. wygasło wraz ze śmiercią mocodawczyni. Udzielenie zatem w dn. [...]..1997r. pełnomocnictwa adw. J. B. do działania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1998r., jako upoważnienia do działania imieniem M. D., osoby już nieżyjącej, nie mogło wywoływać żadnego skutku. Z mocy art.96 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe wygasa w razie śmierci strony lub w wyniku utraty przez nią zdolności sądowej (szerzej por. A.Matan: Zastępstwo procesowe w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Katowice 2001, s.178). Warto zauważyć, że pełnomocnictwa w dn.23.01.1993r., z którego można by wywodzić uprawnienie do podejmowania działań procesowych w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, udzielali K. D. M. D. i jej mąż – W. D. Nawet przyjmując hipotetycznie, że spadek po M. D. przypadł W. D., to jednak i on w dacie udzielania pełnomocnictwa adw. J. B. przez K. D. ([...].1997r.), był osobą nieżyjącą. Z tej przyczyny raz jeszcze należy wskazać, że pełnomocnictwo dla adw. J. B. do działania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1986r. było nieskuteczne. W miejsce strony zmarłej, jako że sprawa dotyczyła praw i obowiązków zbywalnych, winny wstąpić jej następcy prawni. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1986r. winni zatem być m.in. spadkobiercy M. D. – D. Ł., B. D. i W. D. Osobom tym należało zapewnić prawo do udziału w sprawie uwzględniając dyspozycję art.10 § 1 k.p.a., naruszenie tego przepisu oznacza, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja SKO z [...].1998r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, opartego na normie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. To naruszenie skutkuje z kolei koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej po myśli art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. Nadmienić należy, że skargę na decyzję SKO wniósł adw. J. B. jako pełnomocnik spadkobierców M. D., a pełnomocnictwo to zostało mu udzielone po wydaniu zaskarżonej decyzji, w dacie [...].2007r.. J. B. nie mógł reprezentować w postępowaniu administracyjnym M. D., skoro osoba ta nie żyła już w dacie wszczęcia postępowania. Okoliczność ta została ujawniona już po wydaniu wyroku II SA/Kr 971/99 i kwestia ta nie była przedmiotem uwagi w cyt. wyroku.
Jeśli chodzi o udział stron w postępowaniu administracyjnym, to w sprawie nie brał udziału także T. Ś., jako następca prawny wnioskodawczyni w sprawie – G. Ś.. Z treści pism procesowych złożonych w postępowaniu sądowo-administracyjnym wynikało, iż w reakcji na pismo Kolegium z [...].2003r. (k.153 akt administracyjnych) skierowane m.in. do adw. J. G. jako pełnomocnika G. Ś., stanowisko zajął adw. J. G., ale podał w nim, że działa jako pełnomocnik T. Ś. (k.158 akt administracyjnych). Organ nie zwrócił na to uwagi, ani nie zażądał pełnomocnictwa. W myśl art.33 § 2 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, z mocy art.33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adw. J. G. takiego pełnomocnictwa od T. Ś. na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił. W toku postępowania sądowo-administracyjnego adw. J. G. zwracając się w dn. [...].2005r. o sporządzenie kserokopii skarg powoływał się nadal, iż działa jako pełnomocnik G. Ś.. Tymczasem z treści załączników do pisma adw. J. G. skierowanego do SKO w dn. [...].2006r. jako wniosek o odszkodowanie wynika, że G. Ś. zmarła w dn. [...].1999r., spadek po niej nabył syn – T. Ś. (dowód: kopia postanowienia Sądu Rejonowego w D. z [...].1999r. I Ns 262/1999). T. Ś. udzielił pełnomocnictwa swemu bratu – M. Ś. z prawem do ustanawiania pełnomocników w dn. [...].2000r. (dowód: kopia pełnomocnictwa z poświadczonym podpisem notarialnym). M. Ś. pełnomocnictwa adw. J. G., m.in. do działania imieniem T. Ś. także przed sądami administracyjnymi, udzielił dopiero w dn. [...].2006r. zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji SKO (dowód: kopia pełnomocnictwa załączona przy piśmie [...] z dn. [...].2006r. skierowanego do WSA w Krakowie). Z treści tego pełnomocnictwa wynika ponadto, że jest ono udzielane niejako na skutek wydania zaskarżonej decyzji. Tak więc T. Ś. nie mógł być reprezentowany w postępowaniu administracyjnym przez adw. J. G. Oznacza to, że Kolegium prowadziło postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją z naruszeniem dyspozycji art.10 § 1 k.p.a. także wobec T. Ś. O fakcie braku świadomości nie zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym świadczyć może chociażby treść początkowa odpowiedzi na skargę Prezydenta Miasta K. do sygn. II SA/Kr 78/04, gdzie jako uczestniczki wymieniono M. D. i G. Ś..
Uwzględniając skargę Sąd doszedł do wniosku, iż nie będąc związany jej zarzutami, musi z urzędu uwzględnić sprzeczność zaskarżonej decyzji w aspekcie pominięcia przy rozstrzyganiu sprawy w trybie nadzorczym treści decyzji z [...].1986r.. Dotyczy to w szczególności braku uwzględnienia wskazówek zawartych w wyroku II SA/Kr 971/99 odnośnie dalszego postępowania przy ocenie przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r.. W wyroku tym Sąd zarzucił brak wzięcia pod uwagę całości możliwych ustaleń w odwołaniu do decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z dn. [...].1986r., która wskazywała wartość budynku przed remontem, wysokość kosztów remontu oraz wzrost wartości budynku. Sąd w wyroku tym eksponując, iż możliwe będą trudności w wyjaśnieniu różnicy między pojęciem w 1986r. wartości technicznej budynku, a wartości rynkowej, zasugerował skorzystanie z dowodu z opinii biegłego, skoro posłużył się określeniem "wiadomości specjalnych" (s.14 uzasadnienia wyroku II SA/Kr 971/99). SKO ponownie prowadząc postępowanie nie powołało biegłego na okoliczność wyjaśnienia wskazywanej przez NSA OZ w Krakowie różnicy między powyższymi pojęciami, a zaniechanie to ocenić należy w kategorii nieuwzględnienia oceny prawnej. W myśl art.99 Pwsa ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art.100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wprawdzie Sąd w wyroku II SA/Kr 971/99 tylko sugerował skorzystanie ze środka dowodowego w postaci opinii biegłego, jednak obowiązkiem kolegium było w takim przypadku wykazanie braku potrzeby sięgnięcia po ten środek dowodowy.
Z tej samej przyczyny zasadna jest skarga D. Ł., W. D. i B. D. odnośnie braku uwzględniania oceny prawnej zawartej w cyt. wyżej wyroku NSA OZ w Krakowie odnośnie dopuszczalności stwierdzenia nieważności w części decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a ograniczenie się wyłącznie w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, że nieodwracalny skutek prawny taka decyzja wywołała w części dotyczącej lokalu sprzedanego na rzecz osoby trzeciej, gdy sprzedaż połączona była z ustanowieniem wieczystego użytkowania na udziale w nieruchomości. Nietrafne jest stanowisko SKO, że NSA OZ w Krakowie w wyroku II SA/Kr 971/99 wyrażał jedynie "prezentację jednego z poglądów orzecznictwa sądowego w tym zakresie". Rzecz w tym, że ten pogląd, który obecnie eksponują skarżący, a który odrzuciło SKO, został wówczas zaakceptowany w sposób jednoznaczny przez NSA OZ w Krakowie, a skoro tak, to wiąże on na zasadzie art.99 Pwsa także i orzekający obecnie WSA w Krakowie. Wiązał także orzekający organ, skoro Kolegium uchyliło się od tej oceny, to dopuściło się także naruszenia procesowego, które nie tylko mogło, ale i miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).
Rekapitulując: prowadząc ponownie postępowanie w trybie nadzoru SKO zapewni udział w tym postępowaniu następcom prawnym zmarłych M. D. i G. Ś., a jeśli będą oni reprezentowani przez pełnomocników to odbierze od nich pełnomocnictwo spełniające wymogi zawarte w art.33 k.p.a.. Oceniając decyzję z 15.12.1986r. SKO winno uwzględnić ocenę zawartą w wyroku II SA/Kr 971/99, w szczególności odnieść się do wskazanej wówczas decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. oraz rozważy powołanie biegłego na okoliczności wskazywane w cyt. wyżej wyroku.
Te przyczyny uzasadniały uwzględnienie skargi. Opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej na czas do uprawomocnienia się wyroku znajduje oparcie w art.152 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa. Kwota kosztów sądowych obejmuje zwrot uiszczonego wpisu, koszty zastępstwa adwokackiego oraz kwotę opłaty skarbowej z tytułu udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło